越南南部港口系统的跨学科研究

出席研讨会的有越南国家大学海事科学学院董事会代表、大学海洋与岛屿研究中心代表、越南历史科学协会代表；越南社会科学院考古研究所、皇城研究所、东南亚研究所、宗教研究所代表；国家历史博物馆代表；国家文化艺术研究院代表；胡志明市社会科学与人文大学代表、前江大学代表、胡志明市理工大学代表、海岸警卫队培训与专业发展中心代表，以及来自全国各地科研院所和大学的众多科学家。

社会科学与人文大学副校长陶清长代表会议组委会和董事会，对越南历史科学协会下属的越南历史研究发展基金的有效支持与合作表示感谢；同时，也对来自中央政府、胡志明市以及南部一些省份的大学、科学院和研究中心的科学家们表示感谢，感谢他们对本次会议表现出的兴趣、撰写论文并参加了会议。

在会议开幕致辞中，越南历史科学协会主席陈德强副教授强调，越南南部港口体系不仅在当地居民的经济文化生活中发挥着极其重要的作用，而且在越南与亚洲及世界其他国家的外交关系和经济交流中也扮演着举足轻重的角色。本次会议汇聚了来自历史学、文化研究、考古学、民族学、国际关系、城市研究等多个领域的众多学者，旨在加深人们对越南南部港口体系在区域和跨区域背景下的理解。

会议组委会共收到27篇论文，作者涵盖了历史学、经济史、考古学、历史地理学、文化研究、文化管理等专业及跨学科领域。除了具有理论价值的综述报告外，会议还收录了许多深入探讨新史料、考古成果以及当地实地调查数据的专题报告。
在研讨会的介绍性概述报告中《越南南部港口系统：作用、结构和特点》阮文金教授系统地分析了越南南部港口体系在各个历史时期的形成和发展（包括形成基础、发展过程、港口经济潜力等），并肯定了越南南部港口体系在与东南亚和亚洲经济区域及空间的贸易活动和外交关系中的作用和地位；阐明了当地社群、海洋文化以及国内外商人群体对越南南部和越南经济复兴的贡献。作者强调：越南南部人民不仅拥有农业传统，而且长期以来都是技艺精湛的工匠。他们还拥有开发海洋的传统和卓越的航海技能。古代各民族充分了解自然条件，利用三角洲、山脉、森林、河流和海洋的自然优势和潜力，在芹苴-龙山文化以及后来的扶南-奥克埃文化中留下了深刻的印记。
16至19世纪，越南东南部和西南部地区以及西南岛屿上，众多经济贸易中心在四大地理区域——河港、河口港、海港和岛屿港——相继形成。在一些贸易港口，例如西贡-嘉定港和河仙港，形成了专门的贸易区域，包括越南人、中国人以及外国人（印度、东南亚、欧洲等）的贸易区；零售和批发贸易区。此外，还有专门用于大米、农产品、海产品、纺织品和丝绸贸易的区域。所有这些都体现了区域和国际贸易的规模和专业化程度。更重要的是，16至19世纪越南南部的经济发展将南部地区融入了越南的整体发展，为增强国家实力、维护国家主权和保持越南民族统一做出了重要贡献。

