Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQGHN

https://ussh.vnu.edu.vn

PGS.NGND Nguyễn Quốc Hùng - một nhà giáo mẫu mực

Website Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn xin trân trọng giới thiệu lại bài viết chân dung PGS.NGND Nguyễn Quốc Hùng trong cuốn sách "Chân dung các nhà giáo - nhà khoa học tiêu biểu (1945-2015)" của Trường để tưởng nhớ và tri ân tới một trong những nhà khoa học, nhà giáo lão thành đã có những đóng góp quan trọng cho sự nghiệp nghiên cứu và đào tạo của Nhà trường.

PGS.NGND Nguyễn Quốc Hùng và phu nhân trong ngày lễ mừng thọ thầy 80 tuổi tại Trường ĐHKHXH&NV (27/4/2016)

PGS.NGND Nguyễn Quốc Hùng là người thuộc một trong những thế hệ đã thừa hưởng và góp phần tạo dựng nên truyền thống của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội trước đây, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ngày nay. Đó là những người thầy vừa có khả năng chuyên môn cao vừa có đạo đức, nhân cách được các thế hệ sinh viên quý mến và nể trọng.

PGS Nguyễn Quốc Hùng sinh năm 1936 trong một gia đình tri thức tiểu tư sản tại Hà Nội. Sau khi xong học cấp I tại Hà Nội, ông theo học trường Trung học tại Tân Trào - Tuyên Quang (1949-1951), sau đó đi học tại Trường Trung cấp Sư phạm khối Xã hội của Khu học xá Trung ương (Nam Ninh, Trung Quốc).

GS.NGND Vũ Dương Ninh và PGS.NGND Nguyễn Quốc Hùng

Sau khi tốt nghiệp Trung cấp Sư phạm (cấp III), ông được cử về dạy cấp II tại trường cấp II thị xã Ninh Bình. Đến giữa năm 1957, ông chuyển về công tác tại Khu Giáo dục Liên khu III. Từ năm 1958-1960, ông chuyển về làm việc tại Ty Giáo dục Sơn Tây.

Đến năm 1961, ông được cử đi học tại Đại học Sư phạm Lê-nin ở Matxcơva chuyên ngành Lịch sử. Năm 1964, theo quyết định của Nhà nước, ông là một trong số các sinh viên theo học các ngành khoa học xã hội ở Liên Xô và Đông Âu về nước, tiếp tục theo học tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và là sinh viên khoá đầu tiên của chuyên ngành Lịch sử thế giới (1965-1966).

Năm 1966, sau khi tốt nghiệp, ông được giữ lại tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ông được phân công giảng dạy phần Lịch sử thế giới hiện đại, và sau đó giảng dạy các chuyên đề về chủ nghĩa đế quốc... cho sinh viên năm thứ 4 chuyên ngành Lịch sử thế giới.

PGS.NGND Nguyễn Quốc Hùng, phu nhân và PGS.TS Vũ Văn Quân (Trưởng Khoa Lịch sử) trong ngày mừng thọ

Với kinh nghiệm giảng dạy trước đây, PGS Nguyễn Quốc Hùng ý thức rất rõ tầm quan trọng của việc chuẩn bị nội dung lên lớp. Để giảng dạy các phần được phân công, ông đã đầu tư công sức tự học để trang bị thêm kiến thức về các lĩnh vực có liên quan như kinh tế, tài chính... của chủ nghĩa đế quốc. Có lẽ, ý thức tự học, tự lực, vượt khó hình thành trong môi trường Khu học xá Trung ương trước đây đã giúp ông hình thành nên khả năng tự học cao.

Đến năm 1986, sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, đường lối đổi mới, chủ trương hội nhập quốc tế của Đảng đòi hỏi phải đẩy mạnh việc nghiên cứu sâu rộng về quan hệ quốc tế. PGS Nguyễn Quốc Hùng với sự nhạy bén chuyên môn đã nhận thấy cần phải đưa việc nghiên cứu, giảng dạy về Quan hệ quốc tế tại bậc đại học và sau đại học nhằm góp phần phục vụ đường lối hội nhập quốc tế và ngoại giao đa phương của nước ta. Ông quan tâm đến các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, ASEAN... Sau khi Đại học Quốc gia Hà Nội thành lập năm 1993, ông được phân công làm trưởng nhóm về Quan hệ quốc tế thuộc chương trình Đại cương.

PGS.NGND Nguyễn Quốc Hùng và TS. Lưu Tuấn Anh (Trưởng khoa Đông phương học)

Năm 1993, ông cùng GS Phan Huy Lê và PGS Lê Quang Thiêm tham gia ban điều hành nhằm chuẩn bị xây dựng Khoa Đông Phương học. Sau khi Khoa Đông Phương học chính thức thành lập năm 1995, ông chuyển sang công tác tại Khoa Đông Phương học, đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ nhiệm Khoa kiêm Chủ nhiệm Bộ môn Nhật Bản học, đóng góp công sức vào việc xây dựng ngành Nhật Bản học còn non trẻ tại Việt Nam.

Ngay từ khi còn rất trẻ, PGS Nguyễn Quốc Hùng đã gắn bó với sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Ở độ tuổi 19, ông đã được tin tưởng giao nhiệm vụ làm Hiệu trưởng của trường cấp II thị xã Ninh Bình. Điều đó cho thấy ở ông không chỉ có khả năng chuyên môn, sư phạm tốt mà còn có cả năng lực quản lí.

Từ khi công tác tại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, ông cũng được tín nhiệm giữ các chức vụ như: Quyền Chủ nhiệm Khoa Lịch sử (1983-1984), Phó Chủ nhiệm Khoa Lịch sử (1983-1990), Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Châu Á- Thái Bình Dương (1990-1995), Phó Chủ nhiệm Khoa Đông Phương (1995-2000), Chủ nhiệm Bộ môn Nhật Bản (1995-2005). Dù ở cương vị nào, bên cạnh công tác chuyên môn, ông cũng đầu tư định hướng cơ bản về chuyên môn, đào tạo đội ngũ kế cận. Ông luôn yêu cầu các thế hệ sau phải không ngừng đọc, học, biến quá trình được đào tạo thành tự đào tạo, cập nhật nội dung bài giảng, nghiên cứu và bản thân thầy luôn làm gương cho các thế hệ trẻ noi theo. Một đặc điểm nổi trội trong nguyên tắc làm việc của ông, đó là đòi hỏi sự cẩn trọng rất cao. Hơn nữa, ông cũng luôn chú ý đến việc đoàn kết trong bộ môn và bồi dưỡng nhân cách cho thế hệ trẻ: lao động chăm chỉ và trung thực.

Ngoài công tác quản lí, ông còn dành thời gian công bố nhiều công trình có tính chất đặt nền móng cho nghiên cứu lịch sử thế giới hiện đại, lịch sử quan hệ quốc tế, lịch sử Liên Xô (Nga) và lịch sử Nhật Bản. Tiêu biểu như các giáo trình về Lịch sử thế giới hiện đại (1984, 1998), Cách mạng tháng Mười và phong trào giải phóng dân tộc (1987), Liên hợp quốc (1992), Quan hệ quốc tế thế kỷ XX (2000), Lược sử Liên bang Nga 1917 - 1991 (viết chung), Hồ Chí Minh - Người chiến sĩ quốc tế (2005), Quan hệ quốc tế - Những khía cạnh lý thuyết và vấn đề (viết chung) (2006), Lịch sử Nhật Bản (2007), Liên Hợp Quốc và lực lượng gìn giữ hoà bình của Liên Hợp Quốc (viết chung với Nguyễn Hoàng Quân, 2008)… Ông đã tham gia biên soạn sách giáo khoa lịch sử (phần lịch sử thế giới) cho học sinh phổ thông như sách giáo khoa Lịch sử lớp 9, sách giáo khoa Lịch sử lớp 12... Ngoài ra, ông tham gia biên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam (4 tập).

PGS Nguyễn Quốc Hùng còn là người đã phát hiện, sưu tầm và dịch bản Tham luận của Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội lần thứ III Quốc tế Công hội đỏ (1924) và đã được đưa vào Hồ Chí Minh toàn tập. Ông là người đầu tiên dịch và giới thiệu những văn kiện có ý nghĩa quan trọng quan hệ quốc tế như Tuyên bố của ba cường quốc tại Hội nghị Te-hê-ran 1943, Hiệp định của Ba Cường quốc Vĩ đại về các vấn đề Viễn Đông tại Hội nghị Yalta 2/1945, Văn kiện về đầu hàng quân sự của nước Đức quốc xã 8/5/1945, Tuyên ngôn về quyền của con người của Liên Hợp Quốc (1948).

Với tất cả những đóng góp cho sự nghiệp đào tạo giáo dục, ông được Nhà nước phong tặng học hàm Phó Giáo sư năm 1991, danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 1997, Nhà giáo Nhân dân năm 2008.

Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Quốc Hùng

  • Năm sinh: 1936. Năm mất: 2017.
  • Quê quán: Hà Nội.
  • Tốt nghiệp đại học chuyên ngành Lịch sử thế giới tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1966.
  • Được công nhận chức danh Phó Giáo sư năm 1991.
  • Được tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 1997.
  • Được tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm 2008.
  • Thời gian công tác tại Trường: 1966-2005.
  • Đơn vị công tác:

Bộ môn Lịch sử thế giới, Khoa Lịch sử (1966-1995).

Bộ môn Nhật Bản học, Khoa Đông Phương học (1995-2005).

  • Chức vụ quản lí:

Phó Chủ nhiệm Khoa Lịch sử (1983-1990).

Quyền Chủ nhiệm Khoa Lịch sử (1983-1984).

Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương (1990- 1995).

Phó Chủ nhiệm Khoa Đông Phương học (1995-2000).

Chủ nhiệm Bộ môn Nhật Bản học, Khoa Đông phương học (1995-2005).

  • Các hướng nghiên cứu chính: Lịch sử thế giới hiện đại, Lịch sử quan hệ quốc tế, Lịch sử Liên Xô (Nga) và Lịch sử Nhật Bản
  • Các công trình khoa học tiêu biểu:

Lịch sử hiện đại thế giới (1917-1945) (viết chung), NXB ĐH&THCN, 1984.

Văn minh thế giới thế kỉ XX, Lịch sử văn minh thế giới, NXB Giáo dục, 1998.

Quan hệ quốc tế thế kỉ XX, NXB Giáo dục, 2000.

Lược sử Liên bang Nga 1917-1991 (viết chung), NXB Giáo dục, 2002.

Hồ Chí Minh - Người chiến sĩ quốc tế, NXB Chính trị Quốc gia, 2005.

* Một số hình ảnh đẹp về PGS.NGND Nguyễn Quốc Hùng lúc sinh thời bên bạn bè, đồng nghiệp và sinh viên:

Tác giả: TS. Võ Minh Vũ

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây