Đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam

USSH trân trọng giới thiệu sách mới "Đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam - Từ lí thuyết đến thực tiễn" của tác giả Nguyễn Văn Sửu (TS, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nhân học). Sách gồm 5 chương, 258 trang, do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành.

Lời Nhà xuất bản

Trong những năm gần đây, vấn đề đất đai và đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam đã và đang trở thành một đề tài nóng hổi, được bàn luận sôi nổi trong dư luận xã hội. Nó không chỉ là vấn đề của một ngành, một cấp, của các nhà hoạch định chính sách đất đai mà hơn hết nó là vấn đề thường nhật, có liên hệ trực tiếp đến quyền lợi, sinh kế của nhiều cá nhân, gia đình và của các tầng lớp nhân dân trong xã hội. Cũng vì ý nghĩa và tầm quan trọng đó, nên đất đai đã trở thành một chủ đề quan trọng, lí thú, thu hút sự quan tâm, chú ý của nhiều học giả, của các nhà nghiên cứu thuộc các lĩnh vực khoa học khác nhau.

Cho đến nay, đã có hàng chục cuốn sách, hàng trăm bài nghiên cứu đề cập đến vấn đề đất đai và quá trình đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam. Dù tiếp cận dưới góc độ, khía cạnh nào, phần lớn các nghiên cứu đều đồng thuận ở chỗ: thứ nhất, coi đất đai có giá trị kinh tế và ý nghĩa chính trị đối với các thực thể xã hội và Nhà nước; và thứ hai, đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam từ những năm 80 của thế kỉ XX đã và đang tạo ra một sự chuyển biến quan trọng trong cấu trúc, quan hệ đất đai, góp phần to lớn vào việc phục hồi, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở ra thời kì tự do hoá và thương mại hoá trên nhiều lĩnh vực ở khu vực nông thôn Việt Nam. Tuy nhiên, các công trình này chưa phân tích, đánh giá một cách kĩ lưỡng và có hệ thống những vấn đề về bối cảnh, nguyên nhân, nội dung, hậu quả và tác động của quá trình đổi mới chính sách đất đai trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội. Thực tế đó đặt ra nhiều vấn đề và thách thức cho các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách đất đai ở Việt Nam. Câu hỏi được đặt ra là, phải làm sao có được nhiều nghiên cứu và giải pháp hữu hiệu nhằm giải quyết những đòi hỏi của thực tế, đồng thời dự đoán được xu thế và tác động của quá trình đổi mới chính sách đất đai trong tương lai, qua đó đề ra được một chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đúng đắn, phù hợp với hoàn cảnh và thực tiễn của Việt Nam. Từ hướng gợi mở đó, sau nhiều năm suy tư, trăn trở, TS. Nguyễn Văn Sửu đã cho ra đời cuốn sách "Đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam - Từ lí thuyết đến thực tiễn". Bằng việc kết hợp nhiều cách tiếp cận khác nhau, cuốn sách này đã phân tích quá trình đổi mới chính sách đất đai nói chung, đất nông nghiệp nói riêng vốn được khởi xướng từ những năm 80 của thế kỉ XX và xem xét các tác động của nó đối với một số lĩnh vực như sở hữu, quản lí, quyền tài sản, tiếp cận và sử dụng đất đai, thu hồi quyền sử dụng và chuyển đổi sinh kế nông dân, qua đó tìm hiểu các biến đổi trong cấu trúc và quan hệ đất đai; mối liên hệ giữa hoạch định, thực hiện và đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam; tác động kinh tế, chính trị, xã hội của quá trình này đến nông dân nói riêng và đời sống xã hội nói chung. Tác giả của cuốn sách còn cho thấy hiện đang tồn tại một khoảng cách nhất định giữa lí thuyết và thực tiễn, chính sách và thực hành trong việc hoạch định và thực hiện chính sách đất đai, nhất là với đất nông nghiệp. Chính những vấn đề này đang và sẽ là động lực, nguyên nhân của những điều chỉnh và đổi mới chính sách đất đai trong những năm tiếp theo. Cuốn sách là một tài liệu tham khảo bổ ích, có giá trị cho các nhà nghiên cứu, những người hoạch định chính sách đất đai và đông đảo bạn đọc. Nhà xuất bản và tác giả mong muốn nhận được những ý kiến góp ý của độc giả để hoàn thiện hơn trong những lần xuất bản sau. Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách với bạn đọc.