Bồi đắp giá trị đạo đức, văn hóa cho thế hệ trẻ với tọa đàm “Tứ trọng ân – Sáng đạo trong đời”

Chương trình có sự tham dự của lãnh đạo Nhà trường, đại diện Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các học giả, nhà nghiên cứu, diễn giả cùng hơn 300 sinh viên đến từ các cơ sở đào tạo trên địa bàn Thủ đô.

Tham dự và phát biểu khai mạc chương trình, PGS.TS. Đặng Thị Thu Hương - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn nhấn mạnh ý nghĩa của việc tạo dựng không gian đối thoại về văn hóa, đạo đức và giáo dục trong môi trường đại học. Theo đó, những giá trị được trao truyền qua các thế hệ như lòng biết ơn, chữ hiếu, sự tôn trọng đối với gia đình, thầy cô và trách nhiệm với cộng đồng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách của người trẻ.

Từ chủ đề “Tứ trọng ân – Sáng đạo trong đời”, tọa đàm tập trung làm rõ những giá trị gắn với các mối quan hệ căn bản của mỗi con người, gồm ân cha mẹ, ân sư trưởng, ân quốc gia - xã hội và ân chúng sinh. Nội dung được tiếp cận từ những vấn đề gần gũi với đời sống, qua đó gợi mở cách người trẻ hôm nay tiếp nhận, gìn giữ và thể hiện lòng biết ơn trong quá trình trưởng thành.

PGS.TS. Đặng Thị Thu Hương nhấn mạnh ý nghĩa của việc tạo dựng không gian đối thoại về văn hóa, đạo đức và giáo dục trong môi trường đại học

Trong đó, chữ hiếu đối với đấng sinh thành là một trong những nội dung được trao đổi sâu tại chương trình. TS. Lê Thị Liên - Phó Trưởng Khoa Nhân học và Tôn giáo học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho rằng trong bối cảnh công nghệ, lối sống và khoảng cách thế hệ có nhiều thay đổi, cách người trẻ thể hiện tình cảm với cha mẹ có thể khác so với các thế hệ trước. Sự quan tâm, chia sẻ, nỗ lực tự lập, học tập và khẳng định giá trị bản thân đều có thể trở thành những biểu hiện của tình cảm và trách nhiệm với gia đình. Những khác biệt giữa các thế hệ cần được nhìn nhận bằng sự tôn trọng và thấu hiểu. Đồng thời, chính kiến và lựa chọn của người trẻ cần đi cùng trách nhiệm, định hướng rõ ràng và kết quả thực tế.

TS. Lê Thị Liên - Phó Trưởng Khoa Nhân học và Tôn giáo học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Đạo diễn Tuệ Quang gợi mở ba mức độ của chữ hiếu gồm hiếu dưỡng, hiếu hạnh và hiếu đạo. Từ việc chăm lo cho cha mẹ đến sống có đạo đức, học tập, rèn luyện và hoàn thiện bản thân, chữ hiếu được nhìn nhận như một quá trình trưởng thành của mỗi người. Qua đó, lòng biết ơn đối với đấng sinh thành không chỉ thể hiện bằng lời nói hay sự chăm sóc mà còn bằng cách mỗi người sống có trách nhiệm và nỗ lực trở thành người có ích cho gia đình, xã hội.

Từ gia đình, câu chuyện về lòng biết ơn được mở rộng tới nhà trường và mối quan hệ giữa người dạy với người học. Trong môi trường giáo dục đại học, tri ân thầy cô không chỉ nằm ở những lời chúc hay sự ghi nhớ mà còn được thể hiện qua tinh thần học tập nghiêm túc, thái độ cầu thị, ý thức rèn luyện và việc vận dụng tri thức vào thực tiễn. Trong bối cảnh Internet và trí tuệ nhân tạo ngày càng mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, vai trò của người thầy có những thay đổi về phương thức truyền đạt, song chức năng định hướng, khơi mở tư duy và đồng hành với quá trình trưởng thành của người học vẫn giữ ý nghĩa quan trọng.

Đạo diễn Tuệ Quang gợi mở ba mức độ của chữ hiếu gồm hiếu dưỡng, hiếu hạnh và hiếu đạo

TS. Bùi Hữu Dược - Nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ, nhấn mạnh người trẻ cần làm rạng danh gia đình bằng chính đạo đức và tài năng của mình. Học tập và rèn luyện không chỉ là quá trình hoàn thiện bản thân mà còn là cách thiết thực để đáp lại những giá trị gia đình và thầy cô đã trao truyền. Từ góc nhìn này, lòng biết ơn được thể hiện qua những nỗ lực cụ thể trong học tập, lao động và cách mỗi người đóng góp cho cộng đồng.

TS. Bùi Hữu Dược - Nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi tại toạ đàm

Những nội dung trao đổi tại tọa đàm cho thấy vai trò của giáo dục trong hình thành nhân cách và bồi đắp nền tảng văn hóa cho thế hệ trẻ. Với đặc thù đào tạo và nghiên cứu về con người, xã hội và văn hóa, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn không chỉ hướng tới trang bị tri thức, năng lực chuyên môn mà còn chú trọng giáo dục đạo đức, văn hóa và trách nhiệm xã hội. Đối với sinh viên, biết ơn cha mẹ, kính trọng thầy cô, trân trọng những người đã giúp đỡ mình và có trách nhiệm với cộng đồng được thể hiện qua chính cách học tập, ứng xử và lựa chọn trong đời sống.

Nội dung toạ đàm nhận được sự quan tâm, thảo luận của các bạn sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Nguồn ảnh: Văn Hóa Phật Giáo Việt Nam)

Phần trao đổi giữa các diễn giả và sinh viên diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi xoay quanh chữ hiếu, sự khác biệt giữa các thế hệ, cách thể hiện lòng biết ơn trong đời sống hiện đại, vai trò của người thầy và trách nhiệm của người trẻ đối với cộng đồng. Qua đó, tọa đàm góp phần đưa những giá trị truyền thống đến gần hơn với đời sống sinh viên, khuyến khích người trẻ thể hiện lòng biết ơn bằng những hành động cụ thể như trưởng thành hơn với gia đình, nghiêm túc hơn trong học tập, trân trọng người thầy và có trách nhiệm hơn với cộng đồng. Chương trình cũng góp phần mở rộng không gian giáo dục ngoài giảng đường, tạo điều kiện để sinh viên VNU-USSH đối thoại về những vấn đề gắn với con người, văn hóa và xã hội. 

Bên cạnh tọa đàm, trong khuôn khổ chuỗi hoạt động “Thắp sáng tri ân mùa Vu Lan” năm 2026, nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm ý nghĩa như Triển lãm thư pháp “Tứ trọng ân”, Workshop Trà đàm, Chương trình ăn chay gieo duyên và Chương trình nghệ thuật “Thắp sáng tri ân mùa Vu Lan 2026” cũng được tổ chức, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa, đạo đức và tinh thần tri ân trong cộng đồng.

Nghi thức dâng trà của Ban Trà lễ, Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam

PGS.TS. Đặng Thị Thu Hương - Phó Hiệu trưởng Trường ĐHKHXH&NV tặng quà tri ân Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam