Kiến nghị của các nhà khoa học USSH về quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản khảo cổ học của tỉnh Lào Cai

Tham dự hội nghị các nhà quản lý từ Cục di sản Văn hoá, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ Lào Cai, Sở văn hoá Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, Sở Tài chính, Bảo tàng Lào Cai, Ủy ban Nhân dân xã Bảo Thắng; các nhà khoa học Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Viện Khảo cổ học, các cơ quan báo chí tỉnh Lào Cai. TS Dương Tuấn Nghĩa - Phó giám đốc Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch Lào Cai và PGS.TS Đặng Hồng Sơn - Phó hiệu trưởng Trường ĐHKHXHNV chủ trì hội nghị.

PGS.TS Đặng Hồng Sơn - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH&NV và TS Dương Tuấn Nghĩa - Phó Giám đốc Sở VHTT&DL chủ trì Hội nghị

Tại hội nghị, TS Hoàng Văn Diệp, giảng viên Khoa Lịch sử và Văn hóa, Trường ĐHKHXHNV, thay mặt đoàn hợp tác Việt - Trung báo cáo sơ bộ kết quả khai quật tại di chỉ Ngòi Nhù và kết quả khảo sát các di tích tiền sơ sử dọc sông Hồng trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2025.
Di chỉ Ngòi Nhù được Viện Khảo cổ học phát hiện và tiến hành đào thám sát vào các năm 1995 và 1998 với quy mô nhỏ. Khi đó, di tích được xác định thuộc thời đại kim khí, tương đương giai đoạn văn hóa Phùng Nguyên, là minh chứng quan trọng cho quá trình chuyển tiếp từ thời đại đá mới sang thời đại kim khí ở Lào Cai. Mùa khai quật năm 2025, đoàn nghiên cứu hỗn hợp bao gồm Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Bảo tàng Lào Cai, Viện Khảo cổ học, Đại học Vũ Hán (Trung Quốc), Viện Di sản Văn hoá và khảo cổ tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc) đã tiến hành khai quật di chỉ Ngòi Nhù từ ngày 5/11 đến ngày 25/12/2025.
Theo báo cáo, bước đầu xác định Ngòi Nhù là một di chỉ ngoài trời có tầng văn hóa tương đối ổn định, tổ hợp di vật phong phú và mang dấu ấn của nhiều thời đại khác nhau. Trong tầng văn hoá Ngòi Nhù, đoàn khai quật ghi nhận sự hiện diện của di vật đá văn hoá Hòa Bình, đồ gốm đặc trưng giai đoạn kim khí và và đồ đồng thời kỳ Đông Sơn. Trên cơ sở đó, đoàn nghiên cứu bước đầu xác định đây là một di chỉ cư trú thuộc văn hoá Hòa Bình với niên đại rất muộn (tương đương với thời đại kim khí). Điều này góp phần làm rõ hơn sự tồn tại lâu dài của truyền thống kỹ thuật Hòa Bình và quá trình chuyển biến từ thời đại đồ đá sang thời đại kim khí ở khu vực Tây Bắc Việt Nam.
Bên cạnh đó, cuộc điều tra khảo sát dọc sông Hồng trên địa bàn Lào Cai đã thẩm tra và phát hiện mới tổng số 54 địa điểm thu được 500 hiện vật đá, bổ sung làm phong phú thêm các di tích trên bản đồ khảo cổ học tỉnh Lào Cai.
Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thuý Mùi – Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh uỷ Lào Cai đánh giá cao những phát hiện khảo cổ học tại Ngòi Nhù và nhấn mạnh những việc cần làm ngay là đẩy mạnh điều tra, nghiên cứu chuyên sâu để xác định tính chất, tiềm năng của di sản khảo cổ học trên địa bàn, hướng tới quy hoạch bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá trên địa bàn tỉnh.
Tại hội nghị, các nhà quản lý, nhà nghiên cứu đã trao đổi, thảo luận và đưa ra những kiến nghị đối với công tác quản lý, bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị di sản khảo cổ học nói riêng, di sản văn hoá nói chung trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Trong đó các ý kiến tập trung vào những công việc cần làm trước mắt là khẩn trương nghiên cứu các địa điểm đang bị tác động mạnh của tự nhiên và hoạt động kinh tế xã hội, lập quy hoạch khảo cổ học toàn tỉnh và xây dựng các đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá.

Trao đổi về hiện vật khai quật tại Ngòi Nhù

Bà Nguyễn Thị Thuý Mùi - Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ Lào Cai phát biểu tại hội nghị

GS.TS Lâm Thị Mỹ Dung - Trường ĐHKHXHNV trao đổi tại hội nghị

TS Nguyễn Văn Quang, Nguyên giám đốc Bảo tàng tỉnh Yên Bái, chủ tịch hội sử học Lào Cai phát biểu thảo luận

ThS Lê Quốc Vụ - Cục Di sản Văn hoá, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch phát biểu

Ông Đỗ Ngọc Sơn - Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Thắng trao đổi tại hội nghị