Thông tin về luận án tiến sĩ của NCS Trần Xuân Hùng: Chuyển biến kinh tế tỉnh Vĩnh Yên từ năm 1890 đến năm 1945

1. Họ và tên nghiên cứu sinh: Trần Xuân Hùng                  2. Giới tính: Nam

3. Ngày sinh: 05/09/1991                                                      4. Nơi sinh: Hà Nội

5. Quyết định công nhận nghiên cứu sinh: Quyết định 4055/2022/QĐ-XHNV, ngày 28/12/2022 của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia 
Hà Nội.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Quyết định về việc điều chỉnh tên đề tài luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh số 8469/QĐ-XHNV ngày 02/12/2025 của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

7. Tên đề tài luận án:Chuyển biến kinh tế tỉnh Vĩnh Yên từ năm 1890 đến năm 1945

8. Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam                                   9. Mã số: 9229010.05

10. Cán bộ hướng dẫn khoa học: 

- Cán bộ hướng dẫn chính: GS.TS Nguyễn Văn Khánh, giảng viên Khoa Lịch sử và Văn hóa, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

- Cán bộ hướng dẫn phụ: TS Trương Thị Bích Hạnh, Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn.

11. Tóm tắt các kết quả mới của luận án

Mục đích, đối tượng nghiên cứu

Luận án tập trung nghiên cứu, làm rõ những vấn đề sau: Thực trạng kinh tế tỉnh Vĩnh Yên cuối thế kỷ XIX và những chuyển biến kinh tế của tỉnh đầu thế kỷ XX; Làm rõ hệ quả của một quá trình tương tác đa chiều và phức tạp giữa các yếu tố ngoại lực và nội lực; Làm rõ sự biến đổi về diện mạo các ngành kinh tế truyền thống, sự ra đời của các hoạt động kinh tế mới; Bổ sung, rút ra đặc điểm và đánh giá tác động của những chuyển biến kinh tế tới văn hóa xã hội tỉnh Vĩnh Yên.

 Luận án xác định đối tượng nghiên cứu là sự vận động và chuyển biến của kinh tế tỉnh Vĩnh Yên giai đoạn 1890-1945; Làm rõ thực trạng và chuyển biến các ngành kinh tế truyền thống, sự ra đời, phát triển của bộ phận kinh tế mới.

Các phương pháp nghiên cứu

 Luận án dựa trên nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, kết hợp cách tiếp cận toàn diện, vận dụng hợp lý các phương pháp luận sử học Mác xít (phương pháp lịch sử, phương pháp logic) cùng với các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành, liên ngành (phương pháp nghiên cứu khu vực học, xã hội học, thống kê học, kinh tế học và dân tộc học), và phương pháp phỏng vấn và điều tra điền dã thực địa.

Các kết quả chính

Trong giai đoạn 1890-1918, những chuyển biến của kinh tế Vĩnh Yên tập trung vào sự thay đổi cơ cấu ngành, với sự ra đời của các hoạt động kinh tế mới gắn liền với công cuộc đầu tư, khai thác thuộc địa của thực dân Pháp, gắn với xây dựng và gia cố hệ thống cơ sở hạ tầng nhằm phục vụ cho lợi ích kinh tế của nước Pháp. 

Các ngành kinh tế truyền thống ở Vĩnh Yên tiếp tục được duy trì và có sự chuyển biến trong nội tại từng ngành với sự xuất hiện của các phương thức và kĩ thuật sản xuất theo kiểu phương Tây. Sự thay đổi này vẫn chưa thoát khỏi tính chất của một nền kinh tế truyền thống, kinh tế nông nghiệp chiếm ưu thế, trồng trọt cây lương thực chiếm vị trí chủ đạo, các ngành kinh tế khác bổ trợ và chủ yếu tập trung quay trở lại phục vụ nông nghiệp. Những nhân tố mới có vai trò giúp “chuyển hướng” nền kinh tế tỉnh hội nhập vào khu vực và thế giới.

