Trường ĐH KHXH&NV góp phần phát huy giá trị Phật giáo Nghệ An và mở rộng hợp tác nghiên cứu Phật học

Toàn cảnh hội thảo

Hội thảo khoa học quốc gia “Phật giáo Nghệ An: Giá trị truyền thống và định hướng phát triển” do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN; Viện Trần Nhân Tông, ĐHQGHN; Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An; Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nghệ An và Trường Đại học Vinh đồng tổ chức. Chương trình thu hút sự tham dự của nhiều đại biểu là chư tôn đức Giáo hội Phật giáo Việt Nam; đại diện các cơ quan quản lý nhà nước; lãnh đạo các trường đại học, viện nghiên cứu; cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên và nghiên cứu sinh trong cả nước.

Tham dự hội thảo có Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu - Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An; Trưởng lão Hòa thượng Thích Quang Nhuận - Ủy viên Hội đồng Chứng minh, Chứng minh Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam; Hòa thượng Thích Hải Ấn - Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại Huế; cùng chư tôn đức Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Ban điều hành phiên khai mạc

Về phía Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN có GS.TS. Hoàng Anh Tuấn - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Nhà trường; PGS.TS. Đặng Thị Thu Hương - Phó Hiệu trưởng Nhà trường; cùng các nhà khoa học, giảng viên thuộc các đơn vị chuyên môn của Trường.

Tham dự chương trình còn có PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh - nguyên Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, ĐHQGHN; PGS.TS. Nguyễn Trọng Điệp - Phó Viện trưởng phụ trách Viện Trần Nhân Tông; PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Cúc - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Vinh; cùng đại diện lãnh đạo tỉnh Nghệ An và các đơn vị phối hợp tổ chức.

Đại diện lãnh đạo các đơn vị cắt băng khai trương triển lãm và khai mạc hội thảo

Hội thảo quy tụ chư tôn đức, các nhà quản lý, chuyên gia và nhà khoa học đến Phát biểu khai mạc hội thảo, Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu - Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An - cho biết hội thảo được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An (2011 - 2026) và chào mừng Đại hội Phật giáo tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây là dịp nhìn lại quá trình phục hồi, tái cấu trúc và phát triển của Phật giáo Nghệ An trên các phương diện tổ chức, hoằng pháp, văn hóa, nghi lễ và an sinh xã hội.

Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu phát biểu khai mạc hội thảo.

Phát biểu mở đầu hội thảo, Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu nhấn mạnh Phật giáo từ lâu đã trở thành một bộ phận không thể tách rời của bản sắc văn hóa và đời sống tinh thần của người dân xứ Nghệ. Với hơn 80 tham luận, hội thảo góp phần làm rõ dòng chảy lịch sử, hệ thống di sản, giá trị di tích Nhạn Tháp và vai trò của Giáo hội Phật giáo Nghệ An trong thời kỳ mới; đồng thời cung cấp những luận cứ khoa học phục vụ công tác bảo tồn, phát huy di sản và định hướng phát triển Phật giáo Nghệ An theo chiều sâu, bền vững.

Sau phiên khai mạc, hội thảo được tổ chức thành ba tiểu ban chuyên môn, với sự tham gia chủ trì, trình bày tham luận và điều hành thảo luận của nhiều nhà khoa học đến từ Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo trong cả nước.

Ban chủ trì tiểu ban 1 

Tiểu ban 1 với chủ đề “Phật giáo Nghệ An: Dòng chảy lịch sử từ truyền thống đến đương đại” do GS.TS. Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN - cùng đại diện các đơn vị điều hành. Quy tụ 44 bài viết, tiểu ban tập trung làm rõ quá trình du nhập, hình thành và phát triển của Phật giáo Nghệ An qua các thời kỳ; phân tích đặc điểm, vị thế và sự gắn bó của Phật giáo với đời sống văn hóa - xã hội của địa phương. Các tham luận cũng đánh giá chặng đường 15 năm xây dựng và hoạt động của Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An, đồng thời làm nổi bật vai trò nhập thế của Phật giáo trong công tác từ thiện, an sinh xã hội, giáo dục đạo đức và phát triển bền vững.

