TTLV: Tác động của du lịch đến kinh tế - xã hội và môi trường Khu Phố cổ Hà Nội qua cảm nhận của người dân địa phương

THÔNG TIN VỀ LUẬN VĂN THẠC SĨ

1. Họ và tên học viên: Nguyễn Quang Hà                       2. Giới tính: Nam

3. Ngày sinh: 09/01/2000                                                   4. Nơi sinh: Hà Nội

5. Quyết định công nhận học viên số: 5626/QĐ-XHNV ngày 29/12/2023 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Quyết định về việc kéo dài thời gian của học viên cao học số 9028/QĐ-XHNV ngày 23/12/2025 của Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

7. Tên đề tài luận văn: Tác động của du lịch đến kinh tế - xã hội và môi trường Khu Phố cổ Hà Nội qua cảm nhận của người dân địa phương

8. Chuyên ngành: Du lịch; Mã số: 8810101.01

9. Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Trịnh Lê Anh

10. Tóm tắt các kết quả của luận văn: 

Luận văn nghiên cứu cảm nhận của cư dân địa phương về tác động của du lịch đến kinh tế, xã hội và môi trường tại Khu Phố cổ Hà Nội. Mục tiêu của nghiên cứu là nhận diện các lợi ích và chi phí/tác động tiêu cực mà cư dân cảm nhận được, đồng thời kiểm định ảnh hưởng của các cảm nhận này đến thái độ và sự ủng hộ của họ đối với phát triển du lịch.

Nghiên cứu được triển khai trên cơ sở tổng quan tài liệu, khảo sát thực địa và điều tra bảng hỏi đối với cư dân địa phương. Dữ liệu được xử lý bằng các kỹ thuật phân tích định lượng gồm Cronbach’s Alpha, EFA, CFA và SEM thông qua SPSS và AMOS. Mô hình nghiên cứu tập trung vào bốn nhân tố: Lợi ích cảm nhận, Chi phí tác động, Thái độ và Sự ủng hộ phát triển du lịch.

Kết quả cho thấy du lịch mang lại các lợi ích được cư dân ghi nhận như tạo cơ hội việc làm, tăng thu nhập, cải thiện hình ảnh điểm đến, thúc đẩy hoạt động kinh doanh dịch vụ và góp phần nâng cao ý thức bảo tồn di sản. Bên cạnh đó, cư dân cũng cảm nhận rõ các tác động tiêu cực như ô nhiễm môi trường, tiếng ồn, ùn tắc giao thông, quá tải hạ tầng, tăng chi phí sinh hoạt và sức ép lên không gian sống.

Kết quả SEM cho thấy Lợi ích cảm nhận tác động tích cực đến Thái độ và Sự ủng hộ phát triển du lịch; Chi phí tác động có ảnh hưởng tiêu cực đến Thái độ và Sự ủng hộ; Thái độ có tác động tích cực đến Sự ủng hộ. Thái độ đồng thời đóng vai trò trung gian một phần trong mối quan hệ giữa cảm nhận tác động du lịch và sự ủng hộ của cư dân. Những kết quả này khẳng định rằng việc duy trì sự ủng hộ của cộng đồng phụ thuộc vào khả năng gia tăng lợi ích thực tế cho cư dân và kiểm soát tốt các tác động tiêu cực của du lịch.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất các khuyến nghị đối với cơ quan quản lý, Ban quản lý Khu Phố cổ Hà Nội, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cộng đồng cư dân nhằm phát triển du lịch theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn di sản, cải thiện môi trường đô thị và bảo đảm lợi ích của người dân địa phương.

11. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn: 

Kết quả nghiên cứu có thể làm cơ sở tham khảo cho công tác quản lý du lịch tại Khu Phố cổ Hà Nội, đặc biệt trong việc kiểm soát tiếng ồn, rác thải, ùn tắc giao thông, quá tải hạ tầng và các hoạt động kinh doanh dịch vụ ảnh hưởng đến đời sống cư dân.