Giai đoạn 1919-1945, các ngành kinh tế của Vĩnh Yên đã có sự chuyển biến rõ nét hơn. Bên cạnh một số có cơ hội phát triển để bù đắp những thiếu hụt về hàng hóa và duy trì nguồn cung cho thị trường cũng có một số nghề bị lụi tàn và mất đi. Khoa học kỹ thuật, phương thức sản xuất hiện đại góp phần không nhỏ trong công cuộc hiện đại hóa các ngành kinh tế truyền thống. Thương mại nội tỉnh và với buôn bán với bên ngoài tỉnh trở nên sôi động. Các ngành kinh tế mới tiếp tục có những đóng góp vào sự phát triển của bức tranh kinh tế tỉnh. Nông nghiệp vẫn là ngành giữ vai trò chủ chốt trong toàn bộ nền kinh tế tỉnh. 

Chuyển biến kinh tế của Vĩnh Yên có 5 đặc điểm: Nền kinh tế chịu tác động sâu sắc của chính sách khai thác thuộc địa; Các ngành kinh tế thế mạnh được đầu tư và hiện đại hóa; Kinh tế truyền thống chuyển dịch mạnh theo hướng hiện đại; Nền kinh tế bị phá vỡ và phát triển theo hướng phụ trợ; Quá trình hiện đại hóa nền kinh tế còn chậm và có nhiều hạn chế. 

Từ những biến đổi về kinh tế và dân cư, quá trình đô thị hóa dần xâm nhập vào khu vực tỉnh lỵ Vĩnh Yên. Đời sống văn hóa - xã hội ở tỉnh Vĩnh Yên cũng có sự biến đổi (sự thay đổi về cơ cấu dân cư; sự ra đời của các giai tầng mới nảy sinh cùng sự phát triển của kinh tế xã hội; mâu thuẫn dân tộc, mâu thuẫn giai cấp ngày càng sâu sắc dẫn tới các phong trào đấu tranh chống Pháp).

Kết luận

i. Chuyển biến kinh tế tỉnh Vĩnh Yên thời Pháp là kết quả của một quá trình tương tác đa chiều, phức tạp giữa xung lực ngoại sinh và năng lực nội sinh.

ii. Giai đoạn 1890-1945 định hình nền kinh tế Vĩnh Yên, quy mô, tốc độ tăng trưởng và kết cấu ngành bị chi phối sâu sắc bởi tính chất thuộc địa, tạo ra một sự chuyển biến mang tính bước ngoặt nhưng thiếu cân đối và lệ thuộc.

iii. Những chuyển biến của kinh tế Vĩnh Yên vừa mang đặc điểm chung của tình hình kinh tế Việt Nam, vừa có những nét đặc trưng riêng phản ánh rõ tác động của điều kiện tự nhiên và dân cư địa phương đến bức tranh kinh tế. Quá trình tiếp biến văn hóa Tây - Đông được thể hiện một cách rõ nét thông qua những biểu hiện trên khía cạnh văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần.

iv. Luận án rút ra một số bài học kinh nghiệm trong công tác phát triển kinh tế cho các đơn vị hành chính của địa phương hiện nay:

Thứ nhất, cần đầu tư vào các ngành, lĩnh vực là thế mạnh của địa phương, ưu tiên các ngành mũi nhọn (ô tô, điện tử), du lịch, kinh tế số và nông nghiệp công nghệ cao.

Thứ hai, cần có tầm nhìn chiến lược trong quy hoạch phát triển kinh tế địa phương, định hướng phát triển địa phương đồng bộ với xu thế quốc gia và hội nhập toàn cầu.

Thứ ba, cần quan tâm đầu tư tương xứng để chuyển biến trong kinh tế song hành với chuyển biến trong đời sống nhân dân, tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với nâng cao đời sống và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.

Thứ tư, cần nhìn nhận Vĩnh Yên là một thành tố cấu thành và không thể tách rời trong hệ thống kinh tế khu vực, quốc gia và quốc tế, chuyển dịch từ quản trị địa phương sang kết nối liên vùng và quốc tế để cộng hưởng nguồn lực. 

Thứ năm, phát triển kinh tế xanh, chát triển công nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ và chú trọng bảo vệ môi trường.

12. Các hướng nghiên cứu tiếp theo

- Lịch sử, văn hóa tỉnh Vĩnh Yên thời cận đại.

- Lịch sử kinh tế Việt Nam thời cận đại.

- Văn hóa - xã hội Việt Nam thời cận đại.

