하노이대학교 외국어학과가 설립된 지 50년이 되었고, 수많은 졸업생들이 이 명문 학과를 거쳐갔습니다. 탄탄한 외국어 실력을 바탕으로 역동성과 통찰력을 갖춘 이들 외국어학과 졸업생들은 사회 각계각층에서 성숙하고 성공적인 삶을 일궈냈습니다. 오늘날 국제 통합 시대에 외국어는 필수적인 역량이 되었으며, 외국어 교육과 학습에는 해결해야 할 과제들이 더욱 많아졌습니다. 하노이 베트남 국립대학교 사회과학인문대학 외국어학과 학과장인 람꽝동 박사가 이 문제에 대해 논의합니다.
- 람꽝동 박사님, 하노이대학교 28기 재학 시절, 대학 교육과정과 사회생활에서 외국어는 어떤 위치를 차지했습니까?[img class="caption" src="images/stories/2008/11/13/img_7887.jpg" border="0" alt="하노이대학교 외국어학부 50주년 기념식에 참석한 람꽝동 박사" title="하노이대학교 외국어학부 50주년 기념식에 참석한 람꽝동 박사" width="240" height="160" align="right" ] -
람꽝동 박사(
LQĐ 박사1980년대 초중반에는 소련과의 우호적인 관계 및 협력 덕분에 러시아어가 지배적인 언어였습니다. 영어와 프랑스어는 여전히 "자본주의" 언어로 여겨졌기 때문에 사회는 대체로 폐쇄적이었지만, 영어권 및 프랑스어권 국가들과의 협력은 어느 정도 이루어졌습니다. 프랑스어권은 영국이나 미국과의 관계보다 프랑스와 베트남의 관계가 더 좋았기 때문에 더욱 개방적이었습니다. 러시아어권 학생들의 취업 기회는 영어권 및 프랑스어권 학생들보다 훨씬 많았습니다. 따라서 러시아어권 학생들(전공 및 비전공 모두)이 대다수를 차지했습니다. 일부 러시아어권 학생들은 수업 정원 초과로 인해 프랑스어 수업을 채우기 위해 프랑스어로 전향해야 했습니다(고등학교에서 대학에 진학하는 프랑스어권 학생 수가 너무 적었기 때문). 영어권 학생들은 비교적 안정적인 진로를 유지했습니다. 전공 프로그램을 제외하면, 외국어는 일반적으로 비중이 작은 과목으로 여겨졌고, 수업 시간도 제한적이었으며, 주로 전통적인 교수법을 사용하여 문법과 독해력을 가르치는 데 집중했습니다. 듣기와 말하기 능력은 강조되지 않았습니다. 일반적으로 외국어는 대학 교육뿐 아니라 사회 전반에서 부차적인 위치를 차지합니다.
그렇다면 [이름] 박사님과 그의 스승, 동료들은 전공 분야를 공부하고 연구하는 과정에서 어떤 어려움을 겪었을까요?하지만
LQĐ 박사장비, 책, 교재, 학습 자료 등 여러 가지 어려움이 많았습니다. 교재 대부분은 손으로 쓰거나 등사한 것이었고, 카세트 플레이어도 없었습니다. 다행히 어학실무실이 있어서 가끔 발음 연습을 할 수 있었습니다. 대부분의 학습은 암기식으로 이루어졌고, 선생님께 듣는 내용을 그대로 흡수하는 데 그쳤습니다. 참고 자료는 거의 전무했습니다. 외국어 서점이나 헌책방에서 괜찮고 저렴한 책을 찾거나 운 좋게 빌릴 수 있으면, 책이 닳아 없어질 때까지 읽고 공부하고 번역 연습을 했습니다. 어려움이 생기면 선생님이나 선배들에게 도움을 요청했습니다. 덕분에 우리는 내용을 꽤 철저하고 정확하게 배우고, 말하고 쓰는 데에도 능숙해졌으며, 언어 사용의 미묘한 뉘앙스도 많이 이해할 수 있었습니다. 다만 당시 듣기와 말하기 실력은 기대만큼 좋지는 않았습니다.
최근 하노이대학교 외국어학부 50주년 기념행사에서는 외국어학부 졸업생들이 사회 각 분야에서 성공적인, 심지어는 명예로운 업적을 남긴 채 사회로 복귀하는 모습을 볼 수 있었습니다. 이 학생들은 국가 경제가 국제 통합으로 전환되는 시기에 사회에 진출하여 대학에서 습득한 지식을 충분히 활용하고 발전시킬 수 있는 기회를 얻은 "행운아"였을까요?
