TTLV: Nghiên cứu đối chiếu các phương tiện biểu hiện lịch sự trong câu cầu khiến tiếng Việt và tiếng Trung

THÔNG TIN VỀ LUẬN VĂN THẠC SĨ

1. Họ và tên học viên: ZHUANG WAN QIN                    2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 31/08/1999                                                  4. Nơi sinh: Trung Quốc

5. Quyết định công nhận học viên số: 190/QĐ-XHNV Ngày 05 tháng 01 năm 2024 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Không

7. Tên đề tài luận văn: Nghiên cứu đối chiếu các phương tiện biểu hiện lịch sự trong câu cầu khiến tiếng Việt và tiếng Trung

8. Chuyên ngành: Việt Nam học;       Mã số: 8310630

9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Thùy Chi, Khoa Ngôn ngữ học, Tiếng Việt và Việt Nam học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

10. Tóm tắt các kết quả của luận văn: 

Luận văn đã đối chiếu, phân tích một cách hệ thống các phương thức biểu đạt lịch sự trong câu cầu khiến tiếng Việt và tiếng Trung, tập trung vào hai phương tiện ngôn ngữ chính là động từ tình thái và tiểu từ tình thái cuối câu. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong cả hai ngôn ngữ, việc sử dụng các phương tiện này không chỉ giúp giảm nhẹ sắc thái mệnh lệnh mà còn góp phần duy trì sự hài hòa trong giao tiếp, thể hiện sự tôn trọng và quan tâm giữa người nói và người nghe.Các động từ tình thái như có thể, nên, muốn và 可以,应该/应当,要 đều đóng vai trò làm mềm câu cầu khiến, chuyển hướng từ mệnh lệnh trực tiếp sang lời khuyên và đề nghị mang tính thuyết phục và lịch sự. Trong khi đó, các tiểu từ như ạ, nhé, đi và 吧,啊,嘛 giúp điều tiết cảm xúc, tạo nên sắc thái thân mật, tự nhiên và phù hợp với chuẩn mực văn hóa của mỗi dân tộc. Qua những phân tích này, luận văn đã chỉ ra rằng: tuy tiếng Việt và tiếng Trung có những điểm tương đồng trong cơ chế lịch sự – cùng hướng đến việc bảo vệ “thể diện” và duy trì quan hệ hài hòa, nhưng vẫn mang những đặc trưng riêng gắn với nền văn hóa của mỗi nước. Sự khác biệt ấy phản ánh quan niệm xã hội, cách ứng xử và giá trị nhân văn đặc thù của hai dân tộc, góp phần làm sáng tỏ mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa trong giao tiếp Việt – Trung hiện nay.

11. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: Không có

INFORMATION ON MASTER’S THESIS

1. Full name : ZHUANG WAN QIN                 2. Sex: Female

3. Date of birth: 31/08/1999                               4. Place of birth: China

5. Admission decision number: 190/QĐ-XHNV Dated 05/01/2024

6. Changes in academic process: 

7. Official thesis title: A comparative study of politeness expressions in Vietnamese and Chinese imperative sentences

8. Major: Vietnamese Studies                             Code: 8310630

9. Supervisors: Dr. Phạm Thùy Chi, Faculty of Department of Linguistics, Vietnamese Language and Vietnamese Studies, University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi

10. Summary of the findings of the thesis:

The thesis conducts a systematic comparative analysis of the means of expressing politeness in imperative sentences in Vietnamese and Chinese, focusing on two main linguistic devices: modal verbs and sentence-final particles. The research results show that in both languages, the use of these devices not only helps to soften the imperative tone but also contributes to maintaining harmony in communication, expressing respect and consideration between the speaker and the listener. Modal verbs such as có thể, nên, muốn in Vietnamese and 可以, 应该/应当, 要 in Chinese play the role of softening imperative sentences, shifting them from direct commands to persuasive and polite suggestions or advice. Meanwhile, sentence-final particles such as ạ, nhé, đi in Vietnamese and 吧, 啊, 嘛 in Chinese help regulate emotion, creating a tone that is intimate, natural, and consistent with the cultural norms of each nation.Through these analyses, the thesis points out that although Vietnamese and Chinese share certain similarities in their politeness mechanisms—both aiming to protect “face” and maintain interpersonal harmony, they also possess distinctive cultural features. These differences reflect each nation’s social concepts, behavioral patterns, and humanistic values, thereby shedding light on the close relationship between language and culture in contemporary Vietnamese–Chinese communication.

11. Thesis-related publications: None