13. Các công trình công bố liên quan đến luận án

i. Trần Xuân Hùng (2023) “Quá trình mở đường lên Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Yên) đầu thế kỷ XX”, Tạp chí Khoa học Xã hội Việt Nam, Tập 2 (182), tr. 99-108.

ii. Tran Xuan Hung (2023), “Tam Dao Resort (Vinh Yen Province) in the French Colonial Period”, The First International Conference on The Issues of Social Sciences and Humanities, pp. 703-727, Vietnam National University Press, Hanoi.

iii. Trần Xuân Hùng (2024), “Một số nghề thủ công truyền thống tỉnh Vĩnh Yên thời Pháp thuộc”, Tạp chí Dân tộc học, Tập 2 (242), tr. 110-120.

iv. Tran Xuan Hung (2024), “Trade of Agricultural Commodities of Vinh Yen Province during the 1930s”, The Second International Conference on The Issues of Social Sciences and Humanities, pp. 589-601, Vietnam National University Press, Hanoi.

v. Trần Xuân Hùng (2024), “Các hoạt động giao thương ở tỉnh Vĩnh Yên trong những năm 30 thế kỷ XX”, Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, Tập 10 (3), tr. 228-244.

vi. Tran Xuan Hung (2024), “Hill Stations in Việt Nam during the French Colonial Period: The Case Study of Tam Đảo”, The Russian Journal of Vietnamese Studies, Vol 8 (4), pp. 81-94.

vii. Trần Xuân Hùng, Nguyễn Thuý Hiền (2025), “Dấu ấn văn hóa Pháp ở Vĩnh Yên đầu thế kỷ XX”, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Tập 7 (591), tr. 38-47.

viii. Trần Xuân Hùng (2025), “Vài nét về quy hoạch và xây dựng các khu nghỉ dưỡng trên núi ở Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX”, Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, Tập 11 (5), tr. 638-652.

INFORMATION ON DOCTORAL THESIS

1. Full name: Tran Xuan Hung

2. Sex: Male

3. Date of birth: 5 September 1991

4. Place of birth: Hanoi

5. Admission decision number: 4055/2022/QĐ-XHNV dated 28 December 2022 by University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi

6. Changes in academic process: Decision on the adjustment of the doctoral dissertation title for the PhD candidate, No. 8469/QD-XHNV dated 2 December 2025, by the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi.

7. Official thesis title: The Economic Transformation of Vĩnh Yên Province 

from 1890 to 1945

8. Major: Vietnamese History                     

9. Code: 9229010.05

10. Supervisors:

- Principal Supervisor: Prof. Dr. Nguyen Van Khanh, Faculty of History and Culture, University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi.

- Co-supervisor: Dr. Truong Thi Bich Hanh, High School for Gifted Students in Social Sciences and Humanities.

11. Summary of the new findings of the thesis

Thesis purpose and objectives

The dissertation focuses on researching and clarifying the following issues: The economic status quo of Vinh Yen Province in the late 19th century and the economic transformations of the province in the early 20th century; clarifying the consequences of a multi-dimensional and complex interaction between exogenous (external) and endogenous (internal) factors; elucidating the transformation of traditional economic sectors and the emergence of new economic activities; supplementing and identifying characteristics, as well as evaluating the impact of economic shifts on the socio-cultural fabric of Vinh Yen Province.

The dissertation identifies its research subject as the dynamics and transformation of Vinh Yen's economy during the 1890–1945 period; clarifying the reality and shifts within traditional economic sectors, alongside the birth and development of modern economic components.

Research methods

The dissertation is grounded in the foundations of Marxism-Leninism, combining a comprehensive approach with the rational application of Marxist historical methodology (historical and logical methods). Additionally, it utilizes disciplinary and interdisciplinary research methods (area studies, sociology, statistics, economics, and ethnology), as well as interview techniques and field surveys.

Major results

In the 1890-1918 period, economic transformations in Vinh Yen centered on structural shifts, with the emergence of new economic activities closely linked to the French colonial exploitation and investment programs. These were associated with the construction and reinforcement of infrastructure systems designed to serve French economic interests.

Traditional economic sectors in Vinh Yen continued to be maintained but underwent internal transformations with the appearance of Western-style production methods and techniques. However, these changes did not yet break free from the nature of a traditional economy: agriculture remained dominant, food crop cultivation held a leading position, and other economic sectors played a supporting role, primarily revolving around serving the agricultural base. New factors played a pivotal role in "reorienting" the provincial economy toward regional and global integration.