[img class="caption" src="images/stories/2008/11/13/img_0019x.jpg" border="0" alt="SV năm thứ nhất Trường ĐHKHXH&NV trong giờ học tiếng Anh" title="SV năm thứ nhất Trường ĐHKHXH&NV trong giờ học tiếng Anh" width="240" height="160" align="left" ]
-
LQĐ 박사: Đúng là có gặp may khi đất nước bước vào thời kì đổi mới và hội nhập, cơ hội mở ra cho sinh viên tiếng nước ngoài. Song cơ hội sẽ không biến thành hiệu quả nếu như người ta không có khả năng nắm bắt, tận dụng nó, cũng như không có năng lực và sự cố gắng vươn lên của tự bản thân mình. Như PGS TS Phạm Trọng Quát đã nói trong bài phát biểu tại Lễ kỉ niệm hôm 9/11 vừa rồi, sinh viên tiếng nước ngoài nói riêng và sinh viên ĐHTH nói chung, được học ngoại ngữ tức là được trang bị một công cụ sắc bén để tiếp cận tri thức khoa học khổng lồ của nhân loại.
집에서는 어머니가 최고이고 그다음이 아이지만, 바깥세상에는 우리보다 훨씬 더 무서운 사람들이 많다.- có nhìn ra thế giới mới thấy mình cần phải học hỏi những gì để tự nâng mình lên - cả cá nhân lẫn đất nước. Học ngoại ngữ, ngoài kiến thức văn hoá, xã hội, lịch sử, chính trị của nước bản ngữ, sinh viên chuyên ngữ của Khoa TNN được luyện tập khá nhiều kĩ năng: tư duy lôgíc, tư duy phân tích/tổng hợp, kĩ năng thuyết trình, kĩ năng viết, v.v. cả về ngoại ngữ lẫn tiếng Việt. Đây là nền tảng quan trọng để họ tiếp tục học tập nhiều ngành khác và thành công trong nhiều lĩnh vực, kể cả việc trở thành chuyên gia có trình độ Tiến sĩ ở nhiều ngành khoa học khác, như bạn đã thấy trong số cựu sinh viên về dự Lễ Kỉ niệm 50 năm hôm 9/11 vừa rồi.
- 그렇다면 외국어 전공 학생들이 다른 분야 전공 학생들에 비해 생계를 유지하기가 더 쉬운 것일까요?하지만
LQĐ 박사: Không thể nói là dễ dàng hơn. Nhiều người đã phải rất vất vả, lăn lộn, tìm phương cách làm ăn sinh sống và đi lên. Và hiện cũng còn một số anh chị em cựu sinh viên TNN đời sống đang gặp khó khăn. Đặc biệt, sinh viên tiếng Nga đã phải chuyển sang các ngoại ngữ khác, chủ yếu là tiếng Anh, để làm việc và thậm chí cũng đã phải học các nghề khác để sinh sống. Có thể họ có nhiều cơ hội làm việc cho cơ quan quốc tế, hoặc ra nước ngoài (cũng là bất đắc dĩ - nhiều anh chị em vẫn ước nếu được làm việc ở quê hương thì tốt hơn) nên về thu nhập cũng có lợi thế hơn nhiều ngành khác mà thôi.
-
의사에 따르면, 현재 대학의 외국어 교육이 여전히 효과적이지 못한 이유는 무엇일까요?하지만
LQĐ 박사: Điều này mà phân tích ra thì quả là một câu chuyện dài. Tựu trung lại, có 3 vấn đề cơ bản mà tôi đã đề cập trong bài viết trên Tạp chí Khoa học ĐHQGHN năm 2007:
Một là chiến lược đào tạo ngoại ngữ ở cấp Nhà nước và chiến lược quốc gia về sử dụng ngoại ngữ vẫn chưa hoàn thiện. Chương trình đào tạo ngoại ngữ ở các bậc học trong hệ thống giáo dục chưa có tính thống nhất, kế thừa và phát triển, chưa hợp lí về trọng tâm định hướng các kĩ năng. Do vậy, bậc học trên lại phải dạy lại từ đầu, không kế thừa được kết quả của bậc học trước gây lãng phí thời gian, tiền bạc, công sức của Nhà nước cũng như của chính cá nhân người học.