阮文金教授博士在会议上作了报告。

会议上，科学家们做了很多富有洞见的报告：越南南部港口体系形成的前提和基础。作者：林氏美蓉教授博士；越南南部史前及早期历史时期的文化互动：以西南沿海及岛屿地区的考古遗址为例作者：副教授 Tong Trung Tin 博士和 Le Hai Dang 博士；Nền Chùa 遗址在古代城市 Óc Eo 的贸易活动中的作用。” của PGS.TS Lại Văn Tới; “中国人在越南南部港口商业活动中扮演的角色。” của PGS.TS Dương Văn Huy; “19 世纪后半叶和 20 世纪初的西贡港：潜力和经济地位。” của PGS.TS Nguyễn Mạnh Dũng và TS. Trần Xuân Thanh; “Thương cảng Mỹ Tho Đại Phố” của TS. Nguyễn Phúc Nghiệp – ThS Nguyễn Ngọc Lan Hương; “Thuyền và công xưởng đóng thuyền Gia Định thế kỷ XIX” của PGS.TS Phạm văn Thủy – ThS.NCS Trần Văn Mạnh,…
Trong Hội thảo, có những tham luận của các chuyên gia khảo cổ học, sử học, văn hóa học đã cung cấp những cứ liệu khoa học từ kết quả nghiên cứu thực địa nhằm làm rõ nền tảng kinh tế, văn hóa của cư dân và các thương cảng Nam Bộ. Việc tìm thấy nhiều hiện vật của địa phương khác trong cả nước, hoặc có nguồn gốc từ các quốc gia khác (Nhật Bản, Trung Quốc, Ả Rập, La Mã,…) trong các di chỉ khảo cổ học và nhiều con thuyền đắm ở vùng biển Nam Bộ đã cho thấy khu vực này nằm trong hệ thống giao thương huyết mạch giữa các quốc gia châu Á và liên Á.
Hội thảo đã có nhiều báo cáo được lựa chọn trình bày và ý kiến trao đổi, bình luận sôi nổi. Điều đó cho thấy các nhà khoa học tham dự rất quan tâm đến chủ đề nghiên cứu, vai trò của vùng biển đảo và các thương cảng, trung tâm kinh tế Nam Bộ. Các ý kiến đều thống nhất khẳng định vị thế quan trọng và giá trị lịch sử, kinh tế, văn hóa, an ninh quốc gia của hệ thống cảng biển Nam Bộ không chỉ trong quá khứ, cả hiện tại và tương lai.
Với dẫn chứng là bộ sưu tập hiện vật rất phong phú khai quật tại cá di tích tại vùng biển đảo phía Nam, báo cáo của nhóm tác giả PGS.TS Tống Trung Tín và TS Lê Hải Đăng (Viện Khảo cổ học) đã khẳng định: Qua các nghiên cứu bước đầu đối với hệ thống di tích khảo cổ học biển đảo phía Nam, đến nay các nhà khảo cổ học của Viện Khảo cổ học đã có thể rút ra kết luận ban đầu về tính chất văn hoá của các di tích này: đó là các di tích thuộc văn hoá Sa Huỳnh, loại hình biển đảo phía Nam với các đặc trưng nổi trội của văn hoá Sa Huỳnh từ khu vực miền Trung Việt Nam. Kết quả nghiên cứu hệ thống di tích và di vật khảo cổ học Tiền – sơ sử trên các đảo và quần đảo vùng biển đảo phía Nam đã bổ sung những dấu ấn mới vào bản đồ khảo cổ học Việt Nam, góp phần làm sáng tỏ tiến trình - lịch sử - văn hóa dân tộc mà còn làm sáng tỏ cơ cấu, bản sắc văn hóa Việt Nam, một vấn đề quan trọng trong thời mở cửa, hội nhập và giao thương quốc tế hiện nay.

黎海当博士代表作者团队在会议上作了报告。

从区域文化理论的视角来看，阮志本教授认为，越南南部海洋文化是一个具有诸多独特元素的文化区域。在我国的各个地理区域中，越南南部或许是海洋影响最为集中的地区。目前对越南南部海洋文化的研究尚处于初步阶段，需要开展更加深入、全面的研究！
报告根据对南越海域优势和地理位置的分析指出，南越海域在经济、安全和国防方面具有特别重要的战略意义，拥有诸多发展优势，是全国促进国际交流和吸引外资的重要门户：“在保护南部海域和岛屿地区主权的同时，实现海洋经济的可持续发展”海军陆战队训练和职业发展中心副主任阮清明中校提出了几项在保护国家主权的同时发展海洋经济的解决方案。

阮清明中校在研讨会上发表讲话。

会议闭幕式上，阮文金教授代表组委会高度评价了各位作者严谨细致的研究成果，并指出这些成果提出了许多新观点、新视角和新发现。会议的成功举办得益于越南社会科学与人文大学海洋与岛屿研究中心与越南历史学会越南历史发展基金的紧密合作，以及众多来自考古学、历史学、文化和社会学等不同领域的国内学者的热情参与和认真负责。会议贡献了极其重要的科学数据，展现了对越南南部地区，特别是南部海洋和岛屿地区的全面、深刻和多角度的理解。会议成果必将有助于澄清相关科学论证，并为越南海洋战略的成功实施做出贡献。
阮文金教授还表示：考虑到会议上交流的意见和建议，作者们将完善他们的文章，以便组委会能够编辑出版另一部关于越南南部海港系统的大型著作。基于科研成果和专家见解，本次会议将向越南南部多个地区提出一些建议和指导，内容涉及科研、人员培训（特别是海洋和岛屿研究领域的专家）、文化遗产的管理和保护，以及居民经济文化生活的发展。

研讨会的一些照片。