Luận văn cũng cung cấp gợi ý cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cộng đồng địa phương trong việc phát triển sản phẩm du lịch gắn với giá trị văn hóa - lịch sử của phố cổ, đồng thời khuyến khích cư dân tham gia vào quá trình giám sát, bảo tồn và hưởng lợi từ hoạt động du lịch.

12. Những hướng nghiên cứu tiếp theo: 

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi khảo sát sang các khu đô thị di sản khác để so sánh kết quả; áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng để tăng tính đại diện; hoặc thực hiện nghiên cứu theo chiều dọc nhằm theo dõi sự thay đổi trong cảm nhận của cư dân theo thời gian.

Ngoài ra, có thể kết hợp điều tra định lượng với phỏng vấn sâu và kiểm định thêm các yếu tố như mức độ tham gia của cộng đồng, niềm tin vào cơ quan quản lý, sự công bằng trong phân phối lợi ích du lịch và cảm nhận về quá tải du lịch.

13. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận văn: Không

INFORMATION ON MASTER’S THESIS

1. Full name: NGUYEN QUANG HA                   2. Sex: Male

3. Date of birth: 09/01/2000                                             4. Place of birth: Ha Noi

5. Admission decision number: 5626/QĐ-XHNV dated December 29, 2023, issued by the Rector of the University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University, Hanoi

6. Changes in academic process: Decision No. 9028/QĐ-XHNV dated December 23, 2025, issued by the Rector of the VNU University of Social Sciences and Humanities, regarding the extension of the study period for graduate students

7. Official thesis title: The Impacts of Tourism on the Economy, Society, and Environment of Hanoi Old Quarter through the Perceptions of Local Residents

8. Major: Tourism; Code: 8810101.01

9. Supervisor: Dr. Trinh Le Anh

10. Summary of the findings of the thesis: 

The thesis examines local residents’ perceptions of the impacts of tourism on the economy, society, and environment of Hanoi Old Quarter. The study aims to identify the perceived benefits and costs/negative impacts of tourism and to test how these perceptions influence residents’ attitudes and support for tourism development.

The research was conducted through literature review, field observation, and a questionnaire survey of local residents. The data were analyzed using quantitative techniques including Cronbach’s Alpha, EFA, CFA, and SEM with SPSS and AMOS. The research model focuses on four factors: perceived benefits, perceived costs, residents’ attitudes, and support for tourism development.

The findings show that residents recognize several benefits of tourism, including job creation, income generation, improved destination image, business opportunities, and increased awareness of heritage conservation. At the same time, they also perceive negative impacts such as environmental pollution, noise, traffic congestion, infrastructure overload, rising living costs, and pressure on living space.

The SEM results indicate that perceived benefits positively affect residents’ attitudes and support for tourism development, while perceived costs have negative effects on both attitudes and support. Residents’ attitudes also positively influence their support for tourism development and partially mediate the relationship between perceived tourism impacts and support. These findings confirm that long-term community support depends on increasing tangible benefits for residents while effectively controlling the negative impacts of tourism.

Based on the findings, the thesis proposes recommendations for management agencies, the Hanoi Old Quarter Management Board, tourism businesses, local business households, and residents to promote sustainable tourism development associated with heritage conservation, improvement of the urban environment, and protection of local residents’ interests.

11. Practical applicability: 

The findings can serve as a reference for tourism management in Hanoi Old Quarter, particularly in controlling noise, waste, traffic congestion, infrastructure overload, and tourism-related business activities that affect residents’ daily lives.

The thesis also offers suggestions for businesses, local households, and the community to develop tourism products associated with the cultural and historical values of the Old Quarter, while encouraging residents to participate in monitoring, conservation, and benefit-sharing from tourism activities.

12. Future research directions: 

Future studies may expand the research scope to other urban heritage areas for comparison, apply stratified sampling to improve representativeness, or conduct longitudinal research to observe changes in residents’ perceptions over time.

Further research may also combine quantitative surveys with in-depth interviews and test additional factors such as community participation, trust in management agencies, fairness in tourism benefit distribution, and perceptions of overtourism.

13. Published works related to the thesis: None