Thông tin về luận án tiến sĩ của NCS Trần Thị Thanh Tâm: Tác động của vấn đề Hồng Kông đối với biến đổi địa - chính trị khu vực Đông Á

1. Họ và tên nghiên cứu sinh: Trần Thị Thanh Tâm    

2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 04/08/1982                      4. Nơi sinh: Yên Lạc - Vĩnh Phúc (Phú Thọ)

5. Quyết định công nhận nghiên cứu sinh: Quyết định số 2949/2021/QĐ-XHNV-ĐT ngày 28 /12/ 2021 của Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo :

 - Quyết định số 5672/QĐ-XHNV, ngày 29/12/2023 điều chỉnh thời gian đào tạo các chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ từ 3 năm lên thành 4 năm của Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn ;  

- Quyết định số 9469/ QĐ-XHNV ngày 31/12/2025 của Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn về việc kéo dài thời gian học tập của Nghiên cứu sinh từ 28/12/2025 đến 28/12/2026.

7. Tên đề tài luận án: Tác động của vấn đề Hồng Kong đối với biến đổi địa - chính trị khu vực Đông Á 

8. Chuyên ngành: Chính trị học      9. Mã số: 9310201.01

10. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Trần Thọ Quang và TS. Nguyễn Thu Hồng

11. Tóm tắt các kết quả mới của luận án: 

-  Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu, làm rõ vấn đề Hồng Kông với những biến động chính trị tại đây từ năm 2014 đến nay và sự tác động đối với an ninh, phát triển, tạo nên những biến đổi địa - chính trị của khu vực Đông Á. Từ đó, đề xuất một số hàm ý chính sách cho Việt Nam.

- Nhiệm vụ nghiên cứu

Một là, Làm rõ vấn đề Hông Kong và bản chất vấn đề Hồng Kông.

Hai là, Đánh giá tác động của biến động chính trị tại Hồng Kông thời gian qua đối với mô hình phát triển của Hồng Kông và của chính Trung Quốc.

Ba là, Đánh giá tác động của vấn đề Hồng Kông đối với an ninh, phát triển và biến đổi địa - chính trị khu vực Đông Á.

Bốn là, đề xuất các đối sách cần thiết cho Việt Nam trước biến động của vấn đề Hồng Kông.

- Đối tượng nghiên cứu: Vấn đề Hồng Kông và tác động của vấn đề Hồng Kông đối với biến đổi địa - chính trị khu vực Đông Á

- Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối đối ngoại của Việt Nam, đồng thời vận dụng chọn lọc các lý thuyết chính trị và quan hệ quốc tế hiện đại (đặc biệt là lý thuyết thể chế, chủ quyền và quyền lực nhà nước) để phân tích mô hình “một quốc gia, hai chế độ”.

Về phương pháp, luận án sử dụng chủ yếu phương pháp lịch sử và lôgic, kết hợp với thống kê, so sánh, phân tích chính sách, cùng các phương pháp hiện đại như nghiên cứu tình huống, phân tích địa-chính trị, phân tích diễn ngôn và kịch bản nhằm làm rõ sự phát triển của vấn đề Hồng Kông và tác động của nó đến quan hệ và cấu trúc địa-chính trị khu vực Đông Á.

• Đóng góp mới của luận án:

Luận án đã góp phần làm rõ bản chất của vấn đề Hồng Kông trong bối cảnh lịch sử và chính trị đương đại, coi đây là một vấn đề phức hợp, chịu sự chi phối đồng thời của mô hình “một quốc gia, hai chế độ”, các nhân tố nội sinh của Hồng Kông và những tác động từ môi trường khu vực và quốc tế. Cách tiếp cận này giúp nhận diện đầy đủ hơn động lực và tính chất của vấn đề Hồng Kông, qua đó góp phần bổ sung cách nhìn mang tính hệ thống và dài hạn.

Luận án đã phân tích và đánh giá một cách hệ thống mục tiêu chiến lược của Trung Quốc đối với Hồng Kông, làm rõ nội dung, phương thức triển khai và tác động của các mục tiêu này đối với ổn định chính trị, phát triển kinh tế – xã hội và mô hình quản trị của Hồng Kông. Qua đó, chỉ ra vai trò và vị trí địa - chiến lược đặc biệt quan trọng của Hồng Kông đối với Trung Quốc, với khu vực và thế giới, không chỉ về kinh tế mà còn về chính trị, an ninh và đối ngoại.

Luận án làm rõ nguồn gốc căn bản của những bất ổn chính trị tại Hồng Kông thời gian qua, trong đó nhấn mạnh sự tương tác giữa các yếu tố nội tại của Hồng Kông với sự can dự của các chủ thể bên ngoài, đặc biệt là các tổ chức phi chính phủ, truyền thông quốc tế, các tổ chức tôn giáo và các yếu tố gắn với “cách mạng màu”. Đây là đóng góp mới trong việc lý giải chiều sâu và tính phức tạp của các biến động chính trị tại Hồng Kông cũng như rút ra những bài học kinh nghiệm cho các nước trong khu vực trong việc đảm bảo an ninh chính trị, trong đó có Việt Nam.

Luận án nghiên cứu, đánh giá có hệ thống quá trình biến động chính trị tại Hồng Kông từ năm 2014 đến nay và phân tích tác động của các biến động này đối với mô hình phát triển của Hồng Kông cũng như đối với chính Trung Quốc. Kết quả nghiên cứu cho thấy những điều chỉnh quan trọng trong phương thức quản trị của chính quyền Trung ương, mối quan hệ giữa trung ương và địa phương, cũng như định hướng phát triển của Trung Quốc trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở tiếp cận từ góc độ khu vực và quốc tế, luận án đánh giá tác động của vấn đề Hồng Kông đối với môi trường an ninh, phát triển, tạo ra những biến đổi địa – chính trị ở khu vực Đông Á. Qua đó, luận án góp phần làm rõ mối liên hệ giữa vấn đề Hồng Kông với cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và sự điều chỉnh trong cấu trúc quyền lực khu vực.

Từ các kết quả nghiên cứu, luận án đề xuất một số hàm ý chính sách có giá trị tham khảo đối với Việt Nam trong việc theo dõi, đánh giá và ứng xử trước những biến động liên quan đến vấn đề Hồng Kông, góp phần bảo đảm an ninh, ổn định và phát triển của Việt Nam trong bối cảnh khu vực và thế giới có nhiều biến động.

- Kết luận

Biến động chính trị tại Hồng Kông cho thấy sự xung đột giữa các yếu tố thể chế, xã hội và kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa, đồng thời khẳng định mối liên hệ chặt chẽ giữa ổn định chính trị, niềm tin thị trường và hiệu quả quản trị.

Nguyên nhân sâu xa của bất ổn xuất phát từ mất cân bằng xã hội, bất bình đẳng gia tăng và suy giảm niềm tin vào thể chế, đặc biệt trong giới trẻ. Mô hình “một quốc gia, hai chế độ” cùng với cơ chế quản trị phân quyền phức tạp làm gia tăng mâu thuẫn giữa trung ương và địa phương, trong khi thiếu đối thoại và đồng thuận xã hội khiến các chính sách dễ gây phản ứng mạnh.

Hệ quả là bất ổn chính trị đã làm suy giảm vị thế trung tâm tài chính của Hồng Kông, khiến dòng vốn và doanh nghiệp dịch chuyển, qua đó cho thấy ổn định chính trị là điều kiện then chốt để duy trì sức hấp dẫn kinh tế và vai trò quốc tế.

Từ kinh nghiệm Hồng Kông, Việt Nam cần coi ổn định chính trị - xã hội là nền tảng phát triển, đồng thời nâng cao năng lực quản trị theo hướng minh bạch, trách nhiệm và tăng cường đối thoại để phòng ngừa xung đột. Cùng với đó, phải thúc đẩy phát triển bao trùm, bảo đảm công bằng xã hội, giảm bất bình đẳng và cải thiện cơ hội cho người dân, nhất là thanh niên, nhằm củng cố niềm tin vào thể chế.

Việt Nam cũng cần tận dụng cơ hội dịch chuyển dòng vốn và doanh nghiệp, phát triển thị trường tài chính trong nước, nhưng đi kèm kiểm soát rủi ro và bảo đảm ổn định vĩ mô. Đồng thời, cần duy trì đối ngoại độc lập, tự chủ, tăng cường “sức đề kháng thể chế” và khả năng ứng phó với tác động bên ngoài.

Tổng thể, bài học cốt lõi cho Việt Nam là kết hợp chặt chẽ giữa ổn định chính trị, phát triển kinh tế và đồng thuận xã hội, chủ động thích ứng với biến động quốc tế để phát triển bền vững.

12. Các hướng nghiên cứu tiếp theo: Nghiên cứu bài bài học kinh nghiệm của Hồng Kông cho việc phát triển thành công các trung tâm tài chính mới của Việt Nam. 

13. Các công trình công bố liên quan đến luận án:

1. Trần Thọ Quang, Trần Thị Thanh Tâm (2021): “Vấn đề Hồng Kông hiện nay và tác động”, Tạp chí Nghiên cứu Trung Quốc, số 224 (T12/2021), tr 33-46

2. Tran Thi Thanh Tam (2024), “The Dynamic of security and political situation in the Asia -Pacific and Souteast Asia region in the fist three decate of 21^st century and its impact on Viet Nam”, International conference proccedings: New study and findings in Vietnamese politics and international politics, Vietnam National University, Hanoi, University of social sciences and humanities, pp. 270 -278

3. Tran Thi Thanh Tam (2025), “Hồng Kông’s role in China’s development: Analysis and some policy connections with Viet Nam”, The third international conference on issues of social sciences and humanities, Vietnam National University, Hanoi, University of social sciences and humanities, Vol 1, pp.413 - 425

INFORMATION ON DOCTORAL THESIS

1. Full name: Tran Thi Thanh Tam
2. Sex: Female
3. Date of birth: 04/08/1982
4. Place of birth: Yen Lac - Vinh Phuc (Now is Phu Tho province)
5. Amission decision number 5672/QĐ-XHNV dated 28/12/2021 by Head of University of Social Sciences and Humanities - National University, Hanoi

6. Changes in academic prcess: 

• - Decision No. 5672/QĐ-XHNV on adjusting the duration of doctoral training programs from 3 years to 4 years, by Head of University of Social Sciences and Humanities - National University, Hanoi; 

• - Decision No. 9469/QĐ-XHNV dated December 31, 2025, issued by the Head of the University of Social Sciences and Humanities, on the extension of the doctoral candidate’s study period from December 28, 2025 to December 28, 2026.

7. Officical thesis title: The impact of the Hong Kong issue on geopolitical changes in East Asia
8. Major: Political Science
9. Code: 9310201.01
10. Supervisors: Assoc. Prof. Dr. Tran Tho Quang and Dr. Nguyễn Thu Hong
11. Summary of the new findings of the thesis: 

Research objective:To examine and clarify the Hong Kong issue, focusing on the political developments there from 2014 to the present, and to analyze their impacts on security and development, thereby shaping geopolitical transformations in the East Asian region. On that basis, the dissertation proposes several policy implications for Vietnam. 

Research subject:The Hong Kong issue and its impacts on geopolitical changes in the East Asian region.

Research Tasks

First, to clarify the Hong Kong issue and its underlying nature.

Second, to assess the impact of recent political developments in Hong Kong on the development model of Hong Kong itself and that of China.

Third, to evaluate the impact of the Hong Kong issue on security, development, and geopolitical transformations in East Asia.

Fourth, to propose appropriate policy responses for Vietnam in the context of evolving developments related to the Hong Kong issue.

Research Methodology

The thesis is grounded in the theoretical framework of Marxism–Leninism, Ho Chi Minh Thought, and the viewpoints and foreign policy orientations of Vietnam. It also selectively applies contemporary theories of political science and international relations- particularly institutional theory, as well as theories of sovereignty and state power- to analyze the “one country, two systems” model.

In terms of methodology, the dissertation primarily employs historical and logical methods, combined with statistical, comparative, and policy analysis approaches. It also incorporates modern research methods such as case studies, geopolitical analysis, discourse analysis, and scenario analysis to elucidate the evolution of the Hong Kong issue and its impact on regional relations and the geopolitical structure of East Asia.

New Contributions: The thesis contributes to clarifying the nature of the Hong Kong issue within its contemporary historical and political context, viewing it as a complex issue shaped simultaneously by the “one country, two systems” model, Hong Kong’s internal factors, and influences from the regional and international environment. This approach enables a more comprehensive identification of the drivers and characteristics of the Hong Kong issue, thereby contributing to a more systematic and long-term perspective.

The thesis also provides a systematic analysis and assessment of China’s strategic objectives toward Hong Kong, clarifying their content, modes of implementation, and impacts on political stability, socio-economic development, and Hong Kong’s governance model. On that basis, it highlights the particularly important geostrategic role and position of Hong Kong for China, the region, and the world—not only in economic terms but also in political, security, and foreign policy dimensions.

The thesis clarifies the fundamental sources of recent political instability in Hong Kong, emphasizing the interaction between Hong Kong’s internal factors and the involvement of external actors, particularly non-governmental organizations, international media, religious organizations, and elements associated with “color revolutions.” This constitutes a novel contribution to explaining the depth and complexity of political developments in Hong Kong, as well as drawing lessons for countries in the region in ensuring political security, including Vietnam.

The thesis systematically examines and evaluates the course of political developments in Hong Kong from 2014 to the present and analyzes their impacts on Hong Kong’s development model as well as on China itself. The research findings indicate significant adjustments in the governance approach of the central government, the central–local relationship, and China’s development orientation in the new period.

On the basis of a regional and international approach, the thesis assesses the impacts of the Hong Kong issue on the security and development environment, thereby generating geopolitical transformations in the East Asian region. It thus contributes to clarifying the linkage between the Hong Kong issue and strategic competition among major powers, as well as adjustments in the regional power structure.

Based on its research findings, the thesis proposes several policy implications of reference value for Vietnam in monitoring, assessing, and responding to developments related to the Hong Kong issue, thereby contributing to the assurance of Vietnam’s security, stability, and development in a context of significant regional and global changes.

Conclusion

Political developments in Hong Kong reveal the complex interplay and tensions among institutional, social, and economic factors in the context of globalization, while underscoring the close relationship between political stability, market confidence, and governance effectiveness.

The root causes of instability lie in social imbalances, widening inequality, and declining trust in institutions, particularly among the youth. The “one country, two systems” model, combined with a complex decentralized governance mechanism, has exacerbated tensions between the central and local levels, while the lack of dialogue and social consensus has made policies more prone to strong public backlash.

As a consequence, political instability has undermined Hong Kong’s position as a leading financial center, prompting capital and businesses to relocate. This demonstrates that political stability is a key condition for maintaining economic attractiveness and international standing.

Drawing on Hong Kong’s experience, Vietnam should regard socio-political stability as the foundation for development, while enhancing governance capacity through greater transparency, accountability, and dialogue to prevent conflicts. At the same time, it is essential to promote inclusive development, ensure social equity, reduce inequality, and expand opportunities for citizens—especially the youth—in order to strengthen trust in institutions.

Vietnam should also capitalize on the relocation of capital and enterprises by developing its domestic financial market, while ensuring effective risk control and macroeconomic stability. In parallel, it is necessary to maintain an independent and self-reliant foreign policy, strengthen institutional resilience, and improve the capacity to respond to external impacts.

Overall, the key lesson for Vietnam is to closely integrate political stability, economic development, and social consensus, while proactively adapting to international changes to achieve sustainable development.

12. Futher research directions: Research on lessons from Hong Kong for the successful development of new financial centers in Vietnam

13. Thesis-related publications

1. Tran Tho Quang, Tran Thi Thanh Tam (2021), “The Hong Kong Issue at Present and Its Impacts,” Journal of Chinese Studies, No. 224 (December 2021), pp. 33–46.

2. Tran Thi Thanh Tam (2024), “The Dynamic of security and political situation in the Asia -Pacific and Souteast Asia region in the fist three decate of 21^st century and its impact on Viet Nam”, International conference proccedings: New study and findings in Vietnamese politics and international politics, Vietnam National University, Hanoi, University of social sciences and humanities, pp. 270 -278

3. Tran Thi Thanh Tam (2025), “Hồng Kông’s role in China’s development: Analysis and some policy connections with Viet Nam”, The third international conference on issues of social sciences and humanities, Vietnam National University, Hanoi, University of social sciences and humanities, Vol 1, pp.413 - 425