Lịch sử hình thành

Khoa Lịch sử là một trong những khoa đầu tiên của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, nay là Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Theo Nghị định số 775-NĐ ngày 14/9/1956 của Bộ Giáo dục, Khoa Văn - Sử chính thức được thành lập. Cũng ngay trong năm 1956, Khoa Văn - Sử tách thành hai khoa là Lịch sử và Văn học. Từ đây, những tên tuổi lớn, những tác phẩm lớn, những lớp cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ được đào tạo góp phần to lớn vào công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Sứ mệnh

Là một trong những khoa khoa học cơ bản trọng điểm, có uy tín và truyền thống lâu đời, Khoa Lịch sử có sứ mệnh đi đầu trong sáng tạo, truyền bá tri thức và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đa chuyên ngành, đa lĩnh vực sử học, văn hóa học phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Các thành tựu tiêu biểu

Trải qua hơn 60 năm xây dựng và phát triển, Khoa Lịch sử từng có 208 lượt cán bộ làm việc, đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu sử học:

  • Tạo dựng học phong Trường phái Sử học Tổng hợp.
  • Chủ trì và tham gia nhiều đề án lớn nghiên cứu về lịch sử và văn hóa Việt Nam.
  • Công bố gần 6.000 công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế.
  • Đào tạo gần một vạn Cử nhân, Thạc sĩ, Tiến sĩ.
  • Được tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới cho tập thể Khoa  (2000) và cá nhân GS. Trần Văn Giàu (2003).
  • Được tặng thưởng Huân lao động các hạng Nhất, Nhì, Ba cho tập thể Khoa, nhiều bộ môn và cá nhân trong Khoa.
  • 06 Giải thưởng Hồ Chí Minh (GS. Trần Đức Thảo, GS. Đào Duy Anh, GS. Trần Văn Giàu, GS. Hà Văn Tấn, GS. Trần Quốc Vượng, GS. Phan Huy Lê); 04 Giải thưởng Nhà nước (GS. Phan Huy Lê, GS. Phan Đại Doãn, GS. Phan Hữu Dật, PGS. Nguyễn Thừa Hỷ).
  • Giải thưởng quốc tế: GS Phan Huy Lê nhận Giải thưởng Quốc tế Văn hoá châu Á Fukuoka (Nhật Bản, 1996), Huân chương Cành cọ Hàn lâm (Pháp, 2002), Viện sĩ Thông tấn Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn (Pháp, 2011), Tiến sĩ danh dự (Docteur Honoris Causa) của Viện Viễn Đông Bác cổ (Pháp, 2016);  GS Trần Quốc Vượng nhận Giải thưởng Rockfeller Fellow (Mỹ, 1990), Nhân vật của năm 2000 (The man of the year 2000 - ABC, Mỹ), Một trong 2000 học giả của thế kỷ XX (1/2000 scholars of the XXth century -IBC, Cambridge, Anh, 2000), Giáo sư đại trưởng lão (Tokyo, Nhật, 2000), Nhân vật tiêu biểu ở Châu Á- Thái Bình Dương (Asian Pacific Who is Who - Ấn Độ, 2004).

Định hướng phát triển

Tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo bậc đại học và sau đại học, tập trung xây dựng và phát triển chuyên ngành Quản lý văn hóa và một số hướng ngành mới trên cơ sở tăng cường tính liên ngành, đa dạng hóa phương thức đào tạo, đảm bảo chất lượng cao, khai thác triệt để mọi tiềm năng sẵn có thích nghi và mở rộng dần khả năng phục vụ chính trị, xã hội của sử học; đẩy mạnh các hoạt động học thuật và mở rộng quan hệ hợp tác với các trường đại học, trung tâm nghiên cứu ở khu vực và trên thế giới.

