TTLV: Nghiên cứu sự phát triển nghĩa của nhóm từ chỉ bộ phận cơ thể trong tiếng Bồ Đào Nha (liên hệ với tiếng Việt)

THÔNG TIN VỀ LUẬN VĂN THẠC SĨ

1. Họ và tên học viên: Hoàng Quỳnh Chi                                          2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 14/02/1998                                                                    4. Nơi sinh: Hà Nội

5. Quyết định công nhận học viên số: Quyết định số 4058/2022/QĐ-XHNV ngày 28/12/2022 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Quyết định 6934/QĐ-XHNV ngày 16/12/2024 về việc kéo dài thời gian học tâp cho học viên cao học của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Quyết định 4670/QĐ-XHNV ngày 24/6/2025 về việc kéo dài thời gian học tập cho học viên cao học của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Quyết định 9099/QĐ-XHNV ngày 25/12/2025 về việc kéo dài thời gian học tập cho học viên cao học của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

7. Tên đề tài luận văn: Nghiên cứu sự phát triển nghĩa của nhóm từ chỉ bộ phận cơ thể trong tiếng Bồ Đào Nha (liên hệ với tiếng Việt)

8. Chuyên ngành: Ngôn ngữ học        ; Mã số: 8229020.01

9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Dương Xuân Quang. 

Cơ quan công tác của Cán bộ hướng dẫn khoa học: Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học.

10. Tóm tắt các kết quả của luận văn: 

Nghiên cứu cho thấy, nghĩa của các từ chỉ bộ phận cơ thể trong tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Việt có xu hướng mở rộng, chủ yếu bằng phương  thức ẩn dụ và hoán dụ, gắn với hai chiều hướng kế tiếp và song song. Trong đó, ẩn dụ giữ vai trò nổi bật nhờ khả năng mở rộng nghĩa linh hoạt. Tiếng Bồ Đào Nha có mạng lưới nghĩa phức hợp hơn, còn tiếng Việt thiên về tuyến tính. 

Xét về đặc trưng nội dung của sự phát triển nghĩa, nghĩa chuyển của cả hai ngôn ngữ đều tập trung ở năm biểu tượng: không gian, hình dạng, chức năng, nhận thức – tâm lý và xã hội. 

11. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn:

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn trong giảng dạy, học tập tiếng Bồ Đào Nha và hoạt động dịch thuật song ngữ Bồ Đào Nha – Việt. Kết quả nghiên cứu giúp người học hiểu rõ cơ chế phát triển nghĩa của từ, tránh cách hiểu theo nghĩa đen và nâng cao khả năng sử dụng từ phù hợp với ngữ cảnh. Đồng thời, nghiên cứu cũng hỗ trợ người dịch nhận diện các lớp nghĩa biểu tượng và sắc thái văn hóa giữa hai ngôn ngữ, góp phần nâng cao tính chính xác và tự nhiên trong chuyển ngữ.

12. Những hướng nghiên cứu tiếp theo: Chúng tôi mong muốn có thể mở rộng phạm vi đề tài hơn nữa để có thể khảo sát sự phát triển nghĩa của các nhóm từ khác trong tiếng Bồ Đào Nha và liên hệ với tiếng Việt nhằm phục vụ cho việc học tập, giảng dạy và dịch thuật.

13. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: Không

INFORMATION ON MASTER’S THESIS

1. Full name: Hoang Quynh Chi                                 2. Sex: Female

3. Date of birth: 14/02/1998                                       4. Place of birth: Hanoi

5. Admission decision number 4058/2022/QĐ-XHVN, dated December 28th, 2022, issued by the Rector of the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi.

6. Changes in academis process: Decision No. 6934/QD-XHNV dated December 16th, 2024 on the extension of the study period for graduate students; Decision No. 4670/QD-XHNV dated June 24th, 2025 on the extension of the study period for graduate students; Decision No. 9099/QD-XHNV dated December 25th, 2025 on the extension of the study period for graduate students.

7. Official thesis tittle: Research on the Semantic development of body-part terms in Portuguese (related to Vietnamese)

8. Major: Linguistics                                                   Code: 8229020.01

9. Supervisors: Duong Xuan Quang, PhD.

10. Summary of the findings of the thesis: 

The study shows that the meanings of body-part terms in Portuguese and Vietnamese tend to expand, primarily through metaphor and metonymy, following two directions of semantic development: sequential and parallel. Among these, metaphor plays a prominent role due to its flexibility in extending meanings across different domains. Portuguese displays a more complex semantic network, whereas Vietnamese tends to exhibit a more linear pattern of semantic development.

In terms of the content characteristics of semantic development, the transferred meanings in both languages are concentrated in five symbolic domains: space, shape, function, cognition and psychology, and society.

11. Practical applicability: 

This study has practical significance for the teaching and learning of Portuguese as well as for Portuguese – Vietnamese translation. The findings help learners better understand the mechanisms of semantic development, avoid literal interpretations, and improve their ability to use words appropriately in different contexts. At the same time, the study also supports translators in identifying symbolic meanings and cultural nuances between the two languages, thereby contributing to greater accuracy and naturalness in translation.

12. Further research directions: 

We hope to further broaden the scope of this study in order to investigate the semantic development of other lexical groups in Portuguese and relate them to Vietnamese, thereby contributing to language learning, teaching, and translation.

13. Thesis-related publications: None