Hướng dẫn tham gia BH Xã hội, BH Y tế, BH Thất nghiệp

Nội dung thông báo số 1155/BHXH–PT, ngày 08/10/2009, của Bảo hiểm Xã hội Thành phố Hà Nội về việc kê khai bổ sung số thu BHTN và thực hiện một số quy định mới về thu BH Xã hội, BH Y tế, BH Thất nghiệp.

Căn cứ hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp (BHXH, BHYT, BHTN) theo quy định tại Luật BHXH và Luật BHYT, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội thông báo để các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn kê khai bổ sung số thu BHTN và thực hiện một số quy định mới về thu BHXH, BHYT, BHTN kể từ tháng 10/2009, cụ thể như sau:

I/ Kê khai bổ sung số phải thu bảo hiểm thất nghiệp.

1. Trong tháng 10/2009, các đơn vị sử dụng lao động tiến hành lập bổ sung danh sách người lao động thuộc diện tham gia BHTN kể từ tháng 01/2009 đến tháng 10/2009 theo mẫu biểu và hướng dẫn lập biểu kèm theo thông báo này. Đơn vị thuộc diện kê khai tham gia BHTN bao gồm tất cả các đơn vị đã tham gia BHXH và có đủ 02 điều kiện sau đây:

1.1. Đơn vị có sử dụng từ 10 người lao động trở lên.

Số lượng lao động đơn vị sử dụng được tính theo quy định này bao gồm các chức danh cán bộ quản lí, người lao động không thuộc diện kí HĐLĐ hoặc HĐLV (nếu có) nhưng có hưởng tiền lương, tiền công tại đơn vị và số lao động làm việc tại đơn vị theo HĐLĐ, HĐLV không thời hạn hoặc có thời hạn từ đủ 03 tháng trở lên.

Trường hợp đơn vị sử dụng từ 10 lao động trở lên sau thời điểm tháng 01/2009 thì kê khai nộp BHTN kể từ tháng sau liền kề tháng đơn vị sử dụng đủ 10 lao động.

Trường hợp đơn vị đã tham gia BHTN nhưng sau đó sử dụng dưới 10 lao động thì đóng BHTN cho số lao động đang tham gia BHTN đến hết năm tài chính.

Các đơn vị, chi nhánh tham gia BHXH độc lập có sử dụng dưới 10 lao động, nếu các đơn vị chủ quản đã thuộc đối tượng tham gia BHTN thì đơn vị, chi nhánh này cũng thuộc diện kê khai trích nộp BHTN.

1.2. Đơn vị có sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia BHTN.

Đối tượng tham gia BHTN bắt buộc bao gồm: người lao động làm việc theo HĐLĐ hoặc HĐLV không thời hạn hoặc có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên; cán bộ quản lí doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh… không thực hiện HĐLĐ nhưng có hưởng tiền lương, tiền công và đã tham gia BHXH bắt buộc; các cán bộ quản lí và viên chức được tuyển dụng vào làm việc trong các đơn vị sự nghiệp của nhà nước trước ngày 10/10/2003.

2. Một số lưu ý về đối tượng, mức đóng BHTN

- Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp MSLĐ hàng tháng làm việc theo HĐLĐ tại đơn vị không thuộc đối tượng đóng BHTN.

- Người lao động đang tham gia BHTN được đơn vị cử đi công tác, học tập ở nước ngoài mà vẫn hưởng tiền lương, tiền công ở trong nước thì vẫn thuộc đối tượng tham gia BHTN.

- Người lao động trong cùng một thời điểm thuộc đối tượng tham gia BHTN ở nhiều đơn vị thì tham gia BHTN tại nơi đang tham gia BHXH.

- Người lao động nghỉ việc vì ốm đau, thai sản, nghỉ không hưởng lương theo quy định không tham gia BHXH thì cũng không tham gia BHTN.

