TTLV: Thơ Nguyễn Khoa Điềm nhìn từ góc độ tư duy nghệ thuật

Thông tin luận văn "Thơ Nguyễn Khoa Điềm nhìn từ góc độ tư duy nghệ thuật" của HVCH Lại Thị Hương, chuyên ngành Văn học Việt Nam. 1. Họ và tên học viên: Lại Thị Hương 2. Giới tính: Nữ 3. Ngày sinh: 20/03/1984 4. Nơi sinh: Hà Nam 5. Quyết định công nhận học viên số: 2551/2007/QĐ-XHNV-KH&SĐH, Ngày 02 tháng 11 năm 2007 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. 6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Không 7. Tên đề tài luận văn: Thơ Nguyễn Khoa Điềm nhìn từ góc độ tư duy nghệ thuật 8. Chuyên ngành: Văn học Việt Nam; Mã số: 60.22.34 9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Bá Thành, Khoa Văn học, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội 10. Tóm tắt các kết quả của luận văn: Với đề tài “Thơ Nguyễn Khoa Điềm” nhìn từ góc độ tư duy nghệ thuật, chúng tôi đã đưa ra một hướng nghiên cứu mới về thơ Nguyễn Khoa Điềm, nhằm tìm hiểu một cách sâu sắc và toàn diện về thơ ông. Chúng ta đã từng thấy nhiều công trình nghiên cứu thơ Nguyễn Khoa Điềm, nhưng trên thực tế chưa có ai tiếp cận thơ Nguyễn Khoa Điềm dưới góc độ tư duy nghệ thuật. Trong luận văn này, chúng tôi tập trung nghiên cứu thơ Nguyễn Khoa Điềm và những vấn đề có ý nghĩa nhận thức luận của ông dưới góc độ tư duy nghệ thuật, đây là một hướng tiếp cận mới. Chúng tôi sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp nghiên cứu: phân tích, thống kê, so sánh… để tìm hiểu thơ ông. Chương 1: Chúng tôi đi sâu nghiên cứu “Một số vấn đề lí luận về tư duy thơ và quá trình sáng tác thơ của Nguyễn Khoa điềm”. Trong chương này chúng tôi tập trung nghiên cứu: các khái niệm về tư duy, tư duy nghệ thuật, tư duy thơ… nhằm làm tiền đề tìm hiểu sâu về thơ Nguyễn Khoa Điềm. Từ quá trình sáng tác và quan niệm thơ của Nguyễn Khoa Điềm chúng ta sẽ hiểu rõ hơn về thơ ông, về khuynh hướng thơ mà ông đang theo đuổi. Nguyễn Khoa Điềm sáng tác theo cảm hứng và bộc lộ đến tận cùng những xúc cảm trong sâu thẳm trái tim mình. Nguyễn Khoa Điềm luôn xác định văn học là phục vụ cuộc sống, phục vụ kháng chiến, những vần thơ của ông là minh chứng hùng hồn cho điều đó. Chương 2: chúng tôi đi sâu nghiên cứu cái tôi trữ tình và một số biểu tượng đặc sắc trong thơ Nguyễn Khoa Điềm. Cái tôi của Nguyễn Khoa Điềm có nhiều điểm khác biệt so với cái tôi của những nhà thơ khác. Nguyễn Khoa Điềm bộc lộ một cái tôi yêu say mê nhưng tỉnh táo. Hai thái cực đó trong tình yêu thực sự là không hề dễ dàng khi dung hoà, nhưng Nguyễn Khoa Điềm đã làm được. Nguyễn Khoa Điềm đồng thời bộc lộ một cái tôi chiến sĩ, cái tôi công dân hết sức rõ nét. Ông luôn ý thức rõ vai trò quan trọng của mình đối với độc lập tự do của tổ quốc. Cái tôi ấy là một chiến sĩ ngoan cường và bao phen vào sinh ra tử vì tổ quốc. Nguyễn Khoa Điềm viết về tình đồng chí đồng đội bằng cả trái tim và bằng sự từng trải. Cái tôi ấy còn rung động sâu sắc trước tinh thần chiến đấu quên mình của những người mẹ, người em trong kháng chiến. Nguyễn Khoa Điềm cũng đồng thời bộc lộ một cái tôi nặng lòng với Huế - miền quê ông sinh ra, lớn lên và khi từ giã chính trường lại trở về với Huế. Huế đẹp và buồn được tái hiện rõ trong thơ Nguyễn Khoa Điềm. Tài năng sáng tạo của Nguyễn Khoa Điềm được bộc lộ qua những biểu tượng đặc sắc trong thơ ông. Những biểu tượng: “máu”, “lửa”, “sắc đỏ”, “mặt đường khát vọng”, “cõi lặng”… là những sáng tạo riêng của Nguyễn Khoa Điềm cho nền thi ca Việt Nam. Để bộc lộ chiến tranh khốc liệt, ông đã lựa chọn những biểu tượng có sức gợi mạnh mẽ: “máu”, “lửa”, “sắc đỏ”… Biểu tượng “cõi lặng” mà không bình lặng, ta vẫn thấy cuộn lên những đợt sóng dâng trào của những nỗi niềm day dứt khôn nguôi. Chương 3: Chúng tôi tập trung đi sâu nghiên cứu những sáng tạo của Nguyễn Khoa Điềm trong các thể thơ và trường ca. Trong trường ca, chúng ta thấy rõ Nguyễn Khoa Điềm đã rất thành công, mặc dù chỉ sáng tác một trường ca “Mặt đường khát vọng” nhưng ông đã đem đến cho người đọc những ấn tượng không thể phai nhoà. Trong trường ca ông đã sử dụng những cụm từ, những từ hết sức đời thường để bộc lộ một cách nhìn hiện thực hết sức toàn diện và sâu sắc, điều đó không phải ai cũng làm được. Trong thơ tự do ông để cảm xúc của mình tuôn trào tưởng như dòng thác bất tận. Trong thơ lục bát ông sáng tạo trong cách ngắt nhịp, vắt dòng… Tất cả những sáng tạo ấy đã góp phần bộc lộ một cách rõ nhất những ý tưởng, và những xúc cảm trong từng câu chữ của bài thơ. Luận văn của chúng tôi đã cố gắng chỉ ra một cách chi tiết, cụ thể những đặc sắc, những sáng tạo trong thi ca của Nguyễn Khoa Điềm từ nội dung đến hình thức… Tất cả được nhìn dưới góc nhìn tư duy nghệ thuật, đó là một hướng tiếp cận sâu sắc, toàn diện và mới mẻ để khai thác những thành tựu thơ Nguyễn Khoa Điềm. 11. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn: mở ra một hướng tiếp cận mới cho thơ, tiếp cận dưới góc nhìn tư duy nghệ thuật. 12. Những hướng nghiên cứu tiếp theo (nếu có): không 13. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: Hiện chưa có công trình nghiên cứu nào liên quan đến luận văn