 

Ban lãnh đạo khoa

 

Trưởng khoa

PGS.TS Vũ Văn Quân

vuvanquan1963@gmail.com

Phó Trưởng khoa

PGS.TS Trần Thiện Thanh

ttthanh.ls@gmail.com

Phó Trưởng khoa

TS. Đặng Hồng Sơn

hongsonk45@yahoo.com

 

Các bộ môn, trung tâm trực thuộc

  • Bộ môn Lịch sử Việt Nam Cổ-Trung đại
  • Bộ môn Lịch sử Việt Nam Cận-Hiện đại
  • Bộ môn Khảo cổ học
  • Bộ môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
  • Bộ môn Lịch sử Thế giới
  • Bộ môn Lịch sử Sử học và Sử liệu học
  • Bộ môn Văn hóa học và Lịch sử Văn hóa Việt Nam
  • Bộ môn Lịch sử đô thị
  • Trung tâm Liên văn hóa

Đào tạo bậc đại học

Cử nhân ngành Lịch sử hệ chuẩn và hệ chất lượng cao theo các hướng chuyên ngành chính:

  • Lịch sử Việt Nam.
  • Khảo cổ học.
  • Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
  • Lịch sử thế giới.
  • Văn hóa học và Lịch sử văn hóa Việt Nam.
  • Lịch sử đô thị.

Đào tạo bậc sau đại học

  • Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Việt Nam                                        
  • Thạc sĩ chuyên ngành Khảo cổ học                                                             
  • Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
  • Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử thế giới
  • Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử sử học và sử liệu học                                
  • Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử văn hóa Việt Nam

(Ghi chú: ngành, chuyên ngành được đánh dấu * là ngành, chuyên ngành mới; ngành, chuyên ngành được đánh dấu ** là ngành, chuyên ngành sắp mở)

Các hướng nghiên cứu chính

Trong nghiên cứu khoa học, Khoa Lịch sử lấy khoa học cơ bản làm nền tảng và trước hết để phục vụ cho việc biên soạn giáo trình, bài giảng, nâng cao chất lượng đào tạo. Khoa đã tìm mọi cách mở rộng diện nghiên cứu và phục vụ nhu cầu xã hội, kết hợp chặt chẽ, hài hoà giữa khoa học cơ bản và khoa học ứng dụng. Đề tài nghiên cứu khoa học vì thế đã được mở ra trên tất cả các lĩnh vực của sử học. Một vấn đề chiến lược được Khoa Lịch sử xác định ngay từ đầu là kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học. Trên tinh thần đó, hoạt động nghiên cứu khoa học được các cán bộ trong Khoa xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Với truyền thống hơn 60 năm xây dựng và phát triển, Khoa Lịch sử luôn là một đơn vị có bề dày thành tích nghiên cứu khoa học. Hàng năm, bình quân đội ngũ cán bộ Khoa Lịch sử công bố khoảng hơn 100 bài báo, bài báo khoa học đăng trên các tạp chí, các hội thảo, hội nghị trong và ngoài nước; trung bình mỗi cán bộ đã công bố 3 bài nghiên cứu/năm. Hàng năm, có khoảng trên 10 đầu sách chuyên khảo, sách giáo trình được xuất bản mà tác giả, chủ biên là cán bộ Khoa Lịch sử. Phần lớn cán bộ trong Khoa đã trực tiếp chủ trì, chủ nhiệm hoặc tham gia nhiều đề tài, đề án khoa học các cấp từ cấp Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cho đến những đề tài trọng điểm cấp Đại học Quốc gia, cấp Nhà nước (bình quân khoảng 10 đề tài/năm).

Những thành tựu nghiên cứu khoa học của các cán bộ trong Khoa được ghi nhận qua các giải thưởng trong nước và quốc tế. Các giáo sư Trần Đức Thảo, Đào Duy Anh, Trần Văn Giầu, Hà Văn Tấn, Trần Quốc Vượng được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh; giáo sư Phan Huy Lê được nhận Giải thưởng Văn hoá châu Á Fukuoka của Nhật Bản; các giáo sư Phan Đại Doãn, Phan Hữu Dật, Nguyễn Thừa Hỷ, Phan Huy Lê được nhận Giải thưởng Nhà nước; các giáo sư Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Phạm Thị Tâm được nhận giải thưởng công trình nghiên cứu khoa học tiêu biểu của Đại học Quốc gia Hà Nội...

Định hướng nghiên cứu của Khoa Lịch sử trong thời gian hiện nay và sắp tới sẽ tập trung vào các chủ đề:

  • Về lịch sử vùng đất Trung Bộ và Nam Bộ.
  • Về đô thị và quá trình đô thị hoá ở Việt Nam.
  • Về các vùng văn hoá, các không gian văn hoá và mối giao lưu văn hoá trong nước và quốc tế.
  • Về các mối quan hệ và quá trình xác lập chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông.
  • Về mối quan hệ quốc tế, quá trình hội nhập và con đường phát triển đặc thù của Việt Nam.
  • Về thương mại biển và bang giao châu Á, mô hình và con đường phát triển của các quốc gia châu Á.

Các đề tài, dự án tiêu biểu đang thực hiện

  • Đề tài cấp Nhà nước: chủ nhiệm/chủ biên/đồng chủ biên 15 đề tài thuộc Đề án Lịch sử Việt Nam.
  • Đề tài cấp Đại học Quốc gia Hà Nội: chủ trì 5 đề tài.
  • Đề tài hợp tác với các địa phương: chủ trì 01 đề án thuộc Dự án Tủ sách Thăng Long ngàn năm văn hiến Giai đoạn II; chủ trì 01 đề tài hợp tác với huyện Đông Triều, Quảng Ninh.
  • Đề tài quốc tế: chủ trì 01 đề tài được tài trợ bởi Quỹ Nghiên cứu Hàn Quốc (Korean Studies Grant-Korea) và 01 đề tài phối hợp nghiên cứu được tài trợ bởi Quỹ SEASREP.

Trong hơn 20 năm trở lại đây, các hoạt động hợp tác quốc tế luôn được đẩy mạnh trên nhiều lĩnh vực đào tạo và học thuật: nghiên cứu khu vực học; tổ chức tọa đàm, hội thảo quốc tế, xuất bản... Bên cạnh việc duy trì quan hệ hợp tác với Trung Quốc, Liên bang Nga và các nước Đông Âu, Khoa Lịch sử là một trong những cơ sở đi đầu trong quan hệ hợp tác với các nước phương Tây, Nhật Bản, các nước Đông Nam Á. Trong những năm 1990, Đề tài VH26 là đề tài khoa học xã hội duy nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo hợp tác với Hà Lan không chỉ đào tạo cho Khoa một số chuyên gia, cung cấp thêm nhiều máy móc, thiết bị mà còn tạo cho giới khoa học thuộc Khoa nhiều cơ hội tiếp xúc với thế giới Âu, Mỹ. Mỗi năm, Khoa Lịch sử có hàng chục lư­ợt cán bộ được cử đi học tập (dài hạn, ngắn hạn) và đi trao đổi khoa học ở nước ngoài. Nhiều cán bộ trong Khoa đã được các quỹ học bổng tài trợ cho các chương trình nghiên cứu khoa học và đào tạo nâng cao trình độ. Nhiều người được nhận các học vị tiến sĩ, thạc sĩ ở các nước Phương Tây, Bắc Mỹ, Australia...

Đồng thời, Khoa Lịch sử cũng đã từng đón hàng trăm chuyên gia từ các nước Hà Lan, Pháp, Đức, Anh, Italia, Na Uy, Thụy Điển, Nga, Ucraina, Trung Quốc, Thái Lan, Australia, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Canada, Lào... đến làm việc theo các chương trình hợp tác. Nhiều nghiên cứu sinh, thực tập sinh, học viên cao học và sinh viên Hàn Quốc, Nhật Bản, Lào, Mỹ, Australia, Hà Lan, Singapore, Thái Lan, Nga, Ucraina, Pháp đã chọn Khoa Lịch sử làm nơi tu nghiệp, trong đó có gần chục người đã được nhận học vị Tiến sĩ, Thạc sĩ.