- Cán bộ, viên chức được tuyển dụng vào làm việc trong các đơn vị sự nghiệp của nhà nước trước ngày 10/10/2003 đều thuộc đối tượng tham gia BHTN (kể cả cán bộ đang giữ các chức danh lãnh đạo của đơn vị sự nghiệp)

- Mức đóng BHTN thuộc trách nhiệm của đơn vị sử dụng lao động và người lao động là 2% mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng BHTN. (đơn vị đóng 1%, người lao động đóng 1%)

- Mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng BHTN là mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng BHXH.

3. Phương pháp kê khai bổ sung BHTN

3.1. Đối với các cơ quan nhà nước (các đơn vị thuộc hệ thống hành chính từ trung ương đến cấp huyện, UBND các xã, phường, thị trấn); tổ chức chính trị; tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị – xã họi – nghề nghiệp từ trung ương đến cấp huyện và các đơn vị có số lao động tham gia BHXH ít hơn 10 người (tính tại thời điểm tháng 09/2009):

Các đơn vị chủ động rà soát để kê khai các đối tượng thuộc diện tham gia BHTN tại đơn vị mình kể từ tháng 01/2009 đến nay để kê khai bổ sung vào mục V- bổ sung BHTN trong biểu 03a-TBH tháng 10/2009 gửi kèm theo.

3.2. Đối với các đơn vị cùng tham gia BHXH, BHYT, BHTN còn lại bao gồm các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, các đơn vị sự nghiệp trong và ngoài công lập, hợp tác xã… có sử dụng từ 10 lao động trở lên

Sau khi in thông báo kết quả thu tháng 09/2009, cơ quan BHXH theo phân cấp quản lí sao file dữ liệu theo mẫu 03a – TBH gửi cho các đơn vị để hỗ trợ việc rà soát số phải thu BHTN từ đầu năm đến tháng 10/2009 của toàn bộ số lao động đã tham gia BHXH. Các đơn vị chủ động rà soát xác định lại cho đúng đối tượng. Trường hợp phát hiện đối tượng nào không thuộc diện đóng BHTN (làm việc theo HĐ dưới 12 tháng) thì xoá tên người đó khỏi file dữ liệu. Trường hợp nào thời điểm bắt đầu phải đóng BHTN thất nghiệp chưa đúng thì sửa lại tại cột ‘Từ tháng” cho đúng thời điểm phát sinh.

Ví dụ ông Nguyễn Văn A đóng BHXH, BHYT từ tháng 01/2009 theo HĐLĐ đã kí là 06 tháng, đến tháng 07/2009, ông A được kí HĐLĐ 12 tháng. Trong file dữ liệu đã tính số phải thu BHTN của ông A từ tháng 01/2009, đề nghị đơn vị sửa thành tháng 7/2009.

Lưu ý: các đơn vị chỉ thực hiện việc xoá tên đối tượng không thuộc diện tham gia BHTN theo quy định hoặc sửa lại thời điểm bắt đầu tham gia BHTN theo hướng dẫn trên đây. Đơn vị không tự sửa các dữ liệu klhác trong file dữ liệu vì đây là các dữ liệu gốc do đơn vị đã kê khai tham gia BHXH, BHYT. Trong trường hợp phát hiện có sai sót, đơn vị báo điều chỉnh sau trên các báo biểu đã quy định.

Sau khi rà soát, đơn vị gửi kèm file dữ liệu 03 bản danh sách điều chỉnh, có xác nhận theo quy định để cơ quan BHXH thực hiện đối chiếu thu. Các trường hợp tăng, giảm, điều chỉnh khác về BHXH, BHYT và BHTN kể từ tháng 10/2009 trở đi thực hiện theo hướng dẫn trên các mẫu báo biểu mới theo quy định tại mục II dưới đây.

3.3. Đối với các đơn vị di chuyển nơi tham gia BHXH từ tháng 01/2009 đến nay, cơ quan BHXH nơi đang quản lí thu yêu cầu đơn vị bổ sung thêm số phải thu BHTN của người lao động từ tháng 01/2009 hoặc khi phát sinh theo quy định đến khi đăng kí tham gia BHTN tại BHXH quận, huyện, thị xã. (sửa lại thời điểm bắt đầu tham gia BHTN tại cột “từ tháng” theo đúng từng mức lương đã nộp BHXH như đã hướng dẫn). Cơ quan BHXH đang quản lí cần liên hệ với cơ quan BHXH nơi chuyển đơn vị đi cung cấp file dữ liệu để kiểm tra việc kê khai của đơn vị cho chính xác.

II. Mẫu biểu kê khai trích nộp BHXH, BHYT, BHTN.

Kể từ tháng 10/2009, các mẫu biểu sau đây do đơn vị kê khai có sự thay đổi.

1. Danh sách lao động đăng kí tham gia BHXH, BHYT, BHTN (mẫu 02a/TBH).

2. Danh sách điều chỉnh lao động và mức đóng BHXH, BHYT, BHTN (mẫu 03a/TBH)

Đề nghị các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn quan hệ trực tiếp với các cán bộ quản lí thu đang đối chiếu thu với đơn vị để nhận mẫu biểu và hướng dẫn cách kê khai. Đơn vị sử dụng lao động cũng có thể truy cập trực tiếp vào địa chỉ: http://bhxhhn.com.vn để khai thác và sử dụng các mẫu biểu mới theo quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

III. Một số quy định khác được thực hiện kể từ tháng 10/2009

1. Mức tiền lương, tiền công làm căn cứ thu BHYT thống nhất cùng với mức tiền lương làm căn cứ thu BHXH và BHTN (không bao gồm phụ cấp khu vực và tối đa không quá 20 lần mức tiền lương tối thiểu chung).

2. Người lao động trong thời gian nghỉ việc để sinh con hoặc nuôi con nuôi theo quy định tại Luật BHXH và Luật BHYT không phải đóng BHYT nhưng được tính là thời gian có đóng BHYT.

3. Bắt đầu từ tháng 10/2009, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội thực hiện việc đối chiếu, thông báo kết quả thu theo mẫu quy định mới, cập nhật đầy đủ các thông tin về BHXH, BHYT, BHTN của đơn vị. Số đã thu trong kì được phân bổ theo thứ tự: BHYT, BHTN, lãi chậm đóng và BHXH. Các đơn vị đóng chậm về BHXH, BHYT, BHTN từ 30 ngày trở lên đều phải thực hiện tính lãi chậm nộp theo đúng hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Cơ quan BHXH thực hiện việc giải quyết các quyền lợi về BHXH, BHYT, BHTN của người lao động theo đúng kết quả đã trích nộp BHXH, BHYT, BHTN của đơn vị. Đơn vị nợ BHXH, BHYT, BHTN sẽ không được tiếp nhận hồ sơ giải quyết chế độ BHXH, BHTN, phát hành mới hoặc gia hạn thẻ BHYT của các đối tượng có liên quan đến thời gian đơn vị chưa nộp BHXH, BHYT, BHTN. Các đơn vị nợ tiền BHXH, BHYT, BHTN này, ngoài việc phải thực hiện việc truy đóng, còn phải chịu trách nhiệm bồi hoàn cho người lao động nếu có phát sinh các quyền lợi về BHXH, BHYT, BHTN theo đúng quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Trên đây là một số nội dung bổ sung về nghiệp vụ thu BHXH, BHYT, BHTN được thực hiện kể từ ngày 01/10/2009. BHXH các quận, huyện, thị xã trực thuộc theo phân cấp quản lí thu có trách nhiệm sao gửi và hướng dẫn các đơn vị sử dụng lao động thực hiện đúng các nội dung đã ghi trong thông báo này. Sau ngày 31/10/2009, đơn vị nào không lập biểu kê khai bổ sung về BHTN, cơ quan BHXH sẽ tạm tính toàn bộ số lao động đã tham gia BHXH trong năm 2009 thêm 2% tiền lương để thu bổ sung BHTN. Các trường hợp không thuộc đối tượng tham gia BHTN, đơn vị sử dụng lao động sẽ thực hiện điều chỉnh giảm vào báo biểu trong các kì tiếp theo.