Thông tin về Luận án tiến sĩ của NCS Nguyễn Minh Hồng: Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc ở khu vực Đông Nam Á từ năm 2012 đến nay

1. Họ và tên nghiên cứu sinh: NGUYỄN MINH HỒNG       2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 02/04/1995                                                     4. Nơi sinh: Hà Nội

5. Quyết định công nhận nghiên cứu sinh: Quyết định số 2949/2021/QĐ-XHNV-ĐT, ngày 28 tháng 12 năm 2021 của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Quyết định số 5672/QĐ-XHNV ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn về việc điều chỉnh thời gian đào tạo các chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ. Gia hạn thời gian thực hiện luận án từ ngày 28/6/2026 đến ngày 28/6/2027.

7. Tên đề tài luận án: Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc ở khu vực Đông Nam Á từ năm 2012 đến nay.

8. Chuyên ngành: Chính trị học      9. Mã số: 9310201.01

10. Cán bộ hướng dẫn khoa học: GS.TS. Nguyễn Văn Kim và TS. Nguyễn Xuân Cường

11. Tóm tắt các kết quả mới của luận án:

Mục đích nghiên cứu: Luận án nhằm làm rõ chiến lược đối ngoại của Trung Quốc đối với khu vực Đông Nam Á từ năm 2012 đến nay trên cơ sở phân tích cơ sở lý luận, bối cảnh hình thành, mục tiêu, nội dung và phương thức triển khai chiến lược trong mối liên hệ với sự dịch chuyển của cấu trúc quyền lực quốc tế và yêu cầu mở rộng không gian ảnh hưởng của Trung Quốc. Trên cơ sở đó, luận án phân tích các tác động và hệ quả mang tính bất cân xứng của chiến lược này đối với khu vực Đông Nam Á, đồng thời làm rõ sự điều chỉnh đối sách của các quốc gia trong khu vực, qua đó rút ra một số hàm ý đối với Việt Nam.

Đối tượng nghiên cứu: Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc đối với khu vực Đông Nam Á từ năm 2012 đến nay.

Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng: Luận án được triển khai trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam; đồng thời vận dụng duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, nguyên tắc toàn diện và lịch sử – cụ thể để phân tích chiến lược đối ngoại của Trung Quốc trong mối liên hệ với điều kiện kinh tế – chính trị và cấu trúc quyền lực quốc tế. Về cơ sở lý thuyết, luận án tiếp cận theo hướng đa lý thuyết, trong đó chủ nghĩa hiện thực, đặc biệt là hiện thực tấn công, và lý thuyết bất cân xứng quyền lực được sử dụng làm trục phân tích chính; khung ba cấp độ được vận dụng để lý giải sự tương tác giữa hệ thống quốc tế, lợi ích quốc gia và cơ chế hoạch định chiến lược. Luận án cũng sử dụng các phương pháp phân tích – tổng hợp, logic – lịch sử, so sánh và hệ thống hóa nhằm làm rõ quá trình hình thành, triển khai và điều chỉnh chiến lược đối ngoại của Trung Quốc đối với Đông Nam Á từ năm 2012 đến nay.

Các kết quả chính

- Thứ nhất, luận án góp phần xây dựng khung lý luận và khung phân tích chiến lược đối ngoại của Trung Quốc từ góc độ chính trị học quốc tế, trên cơ sở làm rõ các khái niệm liên quan và vận dụng khung phân tích ba cấp độ, chủ nghĩa hiện thực, hiện thực tấn công và lý thuyết bất cân xứng quyền lực để lý giải sự hình thành, mục tiêu và logic triển khai chiến lược.

- Thứ hai, luận án làm rõ chiến lược đối ngoại của Trung Quốc tại Đông Nam Á từ năm 2012 đến nay như một chỉnh thể có tính tổng hợp, trong đó các công cụ kinh tế – thương mại, an ninh – chính trị, ngoại giao và văn hóa – xã hội được phối hợp nhằm mở rộng ảnh hưởng, tạo ràng buộc lợi ích, hợp thức hóa sự hiện diện và từng bước định hình môi trường khu vực.

- Thứ ba, luận án chỉ ra các tác động và hệ quả bất cân xứng của chiến lược này đối với Đông Nam Á, thể hiện ở sự phân hóa giữa các quốc gia về mức độ hưởng lợi, phụ thuộc, rủi ro chiến lược và dư địa tự chủ; đồng thời làm rõ tác động của quá trình này đối với tính gắn kết nội khối và vai trò trung tâm của ASEAN.

- Thứ tư, luận án phân tích phản ứng và đối sách của các quốc gia Đông Nam Á trước chiến lược đối ngoại của Trung Quốc, qua đó làm rõ những vấn đề đặt ra đối với khu vực, ASEAN và Việt Nam trong việc duy trì tự chủ chiến lược, tận dụng hợp tác, kiểm soát phụ thuộc và thích ứng với cạnh tranh quyền lực ngày càng phức tạp.

Đóng góp mới của luận án:  Luận án góp phần làm rõ nội hàm khái niệm chiến lược đối ngoại dưới góc độ Chính trị học và xây dựng khung phân tích chiến lược đối ngoại của Trung Quốc đối với khu vực Đông Nam Á từ năm 2012 đến nay. Điểm mới của luận án là tiếp cận chiến lược này như một chỉnh thể tương đối hệ thống, thay vì chỉ phân tích các chính sách, công cụ hoặc vấn đề riêng lẻ như BRI, Biển Đông, Mekong hay quyền lực mềm. Trên cơ sở đó, luận án làm rõ mục tiêu, phương thức và logic triển khai chiến lược của Trung Quốc trên các lĩnh vực kinh tế – thương mại, an ninh – chính trị, ngoại giao và văn hóa – xã hội; đồng thời chỉ ra các tác động và hệ quả bất cân xứng đối với khu vực Đông Nam Á, ASEAN, các nhóm quốc gia trong khu vực và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam.

Kết luận: Cấu trúc quyền lực khu vực và quốc tế đang dịch chuyển đã tạo điều kiện để chiến lược đối ngoại của Trung Quốc từ sau năm 2012 có những điều chỉnh đáng kể trong cách tiếp cận đối với Đông Nam Á – một không gian có ý nghĩa đặc biệt trong tính toán chiến lược. Luận án góp phần làm sáng tỏ logic, mục tiêu và cách thức triển khai chiến lược đối ngoại của Trung Quốc tại khu vực này. Các hoạt động đối ngoại được triển khai theo hướng liên kết nhiều lĩnh vực, kết hợp giữa lợi ích kinh tế, yêu cầu an ninh - chính trị và các yếu tố xã hội nhằm từng bước định hình môi trường khu vực theo hướng có lợi cho Trung Quốc. Sự vận động này kéo theo những thay đổi không đồng đều giữa các quốc gia trong khu vực, vừa mở ra cơ hội hợp tác, vừa làm gia tăng sức ép điều chỉnh chính sách và thu hẹp dư địa tự chủ trong một số trường hợp. Đồng thời, khoảng cách giữa các thông điệp hợp tác và thực tiễn triển khai trở thành một yếu tố tác động trực tiếp đến nhận thức và hành vi của các chủ thể trong khu vực, qua đó ảnh hưởng đến mức độ gắn kết và vai trò điều phối của ASEAN. Điều này đặt ra yêu cầu thích ứng linh hoạt, duy trì cân bằng lợi ích và bảo đảm không gian chiến lược tiếp tục là bài toán xuyên suốt đối với các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Kết quả nghiên cứu của luận án không chỉ bổ sung luận cứ lý luận cho nghiên cứu chính trị học, mà còn mang ý nghĩa thực tiễn đối với việc hoạch định chính sách đối ngoại, an ninh và phát triển của các quốc gia Đông Nam Á, trong bối cảnh khu vực tiếp tục biến động sâu sắc.

12. Các hướng nghiên cứu tiếp theo: 

 - Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc đối với từng quốc gia Đông Nam Á hoặc đối với các nhóm quốc gia thuộc các tiểu vùng cụ thể trong khu vực, như Tiểu vùng Mekong, Đông Nam Á hải đảo và Đông Nam Á lục địa.

