Thành tựu tri thức 30 năm của các thế hệ nhà khoa học Việt Nam
Triển lãm không chỉ mở ra một không gian trưng bày các ấn phẩm khoa học mà còn tôn vinh một hành trình trí tuệ đầy sống động trải dài hơn ba thập kỷ của bộ môn Ấn Độ học tại Việt Nam.
Ngành Đông phương học tại Việt Nam chính thức ra đời vào năm 1993, gắn liền với công cuộc Đổi mới và nhu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực am hiểu khu vực châu Á. Dưới sự dẫn dắt của cố Giáo sư Phan Huy Lê, ngành học này đã được hình thành từ đòi hỏi thực tiễn về một đội ngũ chuyên gia tinh thông về các vấn đề khu vực.
Trong dòng chảy học thuật đó, Bộ môn Ấn Độ học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã vươn lên như một trụ cột quan trọng. Các thế hệ lãnh đạo tâm huyết như Giáo sư Lương Ninh, PGS.TS. Đỗ Thu Hà, TS. Phùng Thị Thảo và nhiều thế hệ giảng viên của khoa Đông phương học đã đưa bộ môn này chuyển mình từ việc tiếp nhận tri thức sang đối thoại lý thuyết toàn cầu, đưa Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn trở thành một trung tâm nghiên cứu Ấn Độ học hàng đầu trong khu vực.
Những nội dung được trưng bày tại triển lãm "Một số thành tựu nghiên cứu Ấn Độ học tại Việt Nam" đã phác họa phạm vi nghiên cứu toàn diện của của các nhà khoa học Việt Nam. Đông phương học và Ấn Độ học đã phát triển thành một lĩnh vực đa ngành. Các học giả của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã vượt xa khỏi các nghiên cứu sử học truyền thống để khám phá sự giao thoa phức hợp giữa triết học, ngôn ngữ học và các động lực kinh tế - chính trị - xã hội. Các nhà khoa học đã tổng hợp thành công các nghiên cứu nền tảng về văn minh Ấn Độ với các nghiên cứu khu vực đương đại, đóng góp đáng kể vào việc giúp Việt Nam thấu hiểu về đất nước Ấn Độ năng động và kiên cường.
Lễ cắt băng khánh thành Triển lãm "Một số thành tựu nghiên cứu Ấn Độ học tại Việt Nam" tại khuôn viên Trường ĐH KHXH&NV
Những định hướng nghiên cứu mới trong Ấn Độ học và Quan hệ Việt Nam - Ấn Độ
Bên cạnh việc tiếp tục phát huy thế mạnh cốt lõi trong nghiên cứu về lịch sử, văn hóa và tôn giáo cổ đại của Ấn Độ, chiến lược nghiên cứu hiện nay của các học giả VNU-USSH đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng Ấn Độ học ứng dụng. Sự chuyển mình này nhằm mục tiêu biến các tri thức hàn lâm kinh điển thành các công cụ thực tiễn cho sự phát triển hiện đại, như:
- Di sản Văn hóa - Chất xúc tác cho Du lịch và Công nghiệp Sáng tạo: đánh giá cách thức ứng dụng các di sản lịch sử và nghệ thuật Ấn Độ để phát triển các mô hình du lịch văn hóa bền vững, đồng thời nghiên cứu cách các giá trị văn hóa truyền thống của Ấn Độ có thể truyền cảm hứng cho thiết kế, truyền thông và công nghiệp giải trí tại Việt Nam.
- Triết học Tôn giáo ứng dụng trong Quản trị và Đạo đức hiện đại: Các nghiên cứu về Phật giáo và Ấn Độ giáo đang được đặt trong bối cảnh mới để giải quyết các thách thức xã hội đương đại như quản trị doanh nghiệp, giải quyết xung đột và thúc đẩy sức khỏe tinh thần trong xã hội số.
- Sự cộng hưởng Chiến lược Toàn diện: tìm hiểu sự kết nối giữa ngoại giao văn hóa - đặc biệt thông qua di sản Phật giáo chung - với hợp tác kinh tế hiện đại. Bằng cách xem xét lại lịch sử 2.000 năm giao lưu hàng hải và tôn giáo, các học giả đang xác định các "tài sản sức mạnh mềm" làm nền tảng cho các chương trình ngoại giao nhân dân và hợp tác chiến lược hiện nay.
- Cấu trúc An ninh Khu vực và Hợp tác Hàng hải: Một phần quan trọng trong các công trình khoa học hiện nay dành cho vai trò của Ấn Độ trong nhóm "Bộ tứ" (Quad) và những đóng góp về an ninh cho trật tự khu vực lấy ASEAN làm trung tâm, bao gồm các nghiên cứu về an ninh hàng hải và tự do hàng hải tại Biển Đông.
- Chuyển đổi số và Kết nối Đổi mới sáng tạo: Các nghiên cứu mới đang khám phá hợp tác song phương trong kinh tế số, an ninh mạng và các ngành công nghệ cao, tích hợp thế mạnh công nghệ của Ấn Độ với mục tiêu chuyển đổi số của Việt Nam.
Sự định hướng lại này đảm bảo rằng di sản phong phú của văn minh Ấn Độ không chỉ là đối tượng của quá khứ, mà là một nguồn lực sống động, mang lại giá trị hữu hình cho quá trình hội nhập và quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện của Việt Nam với Ấn Độ. Cách tiếp cận này cũng giúp các thế hệ sinh viên và nghiên cứu viên của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tự tin làm việc trong kỷ nguyên số, trở thành những "người xây cầu" cho mối quan hệ giữa hai nước.
Triển lãm "Một số thành tựu nghiên cứu Ấn Độ học tại Việt Nam" tiếp tục được trưng bày tại khuôn viên của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, là biểu trưng cho cam kết của VNU-USSH trong việc làm sâu sắc hơn nữa sự cộng hưởng học thuật này của các nhà khoa học Việt Nam - Ấn Độ, góp phần thắt chặt mối quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia.
Một số hình ảnh tại Triển lãm:
CHUYÊN TRANG DIỄN ĐÀN NHÂN VĂN MÙA THU HÀ NỘI 2026