TTLV: Nghiên cứu so sánh thế giới nghệ thuật trong thơ Hồ Xuân Hương (Việt Nam) và Tiết Đào (Trung Quốc)

THÔNG TIN VỀ LUẬN VĂN THẠC SĨ

1. Họ và tên học viên: XIAO HAOHUI                                   2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 20/11/2000                                                         4. Nơi sinh: Trung Quốc

5. Quyết định công nhận học viên số: 190/QĐ-XHNV ngày 05/01/2024 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Căn cứ Quyết định Về kéo dài thời gian học tập của học viên cao học số: 8525/QĐ-XHNV ngày 03 tháng 12 năm 2025, của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, thời gian kéo dài từ ngày 06/01/2026 đến ngày 05/07/2026 

7. Tên đề tài luận văn: Nghiên cứu so sánh thế giới nghệ thuật trong thơ Hồ Xuân Hương (Việt Nam) và Tiết Đào (Trung Quốc)

8. Chuyên ngành: Việt Nam học                                                 9. Mã số: 8310630

10. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Lê Thị Thanh Tâm, Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

11. Tóm tắt các kết quả của luận văn: Luận văn nghiên cứu so sánh thế giới nghệ thuật trong thơ của hai nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương (Việt Nam) và Tiết Đào (Trung Quốc) về hai khía cạnh: đặc trưng nghệ thuật và quan niệm nghệ thuật về con người. Luận văn đã sử dụng các phương pháp văn bản học, phân tích thi pháp học và phân tích nghiên cứu so sánh.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù cả hai nhà thơ đều sống trong bối cảnh xã hội phong kiến chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho giáo, nhưng thế giới nghệ thuật của họ lại thể hiện hai lộ trình thẩm mỹ khác biệt: Hồ Xuân Hương đi con đường với ngôn ngữ thẳng thắn, ẩn dụ thân thể và giọng điệu trào phúng, trong khi Tiết Đào đi con đường với hệ thống điển cố tinh tế, phong cách hàm súc và sự dung hòa Tam giáo.

Về nghệ thuật tu từ và biểu tượng thẩm mỹ, Hồ Xuân Hương sử dụng cách chơi chữ, lấy đồ vật tượng trưng cho con người và điển cố để đặc tính song quan giữa chữ Nôm và chữ Hán để tạo nên tính đa nghĩa, tính mơ hồ đầy sức ám gợi, và sử dụng những hình tượng gần gũi với đời sống dân gian để vừa miêu tả vẻ đẹp thân thể nữ giới, để phê phán lễ giáo phong kiến và thể hiện khát vọng con người mãnh liệt. Trong khi Tiết Đào dựa trên nền tảng thi pháp cổ điển văn hóa Hán với các điển cố từ những kinh điển Trung Quốc, xây dựng một thế giới hình tượng văn nhân tao nhã qua các biểu tượng, qua đó ẩn chứa nỗi niềm của người phụ nữ không được bày tỏ trực tiếp, cùng với sự thiếu tốn về quyền tự chủ của người phụ nữ ở thời ấy.

Về quan niệm nghệ thuật của con người, luận văn chỉ ra rằng cả hai nhà thơ đều lấy thơ ca làm nơi nương tựa để biểu hiện ra cái “chân” trong tâm hồn và kiến tạo cái “đẹp” cho cuộc sống, nhưng Hồ Xuân Hương mạnh dạn tuyên ngôn quyền năng của thân thể nữ giới, xác nhận dục vọng là nguồn sống chính đáng và sự khao khát hạnh phúc là quyền cơ bản của con người, trở thành người phụ nữ chủ động về việc sáng tạo nghệ thuật. Tiết Đào, với thân phận ca kỹ và hoàn cảnh sống đặc thù, thể hiện cái “chân” qua sự kiên trì giữ gìn nhân cách và phẩm giá trong khuôn khổ trật tự sĩ phu, đồng thời dùng những vần thơ hàm súc, những cuộc xướng họa với giới quyền quý để âm thầm khẳng định vị thế và tài năng của mình, tạo nên một diện mạo nữ quyền vừa mềm mỏng vừa kiên định.

