甚至有人认为,十二年奴役它更接近一部纪录片。去年,好莱坞表彰了……阿尔戈号, cũng là một bộ phim có nội dung rất gần với một sự kiện có thật: điệp vụ giải thoát 6 con tin người Mĩ bị bắt cóc ở Iran. Oscar 2014, 十二年奴役là sự tiếp nối xu hướng đó.

Bộ phim có độ dài 134 phút bám sát gần như từng chi tiết cuốn tự truyện cùng tên, kể về cuộc đời oan khuất, thấm đẫm nước mắt của Solomon Northup (do diễn viên Chiwetel Ejiofor thủ vai), một người đàn ông Mĩ gốc Phi tự do, làm nghề thợ mộc, có tài chơi violon, sống ở NewYork, đã có vợ và 2 con, bất ngờ một ngày kia bị lừa, sau đó bị bắt cóc và đem bán cho các ông chủ đồn điền ở miền Nam, tiểu bang Lousiana, nước Mĩ. Từ một người tự do, chỉ vì một chút sơ suất, sau một đêm Northup đã bị biến thành nô lệ. Anh bị bán cho hết ông chủ này đến ông chủ kia, mà không hề được phép tự bào chữa cho mình. Đạo luật hà khắc của nước Mĩ hồi ấy cho phép những ông chủ da trắng có thể đối xử với bầy nô lệ da đen của mình như những con vật không hơn không kém, đánh đập họ một cách dã man, sẵn sàng giết chết họ bất cứ lúc nào với bất kì lí do “lãng xẹt” nào. Chịu sự đày đọa trong suốt 12 năm, may mắn Northup tình cờ gặp được một người đàn ông da trắng tốt bụng gốc Canada, Bass (do Brad Pitt thủ vai), nhờ lòng tốt của ông, anh mới được trao trả tự do. Thế nhưng, những người đồng bào của anh, “những con vật đen” ở thời điểm ấy vẫn còn sống trong cảnh nô lệ…
Vấn đề nô lệ, sự phân biệt màu da, chính sách kì thị với người da màu, đặc biệt người Phi da đen, từng là một vết thương nhức nhối trong lòng xã hội Mĩ suốt gần hai thế kỉ (từ 17 đến nửa cuối 19). Một đất nước mà ngay trong Tuyên ngôn lập quốc 1776, đã cam kết: “Chúng tôi xem những chân lí sau như hoàn toàn hiển nhiên, rằng mọi con người được sinh ra bình đẳng, rằng họ được Đấng sáng tạo ban cho quyền không thể chuyển nhượng, trong đó có quyền được sống, quyền được tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc, nhưng phải đến tận năm 1865, khi cuộc chiến tranh Bắc Nam kết thúc, vết thương nhức nhối này mới được chấm dứt ở nước Mĩ. Để có được điều kì diệu này, là sự góp công của nhiều người, nhưng những người da đen ở Mĩ hẳn không ai có thể quên được công lao lớn nhất của Abraham Lincoln, vị Tổng thống thứ 16 của Hợp chủng quốc. Trong nhiệm kì ngắn ngủi của mình, kể từ ngày chính thức nhậm chức (4-3-1861) đến ngày bị ám sát (14-4- 1865), Lincoln đã kiên trì theo đuổi đến tận cùng chính sách nhân đạo, tiến bộ của mình. Với ông, sự tồn tại chế độ buôn bán nô lệ ngay trên một đất nước vốn được mệnh danh là thiên đường, như Mĩ, là một nỗi đau, sự ô nhục cần sớm phải xóa bỏ. Bộ phim của đạo diễn da màu Steve McQueen được tôn vinh tại lễ trao giải danh giá Oscar 2014 vừa qua, trước hết là vì thế.

Hai diễn viên Chiwetel Ejiofor và Lupita Nyong’o trong một cảnh phim (nguồn: internet)
好莱坞关于奴隶制的电影并非仅限于史蒂夫·麦奎因的作品。近年来,我们也看到了诸如……之类的电影。The Help由导演泰特·泰勒执导Django Unchained由昆汀·塔伦蒂诺执导Abraham Lincoln 由导演史蒂文·斯皮尔伯格执导,以及其他几部电影。然而,直到十二年奴役史蒂夫·麦奎因是一位黑人导演,他拍摄的电影讲述的是他自己种族的故事,这让观众得以了解现代社会中黑人所面临的痛苦困境和不平等现实。在一次关于他如何拍摄这部电影的采访中,史蒂夫·麦奎因说道:“我读了这本书,我完全被震惊了……亲眼目睹奴隶制激发了我把这本书改编成电影的热情。”十二年奴役这部电影的成功从一开始就源于剧本。编剧约翰·里德利是这部电影的编剧,在影片首映式期间,他在创新艺人经纪公司与导演史蒂夫·麦奎因第一次见面后,就立刻被这个题材深深吸引。Hunger năm 2008, của ông. Tính chân thực của bộ phim được thể hiện ngay từ hình thức của tác phẩm gốc. Trong văn học, tự truyện được coi là loại tác phẩm viết về sự thật. Cuốn sách không dài (315 trang trong bản dịch tiếng Việt do NXB Phụ Nữ ấn hành tháng 6 năm 2014), chân thực đến “trần trụi” trong từng chi tiết. Làm thế nào dựa vào câu chuyện chân thực đến trần trụi như thế làm thành một bộ phim hư cấu mà vẫn không tạo cho người xem cảm giác đang xem một phim tài liệu? Đó là một thách thức không nhỏ với nhà làm phim trẻ người Anh chưa mấy nổi tiếng này. Tuy nhiên, có lẽ nhờ là một người da màu giống như nhân vật chính Northup trong tác phẩm, lợi thế của Steve McQueen là hết sức rõ ràng. Được sự động viên, trợ giúp của nhà sản xuất Brad Pitt, một diễn viên rất nổi tiếng người da trắng có tư tưởng tự do, cuối cùng Steve McQueen đã chọn một lối làm phim chân thực và dung dị. Cách lựa chọn đó đã giúp ông tiếp cận được câu chuyện kể trong tác phẩm gốc đầy đủ nhất. Và nhờ thế mà nó lay động được trái tim khán giả.

