TTLV: Con người thị dân và cuộc khủng hoảng chuẩn mực, đạo đức trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại (qua một số tác phẩm tiêu biểu của nhà văn Đỗ Phấn)

THÔNG TIN VỀ LUẬN VĂN THẠC SĨ

1. Họ và tên học viên: ĐẶNG LAN ANH                                                2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 21/09/2001

4. Nơi sinh: Hà Nội

5. Quyết định công nhận học viên số: 5626/QĐ-XHNV, Ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Gia hạn học tập theo quyết định số 9028/QĐ-XHNV ngày 23/12/2025 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

7. Tên đề tài luận văn: Con người thị dân và cuộc khủng hoảng chuẩn mực, đạo đức trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại (qua một số tác phẩm tiêu biểu của nhà văn Đỗ Phấn)

8. Chuyên ngành: Văn học Việt Nam                                            Mã số: 8229030

9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Xuân Thạch.

10. Tóm tắt các kết quả của luận văn: 

- Luận văn đã xác lập hình tượng con người thị dân như một chủ thể trung tâm trong tiểu thuyết Đỗ Phấn; đồng thời cho thấy khủng hoảng chuẩn mực, đạo đức không chỉ là một hiện tượng xã hội mà còn là một cấu trúc thẩm mỹ được tổ chức và biểu hiện qua hình thức nghệ thuật của tác phẩm.

- Luận văn tập trung phân tích và đối sánh ba tác phẩm tiêu biểu (Vắng mặt, Mắt rỗng, Rong chơi miền ký ức), từ đó làm rõ diện mạo con người thị dân đương đại với nhiều mâu thuẫn, xung đột; từ đó chứng minh tầng lớp thị dân trong sáng tác Đỗ Phấn không tồn tại như một thực thể đồng nhất mà là một hệ hình nhân vật đa diện, luôn bị chi phối bởi biến động đời sống đô thị và sự suy giảm giá trị tinh thần.

- Áp dụng cơ sở lý luận của thi pháp học hiện đại, luận văn khẳng định Đỗ Phấn đã kiến tạo thành công một thế giới nghệ thuật mang đậm cảm thức đô thị đương đại; trong đó các phương diện hình thức như không gian, thời gian, kết cấu, nghệ thuật xây dựng nhân vật và nghệ thuật trần thuật là những yếu tố tham gia trực tiếp vào việc biểu hiện tâm thế, lựa chọn và khủng hoảng chuẩn mực, đạo đức của con người thị dân.

- Kết quả nghiên cứu góp phần khẳng định phong cách nghệ thuật riêng của Đỗ Phấn trong văn học Việt Nam đương đại.

11. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn:

- Đề tài nghiên cứu góp phần cung cấp một cách nhìn hệ thống về hình tượng con người thị dân và sự khủng hoảng trong chuẩn mực, đạo đức trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại, đặt trong bối cảnh chuyển biến của xã hội đô thị.

- Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc giảng dạy, học tập và nghiên cứu văn học Việt Nam hiện đại, đặc biệt ở các chuyên đề liên quan đến tiểu thuyết đương đại, văn học đô thị và thi pháp trần thuật.

- Ngoài phạm vi học thuật, đề tài còn có ý nghĩa tham khảo đối với việc nhận diện những biến đổi trong đời sống đô thị đương đại, đặc biệt là các biểu hiện lệch chuẩn về ứng xử, giá trị sống và đạo đức thị dân. Từ đó gợi ra suy ngẫm về môi trường văn hóa đô thị và ý thức giữ gìn giá trị nhân văn trong xã hội hiện đại.

12. Những hướng nghiên cứu tiếp theo:

- Tiếp tục khảo sát hình tượng con người thị dân trong toàn bộ sáng tác của Đỗ Phấn (bao gồm tản văn, truyện ngắn, truyện dài,…).

- Tiếp tục khảo sát các tác giả đô thị khác về những vấn đề về con người đô thị, chấn thương đô thị, khủng hoảng chuẩn mực và suy thoái đạo đức. 

- Tiếp tục nghiên cứu về con người và văn hóa thị dân theo hướng phê bình sinh thái hoặc nghiên cứu liên ngành văn hóa học, xã hội học, tâm lý học,… 

13. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: Không.

INFORMATION ON MASTER’S THESIS

1. Full name: DANG LAN ANH                                    2. Sex: Female

3. Date of birth: 21/09/2001.                                      4. Place of birth: Ha Noi

5. Admission decision number: 5626/QĐ-XHNV     Dated: 29/12/2023

6. Changes in academic process: Extension of study period under Decision No. 9028/QĐ-XHNV dated December 23, 2025, issued by the Rector of the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi.

7. Official thesis title: Urban residents and the crisis of standards and ethics in contemporary Vietnamese novels (in some typical works of the writer Do Phan).

8. Major: Vietnamese Literature                                  9. Code: 8229030

10. Supervisors: Assoc. Prof. Pham Xuan Thach.

11. Summary of the findings of the thesis: 

- The thesis establishes the urban citizen as a central figure in Do Phan’s novels, while also showing that the crisis of norms and morality is not merely a social phenomenon but also an aesthetic structure organized and articulated through the artistic form of the works.

- Focusing on the comparative analysis of three representative works (Absent, Empty Eyes, and Wandering in Memory), the thesis clarifies the contemporary urban subject as a figure marked by multiple contradictions and conflicts. It thereby demonstrates that the urban class in Do Phan’s fiction does not exist as a unified entity, but as a multifaceted character system continually shaped by the turbulence of urban life and the erosion of spiritual values.

- Drawing on the theoretical framework of modern poetics, the thesis affirms that Do Phan has successfully constructed an artistic world deeply imbued with contemporary urban consciousness. In this world, formal elements such as space, time, structure, character construction, and narrative technique directly participate in expressing the urban subject’s mentality, choices, and crisis of norms and morality.

- The findings help affirm Do Phan’s distinctive artistic style within contemporary Vietnamese literature.

12. Practical applicability:

- This research contributes a systematic perspective on the urban subject and the crisis of norms and morality in contemporary Vietnamese novels, set against the backdrop of urban social transformation.

- The findings may serve as a reference source for teaching, learning, and researching modern Vietnamese literature, especially in topics related to contemporary fiction, urban literature, and narrative poetics.

- Beyond the academic sphere, the thesis is also relevant for identifying transformations in contemporary urban life, particularly deviations in behavior, life values, and urban morality. It thereby encourages reflection on the urban cultural environment and on the preservation of humanistic values in modern society.

13. Further research directions:

- Further research may continue to examine the urban subject in Do Phan’s entire body of work, including essays, short stories, and novellas.

- Future studies may also survey other urban writers in relation to issues of urban identity, urban trauma, crises of norms, and moral decline.

- Additional research may approach the urban subject and urban culture from the perspectives of ecocriticism or interdisciplinary studies, including cultural studies, sociology, and psychology.

14. Thesis-related publications: None