Chuyện NHÀ, chuyện YÊU trong thời đại số

Khi Chuyện Nhà, chuyện Yêu hoá số
Hướng tới kỷ niệm Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, sáng ngày 23/6/2025, được sự cho phép của Công đoàn Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội,  Công đoàn Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông tổ chức buổi Tọa đàm: “Chuyện NHÀ, chuyện YÊU trong thời đại số”. Chương trình có sự tham dự của ThS. Vũ Thị Thu Hằng – Ủy viên Thường vụ Công đoàn Trường, TS. Nguyễn Thị Thuý Hằng – Chủ tịch Công đoàn Viện, và PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền – Phó Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông cùng đông đảo giảng viên, sinh viên, học viên của Nhà trường. Hai diễn giả của chương trình là TS. Khuất Thu Hồng – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (ISDS) và TS. Nguyễn Kiều Nga – Giảng viên Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông. Với chuyên môn sâu trong các lĩnh vực xã hội học, tâm lý học và truyền thông, hai diễn giả đã mang đến không khí ấm áp, cởi mở và lắng sâu, những góc nhìn giàu chiều sâu, thu hút sự quan tâm của cán bộ, giảng viên, học viên và sinh viên.  Phát biểu khai mạc chương trình, PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền – Phó Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông – nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của “chuyện nhà, chuyện yêu” trong đời sống mỗi người.

PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền cũng khéo léo đặt “hơi thở của thời đại số” vào câu chuyện yêu thương hiện đại, nơi công nghệ len lỏi vào từng khoảnh khắc, từng mối quan hệ – vừa mang lại tiện ích, vừa đặt ra những thử thách mới. 

“Chuyện Nhà, chuyện Yêu là những vấn đề muôn thuở của nhân loại, xuất hiện trong thơ ca, trong văn học, trong nghệ thuật – đặc biệt là trong báo chí và truyền thông. Và trên hết, đó là câu chuyện riêng mỗi ngày của chính chúng ta.” PGS. TS Nguyễn Thị Thanh Huyền tâm sự.
ThS. Vũ Thị Thu Hằng – Ủy viên Thường vụ Công đoàn Trường chia sẻ: “Những câu chuyện được chia sẻ tuy nhỏ, nhưng lại mang ý nghĩa không hề nhỏ. Trong thời đại công nghệ phát triển, những mối liên hệ trong gia đình dường như có phần lỏng lẻo hơn. Nếu chúng ta không biết kết nối, vun vén thì gia đình sẽ mất đi chất kết dính như bản chất vốn có của nó.”

Yêu thương không thể là điều… tự nhiên
Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu xã hội học, TS. Khuất Thu Hồng đã mang đến những phân tích sâu sắc về sự thay đổi trong đời sống tình cảm và cấu trúc gia đình hiện đại. Trong kỷ nguyên công nghệ số, khi con người có xu hướng tìm đến các thiết bị thông minh nhiều hơn là đối thoại trực tiếp, những giá trị yêu thương, thấu hiểu, sẻ chia cũng dần bị rạn nứt.
Cô cảnh tỉnh rằng: công nghệ không phải nguyên nhân của sự xa cách, mà chính cách chúng ta lựa chọn sử dụng công nghệ mới quyết định chất lượng mối quan hệ. “Nhiều người đang vô tình lấy công nghệ làm lý do biện minh cho sự lãng quên những điều thân thuộc xung quanh mình.”

TS. Khuất Thu Hồng nhấn mạnh: “Ai trong chúng ta cũng là một thành viên của gia đình nào đó: có thể là gia đình đầy đủ, gia đình khuyết, gia đình cùng một giới – xu hướng. Nhưng tất cả chúng ta đều cần chia sẻ, thấu hiểu và yêu thương.” “Yêu là bản năng, nhưng học cách yêu – học cách thấu hiểu, lắng nghe, bao dung – mới là bản lĩnh.”
Tình yêu, theo cô, không tự nhiên mà bền chặt. Nó cần được vun đắp, rèn luyện như bất kỳ kỹ năng nào – nhất là trong thời đại mà những biểu hiện quan tâm chân thành rất dễ bị “bỏ lỡ” giữa biển thông báo, tin nhắn, và guồng quay tất bật của đời sống số.
“Tảng lờ” – một từ khóa đau đáu
TS. Nguyễn Kiều Nga – Giảng viên Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông – mang tới buổi chia sẻ một trường nghĩa học thuật kết hợp với trải nghiệm tâm lý, đi kèm các số liệu và trích dẫn sâu sắc. Trong phát biểu của mình, cô lưu ý: “Nhiều khi chúng ta là nạn nhân của sự tảng lờ của chính người bạn đời, của một người đồng nghiệp… Nhưng có lẽ chúng ta quên mất rằng, chính chúng ta cũng là nguyên nhân dẫn đến một sự tảng lờ khác.”
Theo cô, con người hiện đại đang dần “kỹ thuật hóa” sự vô tình: chúng ta sử dụng công nghệ như một cái cớ hợp lý để né tránh các tương tác cảm xúc. Những tin nhắn ngắn, những bữa cơm thiếu đối thoại hay việc “chúi vào màn hình” là biểu hiện cho thấy các giá trị thân quen đang bị bỏ quên.

TS. Nguyễn Kiều Nga đã khơi mở sự chữa lành nho nhỏ qua hoạt động Lắng sâu khoảnh khắc hay “Trái tim hồng”, nơi mỗi người trao tặng một thông điệp yêu thương cho người thân yêu của mình.

 

Buổi chia sẻ là nơi giao thoa của cảm xúc từ sự lắng đọng đến tiếng cười, từ sự thấu cảm đến những giọt nước mắt. Các diễn giả, khách mời, sinh viên đã cùng nhau kể những câu chuyện rất riêng, nhưng hóa ra lại rất chung – về yêu thương, về khoảng cách, về sự đồng hành và sự quên lãng.

Không cần những tuyên ngôn lớn lao, chỉ một vài khoảnh khắc lắng đọng cũng đủ để mỗi người chạm đến điều quan trọng. Từ những câu chuyện đời thường đến những luận điểm học thuật, tất cả đều dẫn về một điều: công nghệ không làm mất đi các giá trị của gia đình và tình yêu, nếu con người biết dùng nó như một nhịp cầu thay vì một rào chắn.
Trong thế giới “số hóa” từng góc đời sống, vấn đề không nằm ở công nghệ, mà ở cách mỗi người lựa chọn sống cùng nó – vô cảm hay trọn vẹn, xa cách hay đồng hành. Và ở đó, chuyện nhà, chuyện yêu vẫn cần được giữ gìn như một giá trị gốc rễ – đủ mềm để lay động, đủ mạnh để kết nối. Nắm trong tay thế hệ trẻ hôm nay là cả công nghệ lẫn cảm xúc. Giữ được chuyện nhà – chuyện yêu, chính là giữ lấy nền móng cho một xã hội nhân văn.