Lịch sử hình thành

Khoa Triết học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội ngày nay (trước là Đại học Tổng hợp Hà Nội), bắt đầu đào tạo trình độ đại học ngành Triết học định hướng chuyên ngành Khoa học về Tôn giáo từ năm 1976. Năm 1980, Tổ bộ môn Chủ nghĩa vô thần khoa học được được hình thành trong Khoa Triết học, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1999, Bộ môn Khoa học về Tôn giáo được thành lập và bắt đầu đào tạo hệ cử nhân Triết học chuyên ngành Tôn giáo học. Năm 2004, Bộ môn Tôn giáo học bắt  đào tạo Thạc sĩ Triết học chuyên ngành Tôn giáo học, thuộc Khoa Triết học của Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm 2014, Bộ môn bắt đầu đào tạo ngành Thạc sĩ Tôn giáo học và Tiến sĩ Tôn giáo học (2015) và đã bắt đầu tuyển sinh cử nhân Tôn giáo học vào năm 2016.

Từ năm 1999, Bộ môn Khoa học về Tôn giáo đào tạo cử nhân ngành Triết học chuyên ngành Tôn giáo học với số lượng học viên mỗi năm khoảng trên 200 cho nhiều đối tượng khác nhau như: sinh viên chính quy, tại chức các tỉnh, các tu sĩ tôn giáo, cán bộ quản lý nhà nước về tôn giáo, văn hóa... Đến năm 2004, khi mã chuyên ngành Thạc sĩ Tôn giáo học được phê duyệt thì việc đào tạo các đối tượng được mở rộng hơn: có nhiều chức sắc lãnh đạo cao cấp trong tôn giáo, nhiều tỉnh thành đăng ký mở các lớp hệ vừa làm vừa học cho cán bộ làm công tác nghiên cứu, quản lý Tôn giáo hoặc liên quan đến tôn giáo theo học. Bởi vậy, mỗi năm có trên 15 học viên cao học chuyên ngành Tôn giáo học và khoảng 6-8 NCS theo học.

Tuy nhiên, trên thực tế, cho đến nay ở Việt Nam, vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo còn nhiều quan niệm chưa thống nhất. Nhiều vấn đề lý luận về tôn giáo cần được làm sáng tỏ, nhiều hoạt động thực tiễn cần được nghiên cứu, tổng kết một cách đầy đủ và toàn diện. Trong khi đó, các hệ thống lý thuyết về Tôn giáo học của các nước phát triển không thể áp dụng máy móc vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Vì vậy, việc thành lập và phát triển Bộ môn Tôn giáo học trực thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội là tất yếu của nhu cầu xã hội hiện nay trong nghiên cứu và đào tạo lĩnh vực Tôn giáo.

Ngày 26/7/2016, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội ký quyết định số 3252/QĐ/XHNV-TC thành lập Bộ môn Tôn giáo học trực thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Đây là mốc son quan trọng mở ra một trang phát triển mới cho công tác đào tạo Tôn giáo học ở Việt Nam. Từ đây, Tôn giáo học ở Việt Nam được đào tạo độc lập, hệ thống, hoàn chỉnh tại một trường đại học tầm cỡ, uy tín, chất lượng cao. Và Bộ môn Tôn giáo học với bước ngoặt quan trọng này đã khẳng định được vị thế, tính độc lập, sự trưởng thành của mình trên diễn đàn khu vực và quốc tế.

Sứ mệnh

Bộ môn Tôn giáo học có định hướng phát triển thành đơn vị có thương hiệu quốc gia và mang tầm quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu khoa học về Tôn giáo. Cụ thể như: Phương pháp Nghiên cứu Tôn giáo học; Các Tôn giáo Thế giới và Việt Nam; Tôn giáo, tín ngưỡng và đời sống xã hội. Bộ môn là đơn vị đi đầu trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu sáng tạo và truyền bá tri thức khoa học về Tôn giáo học, đường lối chính sách của Đảng, Pháp luật Nhà nước về Tôn giáo, nhằm phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển phồn vinh đất nước.