才华横溢的摄影师肖恩·博比特在营造真实感人、触动人心的画面方面也发挥了至关重要的作用。影片采用35毫米胶片拍摄,画面比例为2.35:1,为观众呈现了19世纪中期路易斯安那州南部广袤种植园的壮丽景色。这与一个半世纪前“人畜”们可怜、阴郁、悲伤的特写镜头形成了鲜明的对比。演员阵容大多并非超级巨星,但他们精湛的演技,尤其是他们极其写实的表演,为影片的成功做出了巨大贡献。切瓦特·埃加福特饰演的主人公诺瑟普,几乎在每一场戏中(除了与妻子和两个孩子一起生活的时候)都保持着茫然的表情和空洞的眼神,将这个角色演绎得淋漓尽致。如果不是卢皮塔·尼永奥(肯尼亚裔)的配角表演如此出色,他完全配得上凭借该片获得奥斯卡奖。

埃普斯老大(迈克尔·法斯宾德饰)和诺瑟普(切瓦特·埃加福特饰)(图片来源:网络)
让我们来分析一下影片中三位主要演员——诺瑟普、帕西和埃普斯——的表演,看看他们是如何展现演技的。诺瑟普从头到尾都完美地诠释了角色,浑然天成。从他落入两个贩卖者的圈套,被许诺在马戏团当音乐家的高薪工作后,这个自由人就再也没有被当成人看待。当时美国的法律荒谬而残酷,简直令人难以置信地不公。一个原本自由的人,一夜之间沦为奴隶。他甚至不被允许承认自己的自由。他遭受的毒打让他噤若寒蝉。影片中,我们偶尔会看到这位勇敢的人反抗压迫(比如他反抗工头乔恩·蒂贝茨的那场戏),但这样的场景寥寥无几。在影片近134分钟的剩余时间里,我们看到的只有这个可怜的人遭受的种种不公和不义。他背上布满横竖交错的伤痕;他被吊在树上,幸好脚趾着地才没有窒息而死;他的奴隶同伴们虽然深感同情,却像幽灵般旁观,无人敢冒险营救。这让我们明白了白人奴隶主的残酷统治。观众心中充满愤慨。帕特西这个角色也同样如此。她不仅是一个为主人辛勤劳作的奴隶,还被变成了一个性工具,满足好色残暴的主人埃普斯的淫欲。影片中,帕特西随时可能遭到埃普斯嫉妒的妻子殴打,她被剥光衣服,绑在树上,被皮鞭无情地抽打,以至于她原本纤细黝黑的背部在鞭笞下面目全非,如同犁过的一片红泥。帕特西一度无法忍受身心的双重折磨,恳求诺瑟普杀了她以减轻痛苦。主人埃普斯(迈克尔·法斯宾德饰演)的角色令人毛骨悚然。仅仅是看到他出场,仔细观察他的面容,目睹他对待家中奴隶的方式,尤其是他亲自鞭打帕特西——这个他只要一有色欲就会性侵的女仆——的那一幕,就足以让观众不寒而栗。很少有人会相信这种事情真的发生过……

《为奴十二年》的全体演职人员荣获2014年奥斯卡最佳影片奖。
十二年奴役这部电影可以被视为经典好莱坞三幕式结构的典范,与近年来那些“大片”截然不同。它没有特效,预算也并不昂贵(仅约2000万美元),却凭借一个简单的故事,获得了巨大的票房成功(上映后的前五个月,票房收入约为1.6亿美元)。据剧组人员透露,为了确保故事的真实性,服装设计师与西部服装设计公司合作,为演员们设计了近千套服装。布景设计师花费大量精力,从路易斯安那州南部三个电影中出现的种植园采集土壤样本,以挑选最适合服装的土壤。在对白方面,为了重现一个半世纪前奴隶主和奴隶的说话方式,电影制作人员做了大量的研究,采访了许多人,并录制了许多对白样本,最终选择了最恰当的表达方式。肯尼亚裔女演员露皮塔·尼永奥曾凭借此片荣获奥斯卡最佳女配角奖,并在耶鲁大学学习表演,她也为影片的成功做出了重要贡献。这或许能给越南电影——一个仍然贫困且缺乏许多现代化设施的地区——带来一些启示。因此,越南电影完全可以选择一种写实而朴素的拍摄手法,来创作触动观众心灵的作品。当然,要做到这一点,也需要演员的才华,以及一个能够给予艺术家创作自由的“灵活机制”。
作者:Tran Hinh
最新消息
旧新闻