- Tác động từ Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc tới khối ASEAN và với từng nhóm quốc gia thành viên. 

13. Các công trình công bố liên quan đến luận án:

1.Nguyễn Minh Hồng (2023), Nâng cấp “Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Trung Quốc”: triển vọng và thách thức đối với các quốc gia khu vực Đông Nam Á, Kỷ yếu Hội thảo Quốc gia Nghiên Cứu, Phát Hiện Mới Trong Chính Trị, Kinh Tế Việt Nam Và Thế Giới, ISBN: 978-604-343-773-7, NXB. Lao động, tr.160-167.2

2.Nguyen Minh Hong (2023), “Enhancing Mekong Flow Management: Examining the Present Scenario and Challenges Faced by Mainland Southeast Asian Nations”, 17th International Conference on Socio-economic and Environmental Issues in Development 2023, ISBN: 978-604-79-3740-0, Finance Publishing House, pp.372-385.

3.Nguyen Minh Hong (2023), “Enhancing and Augmentation of Soft Power via Cultural Value Education: Theories, International Encounters from East Asian Regional Powers, and Insights for Vietnam in the Information Age”, International Conference on Culture and Education – ICCE 2023 Educating cultural value in the context of international integration, ISBN: 978-604-489-328-0, Hue University Press, pp.316-330

4.Nguyen Minh Hong (2024), “Prospects and Challenges for Southeast Asian Countries in Collaborating with China under the Belt and Road Initiative in the Post-COVID-19 Context”, International Conference on Sustainable Economic Development and Business Management in the Context of Globalisation SEDBM-7, ISBN: 978-604-79-4553-5, Finance Publishing House, pp.744-759.

5.Nguyen Minh Hong (2024), “Strengthening ASEAN's Conflict Management Mechanisms for Cultural-Civilizational, Ethnic, Religious, and Political-Security Conflicts in Southeast Asia”, International Conference on Culture and Education – ICCE 2024, ISBN: 978-604-44-3471-1, Hanoi Publishing House, pp.288-302.

6.Nguyen Minh Hong (2025), “Enhancing Public Diplomacy during the Digital Transformation: Theoretical Frameworks, Global Best Practices, and Relevance for Vietnamese Youth in Safeguarding National Sovereignty over Seas and Islands”, Problems of Modern science and Education (4/203), pp.56-66, ISSN 2304–2338 (Print), ISSN 2413–4635 (Online), DOI 10.24411/2304-2338-2025-10409.

7.Nguyễn Minh Hồng (2025), “Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ Chủ quyền Biển đảo Việt Nam trước Chiến lược của một số cường quốc khu vực Đông Á”, Tạp chí Giáo dục Lý luận (387/2025), ISSN: 0868-3492, tr.53-56.

8.Nguyen Minh Hong (2025), “Constructing Soft Power in the Era of Artificial Intelligence: Insights from China’s Cultural–Educational Strategy in Southeast Asia” International Conference on The Second Autumn Forum on Culture & Education “Culture and Creative Education Development in the Digital Era”. ISBN: 978-632-607-440-6, Social Sciences Publishing House, pp.648-661.

9.Nguyen Minh Hong (2025), “China’s “Education Belt and Road Initiative” and its implications for cultural–educational cooperation in Southeast Asia in the era of digital globalization”, International Conference on Culture and Education - ICCE 2025, ISBN: 978-632-627-386-1, Hue University Press, pp.1068-1088.

INFORMATION ON DOCTORAL THESIS

1. Full name: NGUYEN MINH HONG
2. Sex: Female
3. Date of birth: 02 April 1995
4. Place of birth: Hanoi
5. Amission decision number: Decision No. 2949/2021/QĐ-XHNV-ĐT, dated December 28, 2021, issued by the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi.
6. Changes in academic prcess: Decision No. 5672/QĐ-XHNV dated December 29, 2023, issued by the University of Social Sciences and Humanities on the adjustment of the training duration for doctoral programs. The dissertation completion period was extended from 28 June 2026 to 28 June 2027.
7. Officical thesis title: China’s Foreign Strategy toward Southeast Asia from 2012 to the Present.
8. Major: Political Science
9. Code: 9310201.01
10. Supervisors: Prof. Dr. Nguyen Van Kim and Dr. Nguyen Xuan Cuong
11. Summary of the new findings of the thesis