Định hướng phát triển

Bộ môn Tôn giáo học không ngừng đổi mới, phát triển để tạo dựng được thương hiệu của mang tầm quốc tế và xác lập được những chuỗi giá trị:

  • Về giá trị cốt lõi: Tạo ra được chuỗi giá trị tinh túy nhất, có đủ năng lực tham gia chuỗi phát triển khoa học toàn cầu mang tính hội nhập quốc tế cao; rèn luyện tư duy khoa học sắc bén, biện chứng; kích thích, vun đắp tâm hồn nhân văn, tự ý thức trách nhiệm đối với xã hội. 
  • Về mục tiêu: Trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu cơ bản và ứng dụng có chất lượng và uy thế về Tôn giáo học ở Việt Nam và trong khu vực.

Ban lãnh đạo Bộ môn

Trưởng bộ môn: PGS.TS. Trần Thị Kim Oanh

Email: oanhtgh@yahoo.com.vn

Phó Trưởng bộ môn: TS. Nguyễn Thị Tố Uyên

Email: nguyentouyen.dongdo@gmail.com

Tổ Chuyên môn

  • Tổ chuyên môn Lý luận và Phương pháp Nghiên cứu Tôn giáo học
  • Tổ chuyên môn Các Tôn giáo Thế giới và Việt Nam
  • Tổ chuyên môn Tôn giáo, tín ngưỡng và đời sống xã hội

Văn phòng Bộ môn

Phòng tư liệu

Đào tạo bậc đại học

  • Cử nhân ngành Tôn giáo học

Đào tạo bậc sau đại học

  • Thạc sĩ chuyên ngành Tôn giáo học định hướng nghiên cứu
  • Thạc sĩ chuyên ngành Tôn giáo học định hướng ứng dụng
  • Tiến sĩ chuyên ngành ôn giáo học

Đào tạo ngắn hạn: bổ túc kiến thức và bồi dưỡng nghiệp vụ Tôn giáo học.

Bộ môn Tôn giáo học tổ chức, triển khai các nghiên cứu khoa học cơ bản và ứng dụng về các vấn đề thuộc Tôn giáo học; tổ chức, triển khai dịch vụ nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách, luật pháp phù hợp với chuyên môn Tôn giáo học.

Các hướng nghiên cứu chính

  • Nghiên cứu các vấn đề Lý luận và phương pháp nghiên cứu tôn giáo:

     - Phương pháp nghiên cứu tôn giáo

     - Nguồn gốc, bản chất và tình hình phát triển tôn giáo trong giai đoạn hiện nay

     - Mối quan hệ giữa tôn giáo và chính trị, tôn giáo và văn hoá, tôn giáo và đạo đức, tôn giáo và nghệ thuật, tôn giáo và triết học.

  • Nghiên cứu các tôn giáo thế giới và Việt Nam:

     - Giáo lý, tổ chức và sự phát triển của đạo Công giáo

     - Sự du nhập và phát triển của đạo Công giáo ở Việt Nam

     - Sự ảnh hưởng của đạo Công giáo đối với văn hóa, chính trị, xã hội Việt Nam trong lịch sử cũng như ở hiện tại

     - Tìm hiểu về giáo lý, lẽ nghi và tổ chức của đạo Tin Lành

     - Sự du nhập và phát triển của đạo Tin Lành ở Việt Nam

     - Sự truyền bá đạo Tin Lành với những vấn đề về văn hóa, chính trị và xã hội ở Việt Nam hiện nay

     - Tìm hiểu về nguồn gốc, giáo lý, lễ nghi và tổ chức của Islam

     - Sự du nhập, phát triển và đặc điểm của Islam ở Việt Nam

     - Sự hình thành và phát triển của  Phật giáo

     - Giáo lý và kinh sách Phật giáo

     - Sự du nhập và phát triển của Phật giáo ở Việt Nam

     - Tư tưởng Phật giáo nói chung và Phật giáo Việt Nam nói riêng

     - Sự ra đời, tổ chức và giáo lý của đạo Cao Đài

     - Sự ra đời, tổ chức và giáo lý của Phật giáo Hoà Hảo

     - Các hiện tượng tôn giáo mới trên thế giới và ở Việt Nam

     - Tìm hiểu về các loại hình tín ngưỡng dân gian Việt Nam: thờ cúng tổ tiên, thờ Mẫu, thờ thần (qua khảo cứu những trường hợp cụ thể).

     - Sự biến đổi của một số loại hình tín ngưỡng ở Việt Nam hiện nay: một số vấn đề đặt ra

     - Lễ hội tôn giáo, tín ngưỡng ở Việt Nam hiện nay

  • Tôn giáo, tín ngưỡng và đời sống xã hội

     - Tôn giáo với công tác xã hội

     - Thực trạng hoạt động giáo dục, từ thiện, xã hội của tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

     - Tìm hiểu về chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước về tôn giáo.

