政治学：未来与展望

与其他一些社会科学和人文学科相比，政治学是一门兼具高度理论性和实践性的学科。在当今社会，政治学领域众多研究和教学机构，包括政治院校、大学、职业高中、新闻媒体机构、政治系统内的各个组织、行政机构，乃至社会经济组织，都对训练有素的政治学人才的需求日益迫切。鉴于此，越南河内国家大学社会科学与人文学院于2008年开设了政治学专业，正式启动招生。“我们的目标是使学生掌握基础知识、思维方法和技能，使他们能够积极参与政策制定机构、社会经济组织的管理和咨询工作，或在理论研究机构从事研究工作，在党校、大学、学院、职业学校和专业培训中心教授政治学；或成为新闻媒体机构的政治分析员、记者和编辑……政治学教育有助于培养高素质人才，按照社会主义方向服务于国家工业化和现代化事业……“——这是社会科学与人文大学政治学系副主任刘明云博士和赖国庆硕士及其同事在2008年高考季前的一次会议上向我们传达的信息……”- 光伏：下学年，越南河内国家大学社会科学与人文学院将选拔50名学生作为首批学员，攻读一个新专业。请问政治学系为迎接他们做了哪些准备？ - 刘明云博士政治学在越南是一个相对较新的学科领域，而在世界许多其他国家，政治学已经存在相当长的时间，并且发展迅速。欧洲和美洲的发达国家，如英国、法国、德国和美国，在政治学的研究和教学方面处于领先地位。近几十年来，在包括日本、中国、新加坡、泰国、印度尼西亚和马来西亚在内的几个亚洲国家的众多主要大学中，政治学的教学和研究已逐渐在教育体系中占据重要地位。目前，政治学系由越南共产党中央委员、中央理论委员会常务副主席、中央宣传部副部长冯友富教授领导，拥有12名全职教职工、6名兼职教授和副教授，以及一支庞大的合作团队，其中包括来自越南国家大学（河内）和其他机构（如中央宣传部、中央理论委员会、胡志明国家政治与公共管理学院、新闻与传播学院、越南社会科学院和国际关系学院）的教育工作者、研究人员和实践者。此外，该系还与多所国外大学建立了广泛的学术合作关系，例如：康涅狄格大学、俄勒冈大学、加州大学、纽约大学（美国）、多伦多大学（加拿大）、巴黎政治学院和图卢兹第一大学（法国）。该系目前拥有丰富的学习资料，包括500余种外语资源（英语、法语、俄语、中文）和300余种越南语资源；此外，该系每年还定期订阅5种专业学术期刊和信息出版物。总之，该系的教学和科研设施设备齐全，完全有能力迎接越南河内国家大学政治学系的首批学生。- 光伏：社会对政治学的理解仍然相当抽象，那么政治学专业的学生将接受哪些具体训练呢？ - 刘明云博士: Có hai hướng để giải quyết vấn đề này. Hướng thứ nhất là đào tạo tri thức chuyên sâu về chính trị học theo mô hình truyền thống với định hướng công tác trong hệ thống chính trị, và hướng thứ hai là trang bị cho sinh viên một “phông” kiến thức chính trị học vừa cơ bản, vừa có tính liên ngành cao để các em có thể tham gia hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội. Mỗi hướng đều có điểm mạnh và hạn chế của nó. Mỗi nước có thể có lựa chọn khác nhau phù hợp với triết lí giáo dục của mình. - 赖国庆理学硕士: Chương trình đào tạo chính trị học của Trường ĐHKHXH&NV được thiết kế trên cơ sở vừa tham khảo rộng rãi chương trình đào tạo chính trị học của nhiều trường đại học danh tiếng trên thế giới, vừa phản ánh và định hướng giải quyết những vẫn đề cơ bản của đời sống chính trị Việt Nam. Hệ thống kiến thức mà các em sinh viên được trang bị bao gồm 3 khối: Khối kiến thức chung theo quy định của Bộ Giáo dục & Đào tạo; Khối kiến thức cơ sở ngành với “phông” đủ rộng để có thể tích hợp được tri thức của một số ngành khoa học xã hội và nhân văn, có liên quan và phục vụ cho việc đi sâu nghiên cứu chính trị học; Khối kiến thức chuyên ngành trang bị những tri thức, phương pháp và kĩ năng chuyên sâu của chính trị học. - 光伏：社会科学与人文大学提供的政治学课程与其他培训机构提供的政治学课程有何不同？ [img class="caption" src="images/stories/2008/6/16/ts.lmvan.jpg" border="0" alt="TS. Lưu Minh Văn" title="TS. Lưu Minh Văn" hspace="5" vspace="5" width="240" height="160" align="right" ] - 刘明云博士: Quan điểm của Bộ môn Khoa học Chính trị, Trường ĐHKHXH&NV trong đào tạo đại học chính trị học là việc truyền trao tri thức khoa học về chính trị học cần đi đôi với việc rèn luyện nhân cách, xây dựng thái độ chính trị đúng đắn và giúp sinh viên có khả năng thích ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam trong điều kiện hiện nay. Sinh viên khi theo học tại Bộ môn, ngoài khối kiến thức chung, kiến thức toán và khoa học tự nhiên, kiến thức về lịch sử, kinh tế học, xã hội học, đạo đức học, tâm lí học, khoa học quản lí... đóng vai trò cơ sở để bước vào nghiên cứu Chính trị học; các em sẽ được trang bị hệ thống tri thức chuyên sâu của ngành qua các môn học Quan hệ chính trị quốc tế, Chính trị học so sánh, Chính trị học phát triển, Phương pháp tiếp cận và nghiên cứu chính trị học... - những môn học có tính truyền thống, đang được giảng dạy tại nhiều trường đại học lớn trên thế giới, là điều kiện cần thiết không chỉ để học Chính trị học trong nước mà còn có thể chuyển tiếp hay liên thông đào tạo với nước