Research purpose: The dissertation aims to clarify China’s foreign strategy toward Southeast Asia from 2012 to the present by analyzing its theoretical foundations, formative context, objectives, contents, and modes of implementation in relation to shifts in the international power structure and China’s need to expand its sphere of influence. On that basis, the dissertation analyzes the asymmetric impacts and consequences of this strategy on Southeast Asia, while also clarifying the adjustments in the responses of countries in the region, thereby drawing several implications for Vietnam.

Research object: China’s foreign strategy toward Southeast Asia from 2012 to the present.

Research methods used: The dissertation is conducted on the basis of the methodology of Marxism–Leninism, Ho Chi Minh Thought, and the foreign policy line of the Communist Party of Vietnam. It also applies dialectical materialism, historical materialism, the comprehensive principle, and the historical-specific principle to analyze China’s foreign strategy in relation to economic-political conditions and the international power structure. In terms of theoretical foundations, the dissertation adopts a multi-theoretical approach, in which realism, particularly offensive realism, and the theory of power asymmetry are used as the principal analytical axes. The three-level analytical framework is employed to explain the interaction among the international system, national interests, and the mechanism of strategic planning. The dissertation also uses methods of analysis and synthesis, logical and historical analysis, comparison, and systematization to clarify the formation, implementation, and adjustment of China’s foreign strategy toward Southeast Asia from 2012 to the present.

Main findings:

First, the dissertation contributes to the development of a theoretical framework and an analytical framework for studying China’s foreign strategy from the perspective of international political science. This is done by clarifying relevant concepts and applying the three-level analytical framework, realism, offensive realism, and the theory of power asymmetry to explain the formation, objectives, and implementation logic of the strategy.

Second, the dissertation clarifies China’s foreign strategy in Southeast Asia from 2012 to the present as a relatively comprehensive whole, in which economic-trade, security-political, diplomatic, and cultural-social instruments are coordinated to expand influence, create interest-based linkages, legitimize China’s presence, and gradually shape the regional environment.

Third, the dissertation points out the asymmetric impacts and consequences of this strategy on Southeast Asia, as reflected in the differentiation among countries in terms of benefits, dependence, strategic risks, and room for autonomy. It also clarifies the impact of this process on intra-bloc cohesion and ASEAN centrality.

Fourth, the dissertation analyzes the responses and countermeasures of Southeast Asian countries to China’s foreign strategy, thereby clarifying the issues posed to the region, ASEAN, and Vietnam in maintaining strategic autonomy, making use of cooperation, controlling dependence, and adapting to increasingly complex power competition.

New contributions of the dissertation: The dissertation contributes to clarifying the connotation of the concept of foreign strategy from the perspective of Political Science and to developing an analytical framework for China’s foreign strategy toward Southeast Asia from 2012 to the present. The novelty of the dissertation lies in its approach to this strategy as a relatively systematic whole, rather than merely analyzing separate policies, instruments, or issues such as the Belt and Road Initiative, the South China Sea, the Mekong, or soft power. On that basis, the dissertation clarifies the objectives, methods, and implementation logic of China’s strategy across the fields of economy-trade, security-politics, diplomacy, and culture-society. It also identifies the asymmetric impacts and consequences for Southeast Asia, ASEAN, groups of countries in the region, and the issues posed to Vietnam.