     - Sự hội nhập về pháp luật tôn giáo ở Việt Nam so với luật pháp quốc tế về tôn giáo – Những vấn đề đặt ra

     - Công giáo với văn hoá Việt Nam: Một số vấn đề đặt ra

     - Đạo Tin Lành và sự tác động tới văn hoá bản địa của các dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc và Tây Nguyên

     - Kinh sách tôn giáo (Công giáo, Phật giáo, Islam, Tin Lành) với vấn đề đạo đức, văn hoá ở Việt Nam hiện nay

Bộ môn Tôn giáo học tiếp tục duy trì, phát triển và mở rộng các mối quan hệ hợp tác trong nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách với các đối tác hiện có, đồng thời mở rộng hơn nữa với các đối tác khu vực và quốc tế.

Từ khi mới thành lập đến nay, Bộ môn đã tiến hành hợp tác chặt chẽ với các ban, ngành quản lý Nhà nước trong lĩnh vực tôn giáo, các viện nghiên cứu, các trường và các tổ chức giáo hội của các tôn giáo để cùng liên kết đào đào tạo và tổ chức hội thảo nghiên cứu khoa học. Bộ môn đã và đang tiến hành các dự án hợp tác tiêu biểu sau:

  • Hoàn thành dự ánhợp tác với Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Mặt trận TƯ Tổ quốc Việt Nam, tổ chức tọa đàm, hội thảo: “Phát huy vai trò của Phật giáo tham gia xã hội hóa công tác xã hội. từ thiện”.
  • Tiếp tục tiến hành dự án Tổ chức Hội thảo khoa học phối hợp với Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Bắc tổ chức kỷ niệm 500 Hội thành Tin Lành Việt Nam;
  • Tiếp tụcphối kết hợp cùng với các cơ quan Quản lý và tổ chức Tôn giáo như Công giáo, Tin Lành, Phật giáo Hòa Hảo để tiến hành tổ chức các hội thảo chuyên sâu về Tôn giáo.

Bộ môn từng bước phát triển theo chiều sâu các quan hệ hợp tác với một số đơn vị đào tạo và nghiên cứu có chuyên môn về Tôn giáo học trong và ngoài trường như:

  • Khoa Chính trị, Khoa Nhân học, Khoa Việt Nam học, Đông Phương học, Khoa Triết học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội.
  • Học viện Báo chí và Tuyên truyền.
  • Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam.
  • Học viện Khoa học xã hội Việt Nam.
  • Trường Đại học Nội vụ Hà Nội.
  • Khoa Dân tộc và Tôn giáo, Học viện chính trị khu vực I, Hà Nội.
  • Trung tâm nghiên cứu Tôn giáo, tín ngưỡng.
  • Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
  • Trung tâm nghiên cứu Tôn giáo, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Trung tâm nghiên cứu Tôn giáo Đương đại, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG Hà Nội.
  • Viện Nghiên cứu chính sách Tôn giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ.
  • Học viện An ninh Nhân dân.
  • Học viện Cảnh sát Nhân dân.
  • Quỹ Ford, MISSIO.
  • Trường MGU.
  • Đại học Đông Carolina, Mỹ (East Carolina University – Religious studie).
  • Trường Đại học Tổng hợp hữu nghị các dân tộc Nga.

Cán bộ cơ hữu

TT

Họ tên

Email

1

Trần Thị Kim Oanh

oanhtgh@yahoo.com.vn

2

Nguyễn Thị Tố Uyên

nguyentouyen.dongdo@gmail.com

3

Nguyễn Hữu Thụ

thunh.ussh@hotmail.com

4

Đỗ Thị Hòa Hới

hoahoi2016@gmail.com

5

Mai Thị Thơm

maithomnl@gmail.com

6

Vũ Văn Chung

vuchung83@gmail.com

7

Đố Thị Minh Thảo

dominhthao508@gmail.com

8

Trần Thị Hằng

hangtran201189@gmail.com

9

Nguyễn Thị Thúy Chinh

thuychinhnguyen01@gmail.com

 

Cán bộ kiêm nhiệm

TT

Họ tên

Email

1

Nguyễn Hồng Dương

duongvtg@gmail.com

2

Nguyễn Thanh Xuân

xuanregov@gmail.com

3

Lê Bá Trình

lbtrinhm@yahoo.com

4

Nguyễn Thúy Thơm

minhthinh1968@gmail.com

 