Ban chủ trì tiểu ban 2

Tiểu ban 2 với chủ đề “Di sản Phật giáo Nghệ An: Bảo tồn, phát huy giá trị và phát triển” gồm 25 bài viết, hệ thống hóa và đánh giá di sản Phật giáo Nghệ An trên ba phương diện: di sản vật thể, di sản phi vật thể và di sản tư liệu. Tham gia chủ trì tiểu ban có PGS.TS. Đặng Thị Thu Hương – Phó Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN. Các tham luận đề xuất nhiều giải pháp bảo tồn, phục dựng, số hóa và phát huy giá trị di sản gắn với giáo dục, du lịch tâm linh, công nghiệp văn hóa và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tiểu ban 3 với chủ đề “Bảo tồn, phục dựng, phát huy giá trị di tích Nhạn Tháp”tập trung phân tích giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và khảo cổ học của di tích Nhạn Tháp. Các nhà khoa học của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN tham gia chủ trì, thư ký và trình bày tham luận tại tiểu ban, đóng góp những góc nhìn chuyên sâu về đặc trưng kiến trúc, niên đại, kỹ thuật xây dựng và phương án phục dựng Nhạn Tháp. Trên cơ sở những kết quả nghiên cứu và khảo sát mới, các đại biểu đã trao đổi về yêu cầu bảo đảm tính khoa học, tính xác thực trong quá trình phục dựng; đồng thời đề xuất gắn việc bảo tồn di tích với kiến tạo không gian văn hóa Phật giáo và phát triển bền vững tại Nghệ An.

Sự tham gia của các nhà khoa học Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN tại cả ba tiểu ban đã góp phần làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật và tri thức dân gian của di sản Phật giáo Nghệ An; đồng thời khẳng định vai trò của Nhà trường trong các hoạt động nghiên cứu liên ngành, tư vấn chính sách và bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.

Phát biểu tổng kết hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Cúc - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Vinh - khẳng định, sau hơn bốn giờ làm việc nghiêm túc, trách nhiệm, hội thảo đã hoàn thành các nội dung đề ra với 18 tham luận được trình bày cùng nhiều ý kiến trao đổi tại ba tiểu ban chuyên môn.

PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Cúc - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Vinh phát biểu tổng kết hội thảo

Ban Tổ chức đã nhận được hơn 100 bài viết và tuyển chọn 84 bài có chất lượng để công bố trong kỷ yếu hội thảo với tổng dung lượng 1.141 trang. Các công trình đã góp phần làm rõ tiến trình lịch sử, giá trị di sản vật thể, phi vật thể và tư liệu của Phật giáo Nghệ An; vai trò của Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An trong đời sống xã hội; đồng thời bổ sung những cơ sở khoa học quan trọng cho việc bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị di tích Nhạn Tháp. Hội thảo kiến nghị tiếp tục kiểm kê, số hóa và bảo tồn hệ thống di sản Phật giáo; đẩy mạnh nghiên cứu, khảo sát thực địa và khai quật khảo cổ học; gắn bảo tồn di sản với giáo dục, du lịch văn hóa tâm linh và phát triển bền vững. Ban Tổ chức cũng sẽ tiếp tục rà soát, biên tập các bài viết có chất lượng để chính thức xuất bản kỷ yếu hội thảo.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo khoa học quốc gia “Phật giáo Nghệ An: Giá trị truyền thống và định hướng phát triển”

Với vai trò là một trong các đơn vị đồng tổ chức, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN đã tham gia tích cực vào quá trình xây dựng nội dung, điều hành các phiên chuyên đề và trao đổi học thuật tại hội thảo. Đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học của Trường đã đóng góp nhiều góc nhìn liên ngành từ lịch sử, khảo cổ học, Hán Nôm, tôn giáo học, văn hóa học và di sản học, qua đó góp phần làm rõ hơn giá trị lịch sử, văn hóa của Phật giáo Nghệ An và đề xuất các hướng bảo tồn, số hóa, phát huy di sản trong bối cảnh hiện nay. Hoạt động này cũng tiếp tục thể hiện vai trò của Nhà trường trong việc kết nối nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của địa phương, phục vụ bảo tồn văn hóa và phát triển bền vững.

Các đại biểu tham quan triển lãm

Các nhà khoa học Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tham gia hội thảo