Hai là về giáo viên ngoại ngữ: giáo viên giảng dạy các ngoại ngữ ít được sử dụng như tiếng Nga, tiếng Pháp hiện nay đang dần dần "phải ngồi chơi" vì không có sinh viên để dạy. Giáo viên tiếng Anh hoặc tiếng Trung lại đang quá tải. Chính vì vậy, cần có chiến lược quốc gia như tôi vừa nói. Do quá tải, họ ít có điều kiện học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ lí luận về ngoại ngữ và giảng dạy ngoại ngữ. Đa số lại hầu như chưa có điều kiện ra nước ngoài bồi dưỡng, thực tập hoặc học lên cao hơn. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giảng dạy ngoại ngữ.
Ba là về phía người học: chưa có sự đầu tư thích đáng cả về thời gian, công sức và tài liệu để học ngoại ngữ. Chưa có phương pháp học ngoại ngữ phù hợp. Chưa chủ động học tập, rèn luyện ngoại ngữ. Một số vẫn còn có tư tưởng học cho qua chuyện mà không xác định học để sử dụng ngoại ngữ trong công việc sau này. Chúng tôi vẫn nói thành công của việc học ngoại ngữ phụ thuộc vào thầy chỉ 30%, còn 70% là sự tự rèn luyện của người học, chẳng khác như người dạy/học bơi vậy. Tâm lí dè dặt, e ngại, nói viết ra cứ sợ lỗi, và thường cứ lắp từng từ của tiếng nước ngoài vào cấu trúc tiếng Việt - đấy là những trở ngại lớn với người học ngoại ngữ.
[img class="caption" src="images/stories/2008/11/13/img_0145.jpg" border="0" alt="SV năm thứ nhất vẫn phải học số đếm và luyện phát âm đơn giản" title="SV năm thứ nhất vẫn phải học số đếm và luyện phát âm đơn giản" width="240" height="160" align="right" ]
외국어 능력과 전문 지식을 결합하는 것은 오늘날 많은 학생과 젊은 전문가들에게 여전히 어려운 과제입니다. 어떤 사람들은 외국어 학습을 미끄러운 장대를 오르는 것에 비유하기도 합니다. 올라갔다가 다시 미끄러져 내려오는 것처럼 말이죠. 이에 대해 어떻게 생각하시는지 말씀해 주시겠습니까?하지만
LQĐ 박사: Cũng là do những nguyên nhân nói trên. Học ngoại ngữ mà không rèn luyện, không sử dụng thường xuyên thì không thể giỏi được và rất dễ quên. Thế nên mới có tình trạng "leo cột mỡ" như vậy, đại học thì phải dạy lại chương trình phổ thông, cao học thì lặp lại những gì đã học ở đại học, chữ nào cũng trông quen quen, nhưng chẳng hiểu tường tận, sử dụng sai lỗi nhiều, thậm chí chẳng viết, chẳng nói được một câu đúng ngữ pháp và rõ nghĩa, còn nghe thì rất nhiều học viên – nói xin lỗi - chẳng khác gì vịt nghe sấm.
-
사회과학 및 인문학부 외국어학과에서 학사 과정 학생들을 대상으로 전문 외국어 교육을 제공하는 방안을 대학에 제안한 것으로 알고 있습니다. 박사님께서 이 방안에 대해 자세히 설명해 주시고, 향후 이 프로젝트의 발전에 대한 학과의 기대 사항을 말씀해 주시겠습니까?하지만
LQĐ 박사: Đây là một mô hình đào tạo đã được triển khai ở nhiều nước, và đang bắt đầu được triển khai ở nước ta. Cũng là một mô hình nhằm khắc phục tình trạng yếu ngoại ngữ như chúng ta vừa đề cập. Muốn giỏi ngoại ngữ, người học phải có phương pháp học tập, chương trình và các điều kiện như một sinh viên chuyên ngữ, phải rèn luyện ngoại ngữ từ sáng chí tối, mọi lúc, mọi hoàn cảnh có thể được như sinh viên chuyên ngữ. Nhưng chỉ có kiến thức ngoại ngữ thì không đủ để đáp ứng nhu cầu của công việc. Do vậy, cần trang bị cho sinh viên cả kiến thức và kĩ năng chuyên ngành cần thiết để đảm bảo khả năng có công ăn việc làm cho sinh viên sau khi ra trường. Xu hướng này là tất yếu hiện nay cũng như trong tương lai. Đồng thời, cần phát huy các thế mạnh hiện có về các chuyên ngành của Trường ĐH KHXH&NV bằng mô hình kết hợp ngoại ngữ và chuyên ngành mà Trường đang đề xuất. Trước mắt, chúng tôi tập trung vào 2 chuyên ngành Du lịch và Quản lí để thực hiện thí điểm thành công đã, sau sẽ tiếp tục với các chuyên ngành khác của Trường ta.
