Thảo luận các vấn đề về tác động và triển vọng của yếu tố phi vật chất trong quan hệ quốc tế

Khẳng định vai trò của Trường ĐH KHXH&NV trong nghiên cứu và góp phần giải quyết các vấn đề quốc tế

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN, nhấn mạnh rằng quan hệ quốc tế đang trải qua những biến chuyển sâu sắc, khi cạnh tranh giữa các quốc gia không chỉ diễn ra trên phương diện quân sự, kinh tế hay công nghệ mà ngày càng thể hiện rõ qua tri thức, giá trị, bản sắc, uy tín và khả năng định hình diễn ngôn.

Theo Phó Hiệu trưởng, nghiên cứu tác động của các yếu tố phi vật chất cần tập trung vào ba vấn đề cốt lõi: hoàn thiện cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu; nhận diện những cơ chế tác động mới trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo; đồng thời đề xuất các luận cứ và khuyến nghị chính sách góp phần nâng cao năng lực đối ngoại, sức mạnh mềm và vị thế quốc tế của Việt Nam.

Đặc biệt, PGS.TS Đặng Thị Thu Hương khẳng định, giới nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn không chỉ có nhiệm vụ giải thích những biến đổi của thế giới mà còn cần cung cấp luận cứ khoa học để Việt Nam chủ động thích ứng, bảo vệ lợi ích quốc gia và đóng góp tích cực vào hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới.

Với tư cách là cơ sở đào tạo và nghiên cứu hàng đầu về khoa học xã hội và nhân văn, Trường ĐH KHXH&NV luôn coi trọng thúc đẩy các nghiên cứu có chiều sâu lý luận, gắn với những vấn đề lớn của đất nước và những chuyển động của thời đại.

Thông qua Hội thảo và chuỗi hoạt động thuộc Diễn đàn Nhân văn Mùa thu 2026, Nhà trường tiếp tục thúc đẩy đối thoại học thuật liên ngành, kết nối các học giả trong nước và quốc tế, gắn kết tri thức hàn lâm với thực tiễn hoạch định chính sách, qua đó khẳng định vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong nhận diện, lý giải và góp phần giải quyết những vấn đề lớn của thời đại.

Thảo luận những vấn đề đang được quan tâm trong quan hệ quốc tế hiện nay

Hội thảo tập trung làm rõ vai trò của các yếu tố phi vật chất trong quan hệ quốc tế, từ văn hóa, bản sắc, uy tín quốc gia, niềm tin đến pháp luật quốc tế và dư luận; đồng thời thảo luận những vấn đề đặt ra trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, chuyển đổi số và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Các tham luận tại Hội thảo tiếp cận những vấn đề quốc tế từ nhiều góc độ lý luận và thực tiễn.

Trong tham luận “Các yếu tố phi vật chất trong định hình ngoại giao kiến tạo của Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới”, PGS.TS. Thái Văn Long phân tích vai trò của tư tưởng ngoại giao, bản sắc văn hóa, uy tín quốc gia, tri thức và năng lực đổi mới sáng tạo trong việc bổ trợ sức mạnh vật chất, mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế Việt Nam. Tham luận xem xét ba trường hợp thực tiễn gồm quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc và ngoại giao văn hóa, từ đó đề xuất những hàm ý chính sách.

TS. Vũ Thị Anh Thư, Khoa Chính trị và Quốc tế học, Trường ĐH KHXH&NV, trình bày tham luận “Pháp luật quốc tế như một nguồn lực phi vật chất trong quan hệ quốc tế: Tác động và triển vọng qua trường hợp Biển Đông”. Tham luận đặt ra vấn đề về cách thức các quốc gia huy động pháp luật quốc tế như một nguồn lực phi vật chất, đồng thời nhấn mạnh rằng pháp luật quốc tế có vai trò quan trọng nhưng không tự động tạo ra ảnh hưởng trong quan hệ quốc tế.

Với tham luận “Dư luận trong quan hệ quốc tế - Nghiên cứu trường hợp quan hệ kinh tế quốc tế ở châu Á - Thái Bình Dương”, Nghiêm Tuấn Hùng đưa ra những hàm ý đối với Việt Nam, nhấn mạnh yêu cầu hội nhập sâu phải đi cùng năng lực quản trị rủi ro, nhận diện phụ thuộc chiến lược, hỗ trợ các nhóm chịu chi phí điều chỉnh, truyền thông chính sách dễ hiểu và tận dụng cơ chế đa phương.

Hội thảo còn lắng nghe tham luận “Phi vật chất & phi lý tính tác động của một số yếu tố phi vật chất tới hoạch định chính sách đối ngoại” của TS. Vũ Vân Anh, Khoa Chính trị và Quốc tế học, Trường ĐH KHXH&NV; và tham luận “ASEAN: Cộng đồng của sự tin cậy” của TS. Lê Lêna, Viện Khoa học Xã hội và Khoa học Tự nhiên, Đại học VinUni.

Một số hình ảnh tại hội thảo:

Tin bài liên quan: 

Phát huy vai trò của văn hóa kiến tạo động lực tăng trưởng quốc gia