Cán bộ Khoa Lịch sử đã tham gia nhiều hội nghị, hội thảo khoa học ở nước ngoài và trực tiếp tổ chức các hội thảo khoa học quốc tế lớn ở trong nước như­ hội thảo về phố cổ Hội An, Phố Hiến, về Hà Nội cổ truyền, về Bách Cốc (Nam Định), về quan hệ giao lư­u gốm sứ, về Việt Nam học, Việt Nam trong thế kỷ XX, về quá trình khai thác và xác lập chủ quyền trên vùng đất phương Nam, về 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, 30 năm chiến tranh Việt Nam, 100 nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, 100 phong trào Đông Du…

Hiện nay, Khoa Lịch sử đang duy trì quan hệ với khoảng 50 trung tâm đào tạo và nghiên cứu quốc tế: các trường đại học California Fullerton, California Berkeley, Montana, Princeto, Texas, Hawaii, Ohio (Hoa Kỳ); Đại học Toronto (Canada); Đại học Quốc gia Australia, Monash, Queensland (Australia); Đại học Leiden, Amsterdam (Hà Lan); Đại học Humboldt, Passau, Frankfurt, Konstanz, Giessen, Greifswald, Viện Khảo cổ học Cộng hòa Liên bang Đức (Đức); Đại học Paris 1 Panthéon-Sorbonne, Paris VII (Trường Đại học Paris Diderot), Viện Lịch sử Quân sự thuộc Bộ Quốc phòng Pháp (Pháp); Đại học Quốc gia Auckland (New Zealand); Đại học Quốc gia Singapore, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (Singapore); Đại học Quốc gia Tokyo, Osaka, Hiroshima, Kansai, Chiêu Hòa, Kanazawa… (Nhật Bản); Đại học Quốc gia Seoul, Inha (Hàn Quốc); Đại học Bắc Kinh, Cát Lâm, Trung Sơn, Hạ Môn (Trung Quốc); Đại học Thành Công, Hoa Liên (Đài Loan)…