- 요즘 젊은이들 중 일부는 진로를 정할 때 우회적인 방법을 선택하고 있습니다. 즉, 외국어 학위를 먼저 취득한 후 자신이 진로로 삼고자 하는 다른 분야의 학위를 추가로 취득하여 외국어 능력과 전문 지식을 모두 갖추려는 것입니다. 이러한 선택의 단점은 무엇이라고 생각하십니까?
[img class="caption" src="images/stories/2008/11/13/img_0031x.jpg" border="0" alt="Giờ học ngoại ngữ của SV Trường ĐHKHXH&NV" title="Giờ học ngoại ngữ của SV Trường ĐHKHXH&NV" width="240" height="129" align="right" ]
-
LQĐ 박사: Đó là một quyết định đúng đắn. Có thể học song song, bán song song hoặc kế tiếp để có được cả hai bằng ngoại ngữ và chuyên môn, tuỳ theo khả năng và điều kiện của người học. Một trong 3 cách này đều rất khả thi và theo tôi biết thì chương trình kết hợp giữa Trường ĐH Kinh tế và Trường ĐH Ngoại ngữ, ĐHQGHN đã bắt đầu được lên kế hoạch. Chương trình đó đáp ứng đúng nhu cầu này của người học và theo tôi ĐHQGHN cần ủng hộ, tạo cơ chế thông thoáng hơn, nhất là về học phí và chế độ thu chi để thực hiện được những mô hình như thế này. Nếu không, một nguồn kinh phí đáng kể sẽ chui vào túi các trường đại học ở nước ngoài hoặc phân hiệu của họ tại Việt Nam chứ không phải chính Trường chúng ta. Như vậy, ĐHQGHN sẽ càng gặp khó khăn hơn khi thực hiện mục tiêu "đạt đẳng cấp quốc tế".
- 가까운 미래와 먼 미래에 걸쳐 대학의 외국어 교육 동향과 사회에서의 외국어 사용 동향을 예측할 수 있습니까?하지만
LQĐ 박사: Dự đoán thì hơi khó. Tôi chỉ có những đề xuất cũng như nhận thấy xu hướng học tập, đào tạo ngoại ngữ trong trường đại học và sử dụng ngoại ngữ trong xã hội như đã nói ở trên là tất yếu nếu như người Việt Nam, đất nước Việt Nam thực sự muốn nâng cao chất lượng đào tạo của hệ thống giáo dục và muốn hội nhập với quốc tế "mà không hoà tan", vẫn bảo toàn được bản sắc dân tộc của chúng ta.
- 그렇다면 외국어 실력을 향상시켜 커리어를 발전시키고 싶어하는 젊은이들에게 어떤 조언을 해주시겠습니까?하지만
LQĐ 박사예트끼에우와 다뚜엉처럼 수영을 잘하려면 코치의 지도를 받으며 매일 수영 연습을 해야 합니다. 외국어 학습도 마찬가지입니다. 적극적이고 부지런하게, 가능한 모든 곳에서, 모든 자료를 활용하여 적절한 방법으로 외국어를 배우고 연습하세요. 외국어로 말하고, 쓰고, 생각하는 연습을 하세요. 이용 가능한 모든 장비와 자료를 활용하세요. 모국과 모국어의 역사적, 문화적, 사회적 배경과 같은 기초 지식을 다지고 확장하세요. 언어 사용은 이러한 배경과 결코 분리될 수 없기 때문입니다. 이 몇 마디가 여러분의 외국어 실력 향상에 도움이 되기를 바랍니다. 행운을 빕니다!
람꽝동 박사님, 대화에 응해주셔서 감사합니다.
•탄하 (공연하다)
