TTLV: Chợ nông thôn - một không gian công cộng cho sự hình thành dư luận xã hội

Thông tin luận văn "Chợ nông thôn – một không gian công cộng cho sự hình thành dư luận xã hội (Nghiên cứu trường hợp chợ Mai Trang và chợ Mộc, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An)" của HVCH Nguyễn Thị Bích Thuỷ, chuyên ngành Xã hội học. 1. Họ và tên học viên: Nguyễn Thị Bích Thuỷ 2. Giới tính: Nữ 3. Ngày sinh 02/07/1986 4. Nơi sinh: Nghệ An 5. Quyết định công nhận học viên số: 1528/QĐ-XHNV-KH&SĐH ngày 14/10/2009 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. 6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Không 7. Tên đề tài luận văn: “Chợ nông thôn – một không gian công cộng cho sự hình thành dư luận xã hội” (Nghiên cứu trường hợp chợ Mai Trang và chợ Mộc, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An). 8. Chuyên ngành: Xã hội học; Mã số: 60 31 30 9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Quý Thanh, Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục, Đại học quốc gia Hà Nội. 10. Tóm tắt các kết quả của luận văn: Nghiên cứu đã chỉ ra đặc điểm, thành phần người dân tham gia vào quá trình trao đổi, thảo luận ở chợ nông thôn; các chủ đề mà người dân quan tâm, thảo luận; nguồn thông tin cho các thảo luận; tác động của truyền thông đại chúng đối với quá trình hình thành dư luận xã hội. Đặc biệt, nghiên cứu đã đưa ra mô hình, con đường lan truyền của một số vấn đề xã hội cụ thể giữa các cá nhân thông qua giao tiếp, thảo luận tại chợ tạo thành ý kiến chung và tạo cơ sở hình thành nên dư luận xã hội. Tìm hiểu chợ nông thôn với tư cách là không gian công cộng cho sự hình thành dư luận xã hội thì hầu như chưa có nghiên cứu nào ở Việt Nam đề cập đến. Đây chính là điểm mới của nghiên cứu. Nhìn chung, ở chợ Mai Trang và chợ Mộc có sự khác nhau về đặc điểm chủ thể của dư luận xã hội, cụ thể là về giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn. Giữa nam và nữ có sự quan tâm khác nhau tới các vấn đề thảo luận, sự trao đổi ở chợ, sự khác biệt này ở chợ Mai Trang rõ rệt hơn so với chợ Mộc. Những người có độ tuổi càng cao càng có sự quan tâm tới các vấn đề sức khoẻ, y tế. Những người có trình độ học vấn cao thường quan tâm tới các vấn đề chính trị trong nước, chính trị quốc tế, còn những người có trình độ học vấn thấp hơn thì thường quan tâm tới những sự kiện xảy ra trong xóm làng hay vấn đề văn hoá lối sống. Khách thể của dư luận xã hội ở hai chợ có một số nét khác nhau. Người dân ở chợ Mai Trang quan tâm nhiều hơn tới các vấn đề chính trị, còn người dân ở chợ Mộc lại quan tâm nhiều hơn tới các vấn đề về sự kiện trong xóm làng hay văn hoá lối sống. Sự trao đổi thông tin trong chợ diễn ra phức tạp, có những trường hợp cá nhân tiếp nhận thông tin không phải trực tiếp từ người nắm giữ thông tin mà vô tình họ nghe được, rồi họ lại nói chuyện, trao đổi với những người khác. Trong nhiều trường hợp thông tin bị biến đổi khi chuyển tải từ người này qua người khác. Cơ sở hình thành dư luận xã hội chính là từ thực tiễn, từ sự biến đổi của thực tế xã hội, và được phản ánh qua các kênh các khác nhau: phương tiện truyền thông đại chúng, giao tiếp cá nhân, bản thân trực tiếp chứng kiến hay xảy ra trong đời sống gia đình. Như vậy, chợ nông thôn là một không gian công cộng đặc biệt quan trọng của xã hội nông thôn. Mỗi một cá nhân trong môi trường chợ nông thôn được tự do bày tỏ quan điểm của mình về vấn đề chung nào đó, sau đó có sự thảo luận xã hội giữa những người mua, người bán hay đúng hơn là những người thường xuyên có mặt ở chợ, cuối cùng sẽ có sự đồng thuận xã hội. Ngoài việc đóng vai trò là tổ chức kinh tế, chợ nông thôn còn thể hiện những nét văn hoá xã hội, ngoài ra nó còn là một trung tâm trao đổi thông tin, giao tiếp giữa các cá nhân với nhau, do đó chợ nông thôn là môi trường thuận lợi tạo điều kiện cho sự hình thành dư luận xã hội. 11. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn: Nghiên cứu tìm hiểu quá trình hình thành dư luận xã hội ở các chợ thuộc khu vực nông thôn tỉnh Nghệ An qua đó kết quả nghiên cứu sẽ giúp cho các nhà nghiên cứu về dư luận xã hội, các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ vai trò, tầm quan trọng của chợ nông thôn trong việc tạo môi trường cho sự giao tiếp, thảo luận, trao đổi thông tin để từ đó hình thành nên những luồng ý kiến thống nhất về một vấn đề xã hội; nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt trong sự hình thành dư luận xã hội ở chợ nông thôn và chợ đô thị, từ đó sẽ có những chính sách thiết thực nhằm định hướng dư luận xã hội đi theo chiều hướng đúng đắn góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương nói riêng và cả nước nói chung. 12. Những hướng nghiên cứu tiếp theo: Không 13. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: Không