Cán bộ cơ hữu

TT

Họ tên

Email

1

PGS.TS Vũ Văn Quân

vuvanquan1963@gmail.com

2

ThS. Nguyễn Ngọc Phúc

phucxhnv@gmail.com

3

TS. Đỗ Thị Thuỳ Lan

lansuu@yahoo.com.vn

4

GS.TS Nguyễn Văn Khánh

khanhnv@vnu.edu.vn

5

PGS.TS Nguyễn Đình Lê

ndle2006@gmail.com

6

TS. Trương Thị Bích Hạnh

tbhanh0809@yahoo.com

7

TS. Hoàng Thị Hồng Nga

hoanghongnga84@gmail.com

8

ThS. Hồ Thành Tâm

hothanhtam.ktol@gmail.com

9

PGS.TS Đặng Xuân Kháng

khangdx@vnu.edu.vn

10

TS. Lý Tường Vân

tuongvanly.1975@gmail.com

11

PGS.TS Trần Thiện Thanh

ttthanh.ls@gmail.com

12

TS. Đinh Tiến Hiếu

hieudt1978@gmail.com

13

TS. Phạm Văn Thuỷ

phamthuyr@yahoo.com

14

ThS. Nguyễn Nhật Linh

linhussh@yahoo.com

15

PGS.TS Lâm Thị Mỹ Dung

bebimkch@gmail.com

16

ThS. Nguyễn Văn Anh

vananhkc@gmail.com

17

TS. Đặng Hồng Sơn

hongsonk45@yahoo.com

18

ThS. Hoàng Văn Diệp

diephv@gmail.com

19

ThS. Nguyễn Hữu Mạnh

manhk531989@gmail.com

20

PGS.TS Vũ Quang Hiển

hienvq2002@yahoo.com

21

PGS.TS Ngô Đăng Tri

ngodangtri@yahoo.com

22

PGS.TS. Lê Văn Thịnh

levanthinhlsd@gmail.com

23

PGS.TS Nguyễn Thị Mai Hoa

maihoavnu@gmail.com

24

TS. Lê Quỳnh Nga

lequynhnga99@gmail.com

25

TS. Phạm Thị Lương Diệu

ptldieu@gmail.com

26

TS. Đỗ Thanh Loan

loanxhnv1@yahoo.com

27

ThS. Phạm Minh Thế

thepm29@gmail.com

28

PGS.TS Trần Kim Đỉnh

dinhtk.vnu@gmail.com

29

PGS.TS Hoàng Hồng

hong1324@yahoo.com

30

PGS.TS. Phan Phương Thảo

phthao62@gmail.com

31

TS. Đinh Thị Thuỳ Hiên

hiendinhthuyls@gmail.com

32

ThS. Hồ Thị Liên Hương

hohuongvt@gmail.com

33

TS. Đỗ Hương Thảo

do.dohuongthao@gmail.com

34

TS. Đinh Đức Tiến

tiendinhduc@gmail.com

35

TS. Nguyễn Hoài Phương

phuongnguyenhoai.ls@gmail.com

36

ThS. Nguyễn Bảo Trang

baotrangnguyen@gmail.com

37

ThS. Nguyễn Ngọc Minh

nguyenngocminh.lsvh@gmail.com

38

ThS. Nguyễn Thị Bình

nguyenbinh179@gmail.com

39

ThS. Nguyễn Thị Minh Nguyệt

ng.minhnguyet90@gmail.com

40

CN. Đỗ Hữu Thành

thanhhuu66@gmail.com

41

ThS. Lê Kim Dung

lekimdung68@gmail.com

42

CN. Nguyễn Thị Diên

hongdienls@gmail.com

43

ThS. Trịnh Văn Bằng

bangtrinhvan@gmail.com

 

 

Cán bộ kiêm nhiệm

TT

Họ tên

Email

1

GS.TS Nguyễn Quang Ngọc

ngocnq@vnu.edu.vn

2

GS.TS Lê Hồng Lý

 

3

GVC. Nguyễn Xuân Mạnh

manhnx@vnu.edu.vn

4

GV. Nguyễn Chiều

nguyenchieuqt@yahoo.com.vn

5

PGS.TS Tống Trung Tín

 

6

PGS.TS Bùi Văn Liêm

liembuivankc@yahoo.com

7

TS. Nguyễn Gia Đối

doitrong@hotmail.com

8

PGS.TS Trình Năng Chung

trinhnangchung@gmail.com

9

TS. Dương Văn Huy

 

10

TS. Trần Xuân Cường

 

11

PGS.TS Đào Tuấn Thành

 

12

PGS.TS Lương Hồng Quang

 

13

GS.TS Đỗ Quang Hưng

 

14

PGS.TS Hồ Khang

 

15

PGS.TS Phạm Xanh

 

16

PGS.TS Trần Ngọc Long

 

17

GS.TS Phạm Hồng Tung

 

18

PGS.TS Trần Viết Nghĩa

vietnghia_77@yahoo.com

19

TS. Tạ Thị Hoàng Vân

 

20

TS. Đào Thị Diến

 

21

GS.TS Nguyễn Văn Kim

nguyenvankimls@yahoo.com

22

TS. Nguyễn Mạnh Dũng

nguyendunghsr@gmail.com

23

GS. Trần Thị Vinh

nguyendunghsr@gmail.com

 

