TTLV: Ẩn dụ ý niệm của từ "đầu""头"trong tiếng Trung và tiếng Việt

THÔNG TIN VỀ LUẬN VĂN THẠC SĨ

1. Họ và tên học viên: XIONG JIANG         2. Giới tính: Nam

3. Ngày sinh:  17/05/1998                           4. Nơi sinh: Tỉnh Vân Nam, Trung Quốc

5. Quyết định công nhận học viên số 190/ QĐ-XHNV ngày 05 tháng 01  năm 2024 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. 

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Không

7. Tên đề tài luận văn: Ẩn dụ ý niệm của từ "đầu""头"trong tiếng Trung và tiếng Việt

8. Chuyên ngành: Ngôn ngữ học                                Mã số: 8229020.01

9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PHẠM THỊ THÚY HỒNG                        

10. Tóm tắt các kết quả của luận văn: Nghiên cứu này lấy từ "头/đầu" trong tiếng Trung và tiếng Việt làm đối tượng nghiên cứu, thông qua phân tích so sánh cách sử dụng ẩn dụ của từ này trong ngữ cảnh thân thể, không gian và xã hội - văn hóa, từ đó rút ra những điểm tương đồng giữa hai ngôn ngữ trong việc dùng từ để chỉ các khái niệm như "người lãnh đạo", "đỉnh cao", cũng như những khác biệt về mức độ nhấn mạnh trong các nghĩa chuyển. Nghiên cứu cũng đã tìm hiểu sơ bộ cơ sở nhận thức trong việc hình thành các ẩn dụ này, nhằm cung cấp một số tài liệu tham khảo cho việc học và so sánh hai ngôn ngữ Trung - Việt.

11. Khả năng ứng dụng trong  thực tiễn: Nghiên cứu này có giá trị tham khảo nhất định trong ứng dụng thực tiễn. Xét từ góc độ giảng dạy ngôn ngữ, nghiên cứu đã thử đưa ra một số hướng tư duy giảng dạy từ góc nhìn nhận thức ẩn dụ trong dạy và học song ngữ Trung - Việt, có thể hỗ trợ phần nào việc giúp người học hiểu các nghĩa chuyển (ẩn dụ) của từ “头/đầu”; về mặt thực hành dịch thuật, nghiên cứu mong muốn hỗ trợ người dịch nắm bắt sâu sắc hơn ý nghĩa của từ này trong các ngữ cảnh văn hóa khác nhau, góp phần nâng cao độ chính xác trong dịch thuật; đối    với giao tiếp liên văn hóa, nghiên cứu cũng có thể giúp giảm thiểu phần nào những sai lệch trong giao tiếp do sự khác biệt trong hiểu biết về ẩn dụ.

12. Những hướng nghiên cứu tiếp theo: Thứ nhất, mở rộng phạm vi so sánh bằng cách đưa thêm các từ chỉ bộ phận cơ thể người trong tiếng Trung và tiếng Việt (như “手” / “tay”, “心” / “lòng/ tim”) vào nghiên cứu so sánh ẩn dụ; thứ hai, đi sâu khai thác chiều kích văn hóa, tìm hiểu ảnh hưởng của các yếu tố như tôn giáo, lịch sử đến sự khác biệt trong ẩn dụ của từ “头/đầu”; thứ ba, kết hợp công nghệ kho dữ liệu ngôn ngữ (corpus) để phân tích định lượng tần suất sử dụng và đặc điểm ngữ cảnh của các nghĩa ẩn dụ của từ này trong hai ngôn ngữ, nhằm tăng cường tính thực chứng và hệ thống cho nghiên cứu.

13. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: Không có

INFORMATION ON MASTER’S THESIS

1. Full name : XIONG JIANG      2. Sex: Male

3. Date of birth:17/05/199            4. Place of  birth: Yunnan Province, China

5. Admission decision number 190 / QĐ-XHNV, Dated: January 5,2024

6. Changes in academic process: None

7. Official thesis title:The Conceptual Metaphors of the Word 'Head' ('头') in Chinese and Vietnamese

8. Major: Religious:Linguistics                   9. Code: 8229020.01

10. Supervisors: PHAM THI THUY HONG

11. Summary of the findings of the thesis:This study focuses on the word "头/đầu" in Chinese and Vietnamese, analyzing its metaphorical usage in bodily, spatial, and socio-cultural contexts. It identifies commonalities in meanings such as "leader" and "top" between the two languages, as well as differences in semantic extensions, and preliminarily explores the cognitive foundations of these metaphors, providing some reference for comparative study of Chinese and Vietnamese languages.

12. Practical applicability, if any: This study has certain practical reference value. From the perspective of language teaching, it attempts to provide teaching insights from the cognitive metaphor approach for Chinese-Vietnamese bilingual education, which may offer some help for students in understanding the metaphorical meanings of "头/đầu." In terms of translation practice, it is expected to assist translators in better grasping the meanings of this word in different cultural contexts, contributing to improved translation accuracy. Regarding cross-cultural communication, it may also help reduce communication misunderstandings caused by differences in metaphor comprehension to a certain extent.

13. Further research directions, if any: First, expand the scope of comparison by including metaphorical analyses of more Chinese and Vietnamese body-part words (e.g., "hand," "heart"). Second, delve deeper into cultural dimensions by exploring the influence of religion, history, and other factors on the differences in the metaphorical meanings of "头/đầu." Third, employ corpus technology to quantitatively analyze the frequency and contextual features of metaphorical usages of this word in both languages, thereby enhancing the empirical and systematic nature of the research.

14. Thesis-related publications: None