In the 1919-1945 period, Vinh Yen’s economic sectors underwent more distinct transformations. While some sectors found opportunities to develop - compensating for commodity shortages and maintaining market supply - others declined and disappeared. Modern science, technology, and production methods contributed significantly to the modernization of traditional economic sectors. Intra-provincial and external trade became more vibrant. New economic sectors continued to contribute to the province's overall economic landscape. Nevertheless, agriculture remained the backbone of the entire provincial economy.

The economic transformation of Vinh Yen is characterized by five key features: It was profoundly impacted by colonial exploitation policies; comparative advantage sectors received investment, and the means of production were modernized; the traditional economy adapted and shifted toward modernization; the economic structure was forcibly disrupted and developed in a subsidiary direction; the process of economic modernization remained slow with numerous limitations.

Resulting from these economic and demographic changes, urbanization gradually permeated the provincial capital of Vinh Yen. The socio-cultural life also underwent transformation, marked by changes in the demographic structure, the emergence of new social strata arising from socio-economic development, and deepening national and class contradictions, which led to anti-French resistance movements.

Conclusions

i. The economic transformation of Vinh Yen Province during the French period was the result of a multi-dimensional and complex interaction between exogenous impulses and endogenous capacities.

ii. The 1890–1945 period shaped the economy of Vinh Yen; however, its scale, growth rate, and sectoral structure were deeply governed by its colonial character, creating a landmark yet unbalanced and dependent transformation.

iii. The shifts in Vinh Yen’s economy carried both the general characteristics of the Vietnamese economic situation and unique local traits, reflecting the impact of natural conditions and local demographics. The East-West cultural acculturation was clearly manifested through expressions in both material and spiritual culture.

iv. The dissertation draws several lessons for contemporary local economic development:

First: Invest in sectors of local strength, prioritizing spearhead industries (automobiles, electronics), tourism, the digital economy, and high-tech agriculture.

Second: Maintain a strategic vision in economic planning, aligning local development with national trends and global integration.

Third: Ensure adequate investment so that economic transformation goes hand-in-hand with improvements in people's lives; economic growth must be accompanied by poverty reduction.

Fourth: View Vinh Yen as an inseparable component of regional, national, and international economic systems, shifting from local governance to inter-regional and international connectivity to amplify resources.

Fifth: Promote a green economy, eco-industrial development, organic agriculture, and emphasize environmental protection.

12. Further research directions

- The History and Culture of Vinh Yen Province in the Modern Era.

- The Economic History of Vietnam in the Modern Era.

- The History and Culture of Vietnam in the Modern Era.

13. Thesis-related publications

i. Tran Xuan Hung (2023) “The Process of Constructing the Road to Tam Dao (Vinh Yen Province) in the Early 20th Century”, Vietnam Social Sciences, Vol 2 (182), pp. 99-108.

ii. Tran Xuan Hung (2023), “Tam Dao Resort (Vinh Yen Province) in the French Colonial Period”, The First International Conference on The Issues of Social Sciences and Humanities, pp. 703-727, Vietnam National University Press, Hanoi.

iii. Tran Xuan Hung (2024), “Traditional Handicrafts of Vinh Yen Province Under French Colonial Rule”, Journal of Ethnology, Vol 2 (242), pp. 110-120.

iv. Tran Xuan Hung (2024), “Trade of Agricultural Commodities of Vinh Yen Province during the 1930s”, The Second International Conference on The Issues of Social Sciences and Humanities, pp. 589-601, Vietnam National University Press, Hanoi.

v. Tran Xuan Hung (2024), “Trading Activities in Vinh Yen Province during the 1930s”, VNU - Journal of Social Sciences and Humanities, Vol 10 (3), pp. 228-244.

vi. Tran Xuan Hung (2024), “Hill Stations in Viet Nam during the French Colonial Period: The Case Study of Tam Dao”, The Russian Journal of Vietnamese Studies, Vol 8 (4), pp. 81-94.

vii. Tran Xuan Hung, Nguyen Thuy Hien (2025), “French Cultural Imprints in Vinh Yen in the Early 20^th Century”, Journal of Historical Studies, Vol 7 (591), pp. 38-47.

viii. Tran Xuan Hung (2025), “Overview of Planning and Construction of Hill Stations in Vietnam in the First Half of the 20th Century”, VNU - Journal of Social Sciences and Humanities, Vol 11 (5), pp. 638-652.