Bộ môn luôn xác định mục tiêu lấy sinh viên làm trung tâm và cần được phục vụ. Sinh viên ngành Tôn giáo học luôn được tạo điều kiện tốt nhất trong học tập: từ thông tin về chương trình đào tạo, các môn học, khai thác và sử dụng tài liệu học tập (sách, giáo trình, tạp chí, các dữ liệu online) đến việc tham gia nghiên cứu khoa học dưới sự hướng dẫn, giảng dạy của đội ngũ giáo sư, tiến sĩ, giảng viên uy tín, v.v…

Sinh viên thuộc gia đình chính sách như: con liệt sỹ, thương, bệnh binh, chất độc da cam… đều được Bộ môn đề xuất kịp thời với Phòng CT&CTSV của Trường giải quyết trợ cấp ưu đãi giáo dục theo quy định. Ngoài học bổng khuyến khích học tập theo quy định và các học bổng tài trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước của Trường, của Bộ môn. Khóa QH-2016- X- TGH chính quy được 5 suất học bổng trị giá 5 triệu/ suất, QH -2016 -X Hệ VHVL được 4 suất học bổng giá trị giá 5 triêu/ suất do Tập đoàn Mỹ Sơn Group tài trợ trong năm học 2016 - 2017.

Với thế mạnh là nơi duy nhất ở Việt Nam đào tạo ngành Tôn giáo học theo hệ thống từ bậc cử nhân, Thạc sỹ và Tiến sỹ, Bộ môn Tôn giáo học quan tâm, tạo mọi điều kiện thuận lợi để phong trào nghiên cứu khoa học thực sự trở thành hoạt động sâu rộng trong sinh viên, thu hút ngày càng nhiều sinh viên tham gia với quy mô và chất lượng ngày càng cao. Khóa đầu tiên của cử nhân Tôn giáo học QH - 2016 - X có 22 báo cáo/Tổng số 40 sinh viên và 7 báo cáo đạt giải cấp Bộ môn/ 01 báo cáo đạt giải ba cấp trường/ Bộ môn Đạt giải ba tập thể về Sinh viên NCKH. Các sinh viên đạt kết quả cao trong NCKH sẽ được cộng điểm vào bảng thành tích học tập cũng như có cơ hội được nhận nhiều suất học bổng từ các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước; có cơ hội được đi du học nước ngoài và có thể được Bộ môn đề nghị Nhà trường giữ lại làm giảng viên sau khi tốt nghiệp.

Sinh viên Bộ môn Tôn giáo học còn được tham gia, thử sức mình trong mọi lĩnh vực: văn hóa, nghệ thuật, xã hội, các hoạt đồng vì cộng đồng, v.v... Các hoạt động phong trào được triển khai thường xuyên suốt năm học do Đoàn Thanh Niên, Hội sinh viên Trường, Bộ môn tổ chức như: Các hoạt động chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam, cuộc thi Gottalent USSH, Bóng đá, Miss & Mrs USSH....

Hằng năm, sinh viên của Bộ môn Tôn giáo học cũng nhiệt tình đăng ký tham gia hoạt động tình nguyện với các hoạt động chính như: “Tiếp sức mùa thi tuyển sinh THPT chuyên”, “Tiếp sức mùa thi tuyển sinh đại học, cao đẳng”, “Xung kích tại các địa phương”, “Đội sinh viên vận động hiến máu nhân đạo”, “Đội sinh viên tình nguyện hoạt động vì môi trường”, v.v… Sinh viên có cơ hội tham gia là thành viên các câu lạc bộ của Trường như CLB Sol, CLB Garnet, CLB Hoa Đá, CLB Rumbo, CLB Bách Diện, CLB tuyên truyền văn hóa lịch sử….

Bộ môn Tôn giáo học thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa gắn với chuyên môn và điền dã: Thăm quan các chùa cảnh, di tích lịch sử văn hóa cho sinh viên (Năm học 2016 - 2017, Khóa QH- 2016 - X - TGH đã có các chuyến thực tế thành công: Điền dã, khảo sát các chùa cổ khu vực Hà Nội, Tham quan Tam Đảo - Tây Thiên - Thiền viện Trúc Lâm; Tham quan nhà Thờ Hà Nội..).

Phòng A 501 – A 504, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQGHN

Số 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

Điện thoại: (024) 35587126

Email: tongiaohocxhnv@gmail.com