Conclusion: The shifting regional and international power structure has created conditions for China’s foreign strategy after 2012 to undergo significant adjustments in its approach to Southeast Asia — a space of special importance in China’s strategic calculations. The dissertation contributes to clarifying the logic, objectives, and modes of implementation of China’s foreign strategy in this region. China’s foreign activities are implemented in a manner that links multiple fields, combining economic interests, security-political requirements, and social factors in order to gradually shape the regional environment in a direction favorable to China. This process has generated uneven changes among countries in the region, both opening up opportunities for cooperation and increasing pressure for policy adjustment, while narrowing the room for autonomy in certain cases. At the same time, the gap between cooperative messages and practical implementation has become a factor that directly affects the perceptions and behavior of regional actors, thereby influencing ASEAN’s cohesion and coordinating role. This poses the continuing requirement for Southeast Asian countries, including Vietnam, to adapt flexibly, maintain a balance of interests, and safeguard their strategic space. The dissertation’s research findings not only supplement theoretical arguments for the study of political science but also carry practical significance for the formulation of foreign, security, and development policies of Southeast Asian countries in the context of continued profound regional transformations.

12. Futher research directions

- China’s foreign strategy toward individual Southeast Asian countries or toward groups of countries in specific subregions, such as the Mekong Subregion, maritime Southeast Asia, and mainland Southeast Asia.

- The impacts of China’s foreign strategy on ASEAN as a bloc and on different groups of member states.

13. Thesis-related publications

    1.Nguyen Minh Hong (2023), “Upgrading the ASEAN–China Comprehensive Strategic Partnership: Prospects and Challenges for Southeast Asian Countries”, Proceedings of the National Conference on Research and New Findings in Vietnamese and World Politics and Economy, ISBN: 978-604-343-773-7, Labour Publishing House, pp. 160–167.

    2.Nguyen Minh Hong (2023), “Enhancing Mekong Flow Management: Examining the Present Scenario and Challenges Faced by Mainland Southeast Asian Nations”, 17th International Conference on Socio-economic and Environmental Issues in Development 2023, ISBN: 978-604-79-3740-0, Finance Publishing House, pp. 372–385.

    3.Nguyen Minh Hong (2023), “Enhancing and Augmentation of Soft Power via Cultural Value Education: Theories, International Encounters from East Asian Regional Powers, and Insights for Vietnam in the Information Age”, International Conference on Culture and Education – ICCE 2023: Educating Cultural Value in the Context of International Integration, ISBN: 978-604-489-328-0, Hue University Press, pp. 316–330.

    4.Nguyen Minh Hong (2024), “Prospects and Challenges for Southeast Asian Countries in Collaborating with China under the Belt and Road Initiative in the Post-COVID-19 Context”, International Conference on Sustainable Economic Development and Business Management in the Context of Globalisation SEDBM-7, ISBN: 978-604-79-4553-5, Finance Publishing House, pp. 744–759.

    5.Nguyen Minh Hong (2024), “Strengthening ASEAN's Conflict Management Mechanisms for Cultural-Civilizational, Ethnic, Religious, and Political-Security Conflicts in Southeast Asia”, International Conference on Culture and Education – ICCE 2024, ISBN: 978-604-44-3471-1, Hanoi Publishing House, pp. 288–302.

    6.Nguyen Minh Hong (2025), “Enhancing Public Diplomacy during the Digital Transformation: Theoretical Frameworks, Global Best Practices, and Relevance for Vietnamese Youth in Safeguarding National Sovereignty over Seas and Islands”, Problems of Modern Science and Education, (4/203), pp. 56–66, ISSN 2304–2338 (Print), ISSN 2413–4635 (Online), DOI: 10.24411/2304-2338-2025-10409.

    7.Nguyen Minh Hong (2025), “Applying Ho Chi Minh Thought on Protecting Vietnam’s Sovereignty over Seas and Islands in Response to the Strategies of Several Regional Powers in East Asia,” Journal of Theoretical Education,  (387/2025), ISSN: 0868-3492, pp. 53–56.

    8.Nguyen Minh Hong (2025), “Constructing Soft Power in the Era of Artificial Intelligence: Insights from China’s Cultural–Educational Strategy in Southeast Asia”, International Conference on The Second Autumn Forum on Culture & Education, ISBN: 978-632-607-440-6, Social Sciences Publishing House, pp.648-661.

    9. Nguyen Minh Hong (2025), “China’s “Education Belt and Road Initiative” and its implications for cultural–educational cooperation in Southeast Asia in the era of digital globalization”, International Conference on Culture and Education - ICCE 2025, ISBN: 978-632-627-386-1, Hue University Press, pp.1068-1088.