Qua hơn nửa thế kỷ, chương trình đào tạo của Khoa Lịch sử bắt đầu từ 3 năm, chuyển sang 4 năm, rồi 4 năm rưỡi, và tiếp tục chuyển về 4 năm, đã và đang đào tạo gần 8000 cử nhân, gần 1000 thạc sĩ và gần 200 tiến sĩ. Sinh viên tốt nghiệp Khoa Lịch sử có mặt trên khắp mọi miền đất nước, đảm nhiệm nhiều lĩnh vực công tác. Trong bất kỳ cương vị nào, các cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ Khoa Lịch sử cũng thể hiện tốt năng lực, phẩm chất, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Nhiều người đã và đang đảm nhiệm những vị trí chủ chốt ở các địa phương và Trung ương, trong các cơ quan Đảng, chính quyền, cơ quan nghiên cứu khoa học.

Các hướng hoạt động ngoại khóa tiêu biểu

  • Thực tập khảo cổ học 15 ngày: sinh viên năm thứ nhất.
  • Thực tế điền dã tại các di tích lịch sử văn hóa và làng nghề truyền thống: sinh viên năm thứ nhất đến năm thứ ba.
  • Thực tập tốt nghiệp: sinh viên năm thứ tư.
  • Học tập khoa học tại các bảo tàng: Bảo tàng Nhân học của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Dân tộc học, Bảo tàng Lịch sử Quân sự, Bảo tàng Mỹ thuật…
  • Hoạt động Đoàn, Hội và các câu lạc bộ sở thích.

Vị trí công tác có thể đảm nhận sau khi tốt nghiệp

Sinh viên tốt nghiệp Khoa Lịch sử sẽ trở thành nhà sử học, nhà khảo cổ học, nhà nghiên cứu văn hóa… có thể đảm nhiệm công tác nghiên cứu ở các viện, trung tâm nghiên cứu, các cơ quan nhà nước, đoàn thể xã hội có yêu cầu chuyên môn liên quan trực tiếp đến kiến thức lịch sử; giảng dạy lịch sử tại các trường đại học, cao đẳng, phổ thông trung học; quản lí tư liệu lịch sử, quản lí bảo tàng, di tích lịch sử; làm công tác lịch sử, văn hoá ở các cơ quan nhà nước, đoàn thể xã hội (ở trong và ngoài nước); và những công việc liên quan đến những vấn đề khác nhau thuộc khối khoa học xã hội và nhân văn.

Các loại hình cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp có khả năng và cơ hội việc làm phù hợp

  • Các trường đại học, cao đẳng, phổ thông có giảng dạy lịch sử và môn học Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.
  • Các viện nghiên cứu thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Sử học, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á, Viện Nghiên cứu Châu Mĩ, Viện Nghiên cứu Châu Âu, Viên Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông, Viện Dân tộc học…), Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Viện Lịch sử Đảng…
  • Các cơ quan Nhà nước và đoàn thể có sử dụng kiến thức lịch sử (các cơ quan trung ương của hệ thống chính trị, các cơ quan báo chí, UBND các cấp, bảo tàng, các trung tâm nghiên cứu lịch sử-văn hoá, các đơn vị quản lí di tích lịch sử, các nhà xuất bản, tạp chí chuyên ngành lịch sử…).
  • Các Trường THCS, THPT, tiểu học.
  • Các đơn vị nghiên cứu tại trung ương và địa phương.
  • Các trung tâm lưu trữ, thư viện, bảo tàng.
  • Các báo, tạp chí, đài phát thanh - truyền hình.
  • Tham gia nhiều vị trí của các cơ quan Trung ương (các cơ quan Đảng, Chính phủ, các bộ, ban, ngành), các sở, ban, ngành ở các địa phương.

Tầng 3, nhà B, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQGHN

Số 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

Điện thoại: (024) 35589847          

Email: KhoaLichsuDHQGHN@gmail.com

Webside: http://khoalichsu.edu.vn/