ngoài. Đặc biệt là những kiến thức, kĩ năng và phương pháp đặc thù, chuyên sâu của Chính trị học như Hệ thống chính trị Việt Nam, Văn hoá chính trị Việt Nam, So sánh thể chế chính trị thế giới đương đại, Lí luận về dân chủ và nhân quyền, Kĩ thuật thu thập và xử lí thông tin, Phương pháp viết bài luận và thuyết trình về chính trị, Quan hệ công chúng... là những công cụ quan trọng và hữu ích cho những người trực tiếp tham gia các hoạt động chính trị hoặc hoạt động trong lĩnh vực liên quan đến chính trị. - 光伏：毫无疑问，获取新的培训项目的过程给该部门带来了诸多挑战，同时也存在一些有利因素。该部门如何对这些挑战进行整体评估？ - 赖国庆理学硕士: Để có được thành quả như ngày hôm nay, thời gian Bộ môn dành cho việc chuẩn bị chương trình, điều kiện mở ngành đào tạo đã kéo dài tới hơn chục năm, trong đó kết tinh tâm huyết, trí tuệ của lãnh đạo Nhà trường qua nhiều thời kì, của các nhà khoa học - nhà giáo như GS.TS Phùng Hữu Phú, PGS. Bùi Thanh Quất, PGS. Lê Mậu Hãn, GS. Đặng Xuân Kì... và cả những đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước như Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Khánh... Nội dung chương trình đào tạo cũng đã trải qua rất nhiều lần chỉnh sửa, cập nhật thông tin để không ngừng hoàn thiện. Trong suốt quá trình chuẩn bị đó, chúng tôi đã gặp phải không ít khó khăn. Chính trị học là ngành khoa học mà trên thế giới người ta đã đào tạo từ rất lâu và cũng đã đạt được nhiều thành quả khoa học, còn ở Việt Nam tiếp cận theo đúng ngành chính trị học thì vẫn còn là vấn đề khá mới mẻ. Bước chân vào một lĩnh vực đào tạo vừa khó, vừa mới như thế thì thách thức đầu tiên chúng tôi phải đối mặt đó là phải chuẩn bị một đội ngũ cán bộ vững về chuyên môn và nhiệt tình trong công tác. Thứ hai, đó là chương trình đào tạo phải vừa tích hợp được hệ thống những tri thức truyền thống của ngành chính trị học, vừa phù hợp và phục vụ được nhiệm vụ chính trị của chúng ta hiện nay. Bên cạnh đó, việc không ít người chưa thực sự thấy rõ sự khác biệt cơ bản giữa giáo dục chính trị với đào tạo chính trị học cũng là một thách thức mà chúng tôi phải vượt qua. Ngoài ra, không thể không nhắc tới việc Bộ môn Khoa học Chính trị, Trường ĐHKHXH&NV được phép tuyển sinh vào đúng giai đoạn giao thời giữa hai phương thức đào tạo theo niên chế và đào tạo theo tín chỉ. Triển khai một ngành mới, theo một phương thức đào tạo mới, đó quả thật mà một khó khăn không nhỏ. Tuy nhiên, những khó khăn và thách thức trên đã được chúng tôi lường trước, và chính vì thế đã và đang từng bước tháo gỡ một cách khá hiệu quả bằng nhiều giải pháp. Chẳng hạn, tuy chúng ta chưa có một số lượng lớn các nhà khoa học được đào tạo đúng ngành Chính trị học, song đội ngũ các nhà khoa học của nhiều ngành khoa học xã hội và nhân văn đi sâu nghiên cứu những vấn đề của chính trị học thì lại rất đông đảo, với những thành quả nghiên cứu to lớn và kinh nghiệm đào tạo phong phú. Đó là một tiềm lực mạnh mẽ mà chúng tôi đã và đang khai thác, phát huy trong quá trình xây dựng và triển khai chương trình đào tạo. Hay, để hình thành nên nhận thức đúng về ngành Chính trị học, trong thời gian qua, Bộ môn Khoa học Chính trị cũng đã rất chú trọng tới công tác tuyên truyền, quảng bá trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng... Chúng tôi cho rằng, đối với bất cứ một ngành khoa học mới nào, thách thức, khó khăn là không thể tránh khỏi, song nếu chúng ta nhận thức được và tập trung tâm huyết, trí tuệ để giải quyết thì có thể những thách thức, khó khăn đó lại biến thành điều kiện thuận lợi, thành động lực để phát triển... - 光伏：感谢刘明文博士和赖国庆硕士的交流。让我们共同祝愿人文社会科学大学政治学系第一学年招生工作取得圆满成功！

• Trường Minh (thực hiện) Nguồn: Bản tin ĐHQGHN