TTLV: Ẩn dụ ý niệm màu đỏ trong tiếng Việt và tiếng Trung trên tư liệu báo chí giai đoạn 2020 - 2025

THÔNG TIN VỀ LUẬN VĂN THẠC SĨ

1. Họ và tên học viên: LI LILIN 

2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 01/01/2001

4. Nơi sinh: Vân Nam, Trung Quốc

5. Quyết định công nhận học viên số: 6998/QĐ-XHNV ngày: 18/12/2024 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: không có

7. Tên đề tài luận văn: Ẩn dụ ý niệm màu đỏ trong tiếng Việt và tiếng Trung trên tư liệu báo chí giai đoạn 2020 - 2025

8. Chuyên ngành: Việt Nam học;  Mã số: 8310630

9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: 

(Ghi rõ chức danh khoa học, học vị, họ và tên và cơ quan công tác) 

TS. Bùi Duy Dương - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

10. Tóm tắt các kết quả của luận văn: 

Luận văn đã xây dựng và phân tích hai ngữ liệu báo Nhân Dân và Nhân Dân Nhật Báo giai đoạn 2020 - 2025, qua đó xác định 900 trường hợp ẩn dụ ý niệm màu đỏ trong ngữ liệu tiếng Việt và 12.231 trường hợp trong ngữ liệu tiếng Trung. Trên cơ sở phân tích ngữ cảnh, luận văn khái quát 21 miền đích và 18 mô hình ẩn dụ ý niệm trong tiếng Việt, 25 miền đích và 19 mô hình trong tiếng Trung. Kết quả nghiên cứu cho thấy ẩn dụ ý niệm màu đỏ trong hai ngữ liệu vừa có những nền tảng chung, vừa thể hiện tính bất đối xứng rõ rệt. Những điểm tương đồng nổi bật tập trung ở các phạm vi lịch sử - cách mạng, giá trị chính trị, ranh giới và cảnh báo. Tuy nhiên, ngữ liệu tiếng Việt nổi bật ở việc gắn giá trị lịch sử - cách mạng với không gian, địa điểm và một số thực tiễn xã hội, trong khi ngữ liệu tiếng Trung thể hiện  mạnh hơn sự kế thừa giá trị cách mạng, mức độ nổi bật, ranh giới quản trị và các trạng thái hưng thịnh, thành công. Luận văn đồng thời chỉ ra rằng những khác biệt này không chỉ liên quan đến ý nghĩa của “đỏ/红”, mà còn gắn với cơ chế ánh xạ, kinh nghiệm tri giác, bối cảnh lịch sử - xã hội, quy ước văn hóa và đặc điểm của diễn ngôn báo chí.

11. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn: 

Kết quả nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho việc tìm hiểu đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam trong đối chiếu với Trung Quốc.

12. Những hướng nghiên cứu tiếp theo: 

Trong các nghiên cứu tiếp theo, có thể mở rộng và cân đối hơn nguồn ngữ liệu tiếng Việt và tiếng Trung, đồng thời phân tích sâu hơn cơ chế ánh xạ ý niệm và các yếu tố lịch sử - văn hóa chi phối ý nghĩa của màu đỏ.

13. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: Bùi Duy Dương, Li LiLin, “ẨN DỤ Ý NIỆM MÀU ĐỎ TRONG TIẾNG VIỆT TRÊN TƯ LIỆU BÁO NHÂN DÂN GIAI ĐOẠN 2020-2025”, Kỉ yếu Hội thảo Quốc tế “Ngôn ngữ học và Việt Nam học trong kỷ nguyên mới - Thách thức và cơ hội”, trang 121-132, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.

INFORMATION ON MASTER’S THESIS

1. Full name : LI LILIN                                     2. Sex: Female

3. Date of birth: 01/01/2001                               4. Place of  birth: Yunnan, China

5. Admission decision number: No.6998/QĐ-XHNV Dated 18/12/2024, issued by the Rector of the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi.

6. Changes in academic process: None

7. Official thesis title: Conceptual metaphors of red in Vietnamese and Chinese in press materials from 2020 to 2025

8. Major: Vietnamese Studies 

9. Code: 8310630

10. Supervisors: 

Dr. Bui Duy Duong - University of Social Sciences and Humanities (USSH)

(Full name, academic title and degree)

11. Summary of the findings of the thesis: 

The thesis constructed and analyzed two corpora drawn from Nhân Dân Newspaper and People’s Daily during the period 2020–2025, identifying 900 cases of conceptual metaphors of red in the Vietnamese corpus and 12,231 cases in the Chinese corpus. Based on contextual analysis, the thesis identified 21 target domains and 18 conceptual metaphor models in the Vietnamese corpus, and 25 target domains and 19 models in the Chinese corpus. The findings show that the conceptual metaphors of red in the two corpora share certain common foundations while also displaying clear asymmetries. The most notable similarities are found in the domains of history and revolution, political values, boundaries, and warning. However, the Vietnamese corpus is characterized more prominently by the association of historical and revolutionary values with spaces, places, and certain social practices, whereas the Chinese corpus places greater emphasis on the inheritance of revolutionary values, social salience, governance boundaries, and states of prosperity and success. The thesis further demonstrates that these differences are related not only to the meanings of “đỏ/红” but also to mapping mechanisms, perceptual experience, historical and social contexts, cultural conventions, and the characteristics of journalistic discourse.

12. Practical applicability, if any: 

The research findings may serve as a reference for exploring linguistic and cultural characteristics of Vietnam in comparison with China.

13. Further research directions, if any: 

Future research may expand and better balance the Vietnamese and Chinese corpora, while further examining conceptual mapping mechanisms and the historical and cultural factors shaping the meanings of red.

14. Thesis-related publications: Bùi Duy Dương and Li LiLin, “CONCEPTUAL METAPHORS OF THE COLOR RED IN VIETNAMESE: EVIDENCE FROM NHÂN DÂN NEWSPAPER (2020–2025)”, in Linguistics and Vietnamese Studies in the New Era: Challenges and Opportunities, Proceedings of the International Conference, pp. 121–132. Vietnam National University Press, Hanoi.