Tóm lại, luận văn khẳng định rằng cả Hồ Xuân Hương và Tiết Đào đều là những đại diện xuất sắc cho tiếng nói nữ quyền trong văn học trung đại Đông Á. Sáng tác của họ không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị thẩm mỹ cao, mà còn là những văn bản diễn ngôn phản ánh sự đấu tranh giành quyền tự do ngôn thuyết và khẳng định phẩm giá con người của nữ giới trong xã hội nam quyền. Nghiên cứu so sánh này đã góp phần cho khoảng trống trong việc đối sánh trực tiếp hai nữ thi sĩ, đồng thời mở ra một hướng tiếp cận mới cho việc nghiên cứu lịch sử văn học nữ Đông Á.

12.Khả năng ứng dụng trong thực tiễn: Dùng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên các ngành Việt Nam học, Đông phương học, Tiếng Việt và Văn học Việt Nam

13. Những hướng nghiên cứu tiếp theo: Nghiên cứu so sánh thi học đối với dòng văn học nữ Đông Á 

14. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: không có 

INFORMATION ON MASTER’S THESIS

1. Full name: XIAO HAOHUI                                          2. Sex: Female

3. Date of birth: 20/11/2000                                        4. Place of birth: China 

5. Admission decision number: 190/QĐ-XHNV dated 05/01/2024, issued by the Rector of the University of Social Science and Humanities, Vietnam National university, Hanoi

6. Changes in academic process: According to Decision No. 8525/QĐ-XHNV dated 03 December 2025, issued by the Rector of the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi, on the extension of the study period for the master’s student, the study period has been extended from 06 January 2026 to 05 July 2026

7. Official thesis title: Comparative study of the artistic worlds in the poetry of Ho Xuan Huong (Vietnam) and Xue Tao (China)

8. Major: Vietnamese Studies                                              9. Code: 8310630

10. Supervisors: Assoc. Prof. Dr. Lê Thị Thanh Tâm, Faculty of Linguistics and Vietnamese Studies, University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi

11. Summary of the findings of the thesis: This thesis is a comparative study of the artistic worlds in the poetry of two female poets, Hồ Xuân Hương (Vietnam) and Xue Tao (China), focusing on two aspects: artistic characteristics and the artistic conception of humanity. The thesis employs methods of textual analysis, poetic analysis, and comparative study.

The research findings show that although both poets lived in a feudal social context profoundly shaped by Confucianism, their artistic worlds exhibit two distinct aesthetic trajectories: Hồ Xuân Hương’s path is characterized by direct language, corporeal metaphors, and a satirical tone, while Xue Tao’s path is defined by a refined system of classical allusions, a succinct and allusive style, and the harmonization of the Three Teachings (Confucianism, Buddhism, and Taoism).

In terms of rhetorical art and aesthetic symbols, Hồ Xuân Hương employs wordplay, the use of everyday objects as symbols for the human body, and classical allusions, exploiting the dual semantic interplay between Nôm and Chinese characters to generate polysemy and richly suggestive ambiguity. She also draws on imagery rooted in folk life to simultaneously depict the beauty of the female body, critique feudal rites, and articulate an intense affirmation of human desire. In contrast, Xue Tao works from the classical poetics of Han culture, using allusions drawn from the Chinese canonical tradition to construct an elegant world of literati imagery through symbols. Within this world, she subtly inscribes the private sorrows of a woman denied direct expression, alongside the profound lack of female autonomy in that era.

Regarding the artistic conception of humanity, the thesis points out that both poets turned to poetry as a sanctuary for expressing the “true” within the soul and for constructing the “beautiful” in life. However, Hồ Xuân Hương boldly proclaimed the power of the female body, affirmed desire as a legitimate source of vitality and the longing for happiness as a fundamental human right, thereby becoming a woman who took active control of her own artistic creation. Xue Tao, as a courtesan living under distinctive circumstances, manifested the “true” through the steadfast preservation of her character and dignity within the framework of the scholar-gentry order, while simultaneously using allusive verses and poetic exchanges with the elite to silently assert her position and talent, crafting a visage of feminine agency that is both gentle and resolute.

In conclusion, the thesis affirms that both Hồ Xuân Hương and Xue Tao are outstanding representatives of the feminist voice in pre-modern East Asian literature. Their works are not only artistic creations of high aesthetic value, but also discursive texts that reflect the struggle for freedom of speech and the affirmation of women’s human dignity within a patriarchal society. This comparative study has contributed to filling the gap in the direct comparison of these two female poets, while simultaneously opening up a new approach to the study of the history of East Asian women’s literature.

12. Practical applicability, if any: To be used as reference material for students in the fields of Vietnamese Studies, Oriental Studies, Vietnamese Language and Vietnamese Literature.

13. Further research directions, if any: A comparative study of poetics in East Asian women's literature.

14. Thesis-related publications: none